Open post

Σαν σήμερα πριν 54 χρόνια «έφυγε» ο Φώτης Αγγουλές

Σαν σήμερα πριν 54 χρόνια «έφυγε» ο Φώτης Αγγουλές

του Νάσου Μπράτσου

Το πραγματικό του όνομα ήταν Φώτης Χονδρουλάκης, αλλά έμεινε στην ιστορία σαν Φώτης «Αγγουλές». Ήταν ξημέρωμα της 27ης Μαρτίου στο κατάστρωμα του πλοίου «Κολοκοτρώνης», όταν έφυγε από τη ζωή (1911-1964) ταλαιπωρημένος από τις κακουχίες και πένης.

Εκτός από το ποιητικό του έργο είχε σημαντική δραστηριότητα στο αντιφασιστικό κίνημα του ελληνικού στρατού στη Μέση Ανατολή.

Πολλά στοιχεία για τη δράση του αναφέρονται και στο βιβλίο «Αιγαιοπελαγίτες πρόσφυγες στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο».

Όπως μας είχε δηλώσει η Καίτη Φράγκου – Ζηκίδη στα πλαίσια συνέντευξής της για το προσφυγικό της ταξίδι στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: «Επόμενος σταθμός μας οι πηγές του Μωυσέως στην Αίγυπτο, σε ένα στρατόπεδο προσφύγων που πριν από μας είχαν Πολωνούς και Γιουγκοσλάβους, που όταν πήγαμε εμείς είχαν φύγει οι περισσότεροι. Εκεί βρεθήκαμε αρκετοί Έλληνες. Κάναμε διαμαρτυρίες για να μην μας στείλουν στο Κονγκό, όπου είχαμε μάθει ότι αρρώσταιναν πολλοί.

Μιλάμε για διαμαρτυρίες γυναικών, αφού οι άντρες ήταν στο στρατό. Κάποια στιγμή κρύψαμε κάτω από ένα καναπέ την Πασβάνη από το χωριό Οξέ της Ικαρίας που ήθελαν με τα κοριτσάκια της να την πάνε στο πλοίο για το Κονγκό. Δεν βρήκαν τη μάνα που κόντεψε να σκάσει κάτω από καναπέ που καθόμασταν και κάναμε ότι πλέκαμε και δεν πήγαν ούτε τα κοριτσάκια. Τελικά το καράβι έφυγε χωρίς να φορτώσει επιβάτες.

Εκεί γνώρισα τον Φώτη Αγγουλέ και εκεί αρχίζει και η ουσιαστική μου επαφή με τα βιβλία, την ποίηση, την κουλτούρα, κλπ Ερχόταν μαζί με ένα Χιώτη επιλοχία, σύνδεσμο της ΑΣΟ».

Για τον Φώτη Αγγουλέ είχαμε γράψει στα πλαίσια του ίδιου αφιερώματος και συγκεκριμένα στην ανάρτηση H διπλή προσφυγιά του ποιητή Φώτη Αγγουλέ.

Την αναδημοσιεύουμε τιμώντας τη μνήμη του με αφορμή την θλιβερή επέτειο του θανάτου του.

Από τις πλέον εμβληματικές μορφές μεταξύ των Ελλήνων προσφύγων και στρατευμένων στη Μέση Ανατολή, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν ο Φώτης Αγγουλές. Το Αγγουλές που σημαίνει παλληκάρι, ήταν ψευδώνυμο αφού το κανονικό επίθετο ήταν Χονδρουλάκης.

Από το σημείο που έμελλε να γίνει στα χρόνια της κατοχής το hot spot των Ελλήνων προσφύγων, ξεκίνησε ο Φ. Αγγουλές το προσφυγικό του ταξίδι. Γεννήθηκε το 1911 στον Τσεσμέ και βρέθηκε πρόσφυγας στη Χίο, όπου κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, έδειξε τα δείγματα γραφής του ταλέντου του.

Η χιακή κοινωνία τον αγκάλιασε και αυτός με σκληρή δουλειά όχι μόνο επαγγελματική, αλλά και προσπάθεια να μορφωθεί, ακόμα και νυχτερινές ώρες στη βιβλιοθήκη της Χίου «Κοραής». Εργάστηκε αρχικά σε ψαράδικο και μετά σαν τυπογράφος στη χιώτικη εφημερίδα «Ελευθερία» και άρχισε και τα πρώτα του βήματα στην ποίηση αλλά και στη δημοσιογραφία. Γνώρισε και διώξεις με αφορμή ένα σατιρικό ποίημα κατά του Μουσολίνι το 1936, που δημοσίευσε η εφημερίδα «Αλήθεια». Η σάτιρα μέσω της ποίησης ήταν η επιλογή του και στις εφημερίδες «Μιχαλού» και «Καμπάνα» των οποίων υπήρξε εκδότης, με συνέπειες φυλάκισης.

Ο πόλεμος τον οδήγησε σε άλλο ένα προσφυγικό ταξίδι, στη Μέση Ανατολή, που όπως πολλοί πρόσφυγες, εντάχθηκε στις ένοπλες δυνάμεις και τύπωνε και το ψυχαγωγικό περιοδικό του στρατού «Ελλάς».

Η φυσιογνωμία του και η λογοτεχνική του παρουσία, είχαν απήχηση μεταξύ των προσφύγων, αφού όπως μας είχε δηλώσει η Καίτη Φράγκου – Ζηκίδη: «Εκεί γνώρισα τον Φώτη Αγγουλέ και εκεί αρχίζει και η ουσιαστική μου επαφή με τα βιβλία, την ποίηση, την κουλτούρα, κλπ Ερχόταν μαζί με ένα Χιώτη επιλοχία, σύνδεσμο της ΑΣΟ».

Δίκαια ο Αγγουλές χαρακτηρίστηκε και σαν ο ποιητής της προσφυγιάς.

Η συμμετοχή του στο αντιφασιστικό κίνημα των στρατευμένων της Μέσης Ανατολής , είχε σαν συνέπεια να γνωρίσει όπως και αρκετοί άλλοι τις διώξεις και τα «σύρματα» και συγκεκριμένα στο Ντεκαμερέ, αφού μεταφέρθηκε με άλλους με το πλοίο Sheridan. Οι διώξεις συνεχίστηκαν και στη μεταπολεμική – μετεμφυλιακή περίοδο, έως το 1956, αφού ο Φ.Α. ποτέ δεν έκρυψε τη στράτευσή του στο χώρο της αριστεράς. Εργάστηκε στην εφημερίδα «Χιακός Λαός» και απεβίωσε στις 27/3/1964, σε ηλικία 53 ετών ταλαιπωρημένος από τις κακουχίες.

Ενδεικτικό της ποιητικής του γραφής είναι το «Μπιρ Χακίμ», τοποθεσία στη Λιβύη, όπου στις 24/5/1942 ο Ρόμελ επιτέθηκε και ανάγκασε τις συμμαχικές δυνάμεις σε ήττα και υποχώρηση. Ειδικά οι Γάλλοι στρατιώτες πλήρωσαν βαρύτατο φόρο αίματος. Αργότερα το Μπιρ Χακίμ, έγινε τόπος φυλάκισης Ελλήνων φαντάρων από τους Εγγλέζους, επειδή πήραν μέρος στην εξέγερση του ελληνικού στρατού, που στην ορολογία της ιστορίας έμεινε σαν «κίνημα της Μέσης Ανατολής».

Mπιρ Χακίμ
Αντιφασίστες Έλληνες το προσκλητήριο να γενεί
χωρίς κανένα σάλπισμα με σιγανή φωνή.

Τα ελληνικά σαλπίσματα αντιφασίστες σαλπιστές
για τους νεκρούς του Μπιρ Χακίμ γνώριμα τόσο πού `ναι
μέσα σ’ αυτή την έρημο δεν πρέπει ν’ ακουστούνε
μη σηκωθούνε κι οι νεκροί συντρόφοι μας και τρέξουνε
γιατί δεν πρέπει ο βωμός της Άγιας Του θυσίας
τόπος εξορίας πως έγινε να δούνε.

Μην τύχει και ξυπνήσουμε μέσα στην άναστρη βραδιά
τους Έλληνες συντρόφους μας που γαληνά κοιμούνται
αγκαλιασμένοι αδελφικά με τους φρουρούς του Μπιρ Χακίμ
του ήρωα γαλλικού λαού αθάνατα παιδιά.

Οι στίχοι έγιναν τραγούδι με μουσική επένδυση του Θωμά Μπακαλάκου και περιέχονται στο δίσκο «Πορεία στη Νύχτα».

www.ert.gr

Open post

Δεν μπορεί να γίνει πολιτική με τα πρόστιμα (άρθρο)

Δεν μπορεί να γίνει πολιτική με τα πρόστιμα (άρθρο)

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Το τελευταίο διάστημα έχουν έρθει στο προσκήνιο νομοθετήματα και κυβερνητικές πρωτοβουλίες που βασίζονται σε μια ασυνήθιστη για τα ελληνικά δεδομένα αυστηρότητα.
Η λογική του «όσο πιο σκληρή η τιμωρία, τόσο πιο καλή η εφαρμογή του κανόνα» εφαρμόζεται όλο και περισσότερο, είτε πρόκειται για τα πρόστιμα σε παραβάτες του Κ.Ο.Κ., σε ιδιοκτήτες ανασφάλιστων Ι.Χ. και οχημάτων που δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ, είτε σε μαζικές κατασχέσεις οφειλετών που έχουν πνιγεί στους φόρους και τις εισφορές.
Πέραν του ότι η λογική αυτή είναι εξ ορισμού βαθιά συντηρητική, το πρόσθετο πρόβλημα είναι ότι στην Ελλάδα του 2018, το πεδίο εφαρμογής των αυστηρών ποινών είναι τόσο στρεβλωμένο, που το αποτέλεσμα συχνά είναι το αντίστροφο.

Τελευταίο κρούσμα είναι το νομοσχέδιο για τα κατοικίδια το οποίο προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, καθώς εισάγει ένα πολύ αυστηρό πλαίσιο τόσο για τα αδέσποτα, όσο και για τα δεσποζόμενα ζώα.

Χωρίς να μπει κάποιος σε αναλυτική παρουσίαση και κριτική των ειδικών πλευρών του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, το προφανές συμπέρασμα είναι ότι το αυστηρότατο πλαίσιο που καθιερώνει, πιθανότατα θα προκαλέσει πολύ περισσότερα προβλήματα από όσα θα λύσει. Η στείρωση όλων των ζώων καθίσταται υποχρεωτική, επί ποινή ετήσιου προστίμου για όσους δεν το κάνουν, απαγορεύεται η υιοθεσία νέων ζώων (κάτω από έξι μηνών), αλλά και η υιοθεσία από το εξωτερικό, μπαίνουν περιορισμοί στον αριθμό των κατοικιδίων που μπορεί να έχει κάποιος, καθώς και στον τρόπο που μπορεί να γίνεται το εμπόριο.

Πολλές από τις ρυθμίσεις, οι περισσότερες ίσως, έχουν σωστή βάση. Είναι σαφές ότι το πνεύμα του νομοθέτη δίνει προτεραιότητα στην προστασία των κατοικιδίων, την αποτροπή φαινομένων εγκατάλειψης, κακομεταχείρισης και απάνθρωπης μεταχείρισης από εμπόρους και ιδιώτες.

Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι τόσο αυστηρές προβλέψεις ίσως να είχαν λογική σε μια χώρα όπως η Ελβετία, όπου όλα δουλεύουν ρολόι και, βέβαια, δεν υπάρχουν αδέσποτα.
Προτεραιότητα στην Ελλάδα του 2018 δεν είναι να τιμωρούνται αυστηρά όσοι δεν στειρώνουν το κατοικίδιο, αλλά να υλοποιηθούν προγράμματα περίθαλψης και στείρωσης των εκατομμυρίων αδέσποτων που γυρνάνε στους δρόμους. Όσο για τις αγοραπωλησίες, καλό θα ήταν να απαγορεύονταν ολοσχερώς, έως ότου υιοθετηθεί και το τελευταίο αδέσποτο.

Στην Ελλάδα, όσοι ασχολούνται με το ζήτημα γνωρίζουν ότι υπάρχουν πολύ πιο καυτά και επείγοντα ζητήματα, τα οποία μάλιστα θα πρέπει να επιλυθούν πριν εισαχθεί οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Από την οργάνωση και ενίσχυση των υποδομών φροντίδας, που είναι πρακτικά ανύπαρκτες σε όλη τη χώρα, παρά το γεγονός ότι κατά το νόμο οι δήμοι έχουν την ευθύνη να τις δημιουργήσουν. Μέχρι τον έλεγχο και την αστυνόμευση των εκτροφέων, των εμπόρων και όλων όσοι υποβοηθούν τις αγοραπωλησίες κατοικιδίων, που λίγους μήνες μετά εγκαταλείπονται στο δρόμο.
Εάν η νόμιμη κατοχή και φροντίδα κατοικιδίου γίνεται τόσο περίπλοκη και δαπανηρή, είναι σαφές ότι δημιουργείται ένα σοβαρό αντικίνητρο.

Μια παρόμοια λογική είδαμε και στα νέα πρόστιμα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Μειώθηκαν λίγο κάποια πρόστιμα για όσους έχουν ετήσιο εισόδημα κάτω από 50.000 ευρώ και αυξήθηκαν αρκετά για όσους ξεπερνούν τα εισοδηματικά κριτήρια. Μάλιστα, για ορισμένες παραβάσεις που χαρακτηρίζονται επικίνδυνες (παραβίαση φωτεινού σηματοδότη, αντικανονικό προσπέρασμα, παραβίαση STOP κ.α.) τα πρόστιμα δεν μειώθηκαν, αλλά έμειναν εκεί που ήταν, στα 700 ευρώ, ενώ όσοι έχουν εισόδημα πάνω από 50.000 ευρώ το χρόνο θα πληρώνουν 1.400 ευρώ και εκείνοι που εμφανίζουν εισόδημα άνω των 100.000 ευρώ θα πληρώνουν 2.100 ευρώ.

Η λογική θα υπεδείκνυε ότι σε μια χώρα όπου τα εισοδήματα έχουν υποχωρήσει κατά 30-50%, θα είχε γίνει και μια αναπροσαρμογή στα πρόστιμα κάθε είδους.
Είναι ενδεικτικό της γελοιότητας η οποία δυστυχώς διαπνέει πολλές πλευρές της δημόσιας ζωής στη χώρα μας, ότι τα υψηλά πρόστιμα (το 700άρι) είχε καθιερωθεί από έναν υπουργό Μεταφορών (τον Μιχάλη Λιάπη, επί κυβέρνησης Καραμανλή) ο οποίος αργότερα συνελήφθη να κυκλοφορεί με πλαστές πινακίδες για να μην πληρώνει τέλη κυκλοφορίας.

Εάν μπει κάποιος στις λεπτομέρειες του θέματος διαπιστώνει ότι τα κριτήρια ερμηνείας των παραβάσεων είναι χαλαρά σε πολλές περιπτώσεις και εναπόκεινται στην κρίσης της τροχαίας. Εάν για παράδειγμα, περάσετε με το όχημά σας τη λευκή γραμμή στο φανάρι, τότε μπορεί να σας γράψουν για παραβίαση ερυθρού σηματοδότη.

Ίσως θεωρητικά, η σύνδεση του εισοδήματος με το πρόστιμο να έχει κάποια λογική.
Όμως είναι εξαιρετικά προβληματικό το γεγονός ότι στην Ελλάδα το δηλούμενο εισόδημα συχνά δεν έχει σχέση με το πραγματικό αφού οι φορολογικές δηλώσεις σε ένα ποσοστό 30% τουλάχιστον (το ποσοστό εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί μετά τις “μεταρρυθμίσεις” Κατρούγκαλου) δείχνουν πολύ μικρότερο εισόδημα, λόγω της εκτεταμένης φοροδιαφυγής. Επομένως, στην πράξη, η σύνδεση των προστίμων με τη φορολογική δήλωση μόνο ως «μπόνους» στους φοροφυγάδες και ως ποινή στους ειλικρινείς φορολογούμενους μπορεί να λειτουργήσει.

www.ert.gr

Open post

Η Αμερική και το τέλος της κανονικότητας (άρθρο)

Η Αμερική και το τέλος της κανονικότητας (άρθρο)

Της Λένας Αργύρη ανταποκρίτριας της ΕΡΤ στις ΗΠΑ

Οι ημέρες στην Ουάσιγκτον αρχίζουν πια νωρίς τα ξημερώματα. Την ώρα που ξυπνά ο Πρόεδρος και με το πρώτο tweet δίνει τον ρυθμό, στον οποίο κινείται υποτακτικά ολόκληρο το μιντιακό σύστημα. «Δεν θυμάμαι καν τι καλύπταμε πριν γίνει πρόεδρος ο Τραμπ» μου είπε πρόσφατα συνάδελφος, διαπιστευμένος εδώ και δεκαετίες στον Λευκό Οίκο, αναπολώντας νοσταλγικά τις ημέρες της «δημοσιογραφικής ανίας» όπως αποκαλούν οι Αμερικάνοι δημοσιογράφοι την οχταετία Ομπάμα.

Η ροή των πληροφοριών είναι τόσο καταιγιστική, που χάνει κανείς τον έλεγχο αν μείνει μια ώρα μακριά από το twitter. Τα περισσότερα κωμικά shows μεταδίδονται πια real time, διότι τα νέα είναι τόσο ανατρεπτικά που καθιστούν απαγορευτικές τις μαγνητοσκοπημένες εκπομπές. Μια είδηση που παλαιότερα θα μονοπωλούσε τα «παράθυρα» των ειδήσεων εβδομάδες και θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη και θεσμική κρίση, σήμερα αντέχει στον τηλεοπτικό χρόνο ελάχιστα. Ο εξαντλητικός ειδησεογραφικός ρυθμός, αποτυπώνει τη νέα πολιτική πραγματικότητα.

Αυτό που άρχισε με κάποια γραφικότητα ως σύγκρουση ανάμεσα στο Τραμπ και τα mainstream ΜΜΕ, έχει πια εξελιχθεί σε κτηνώδη πόλεμο διαρκείας ανάμεσα στον Τραμπ και τους πάντες. Αυτό που κάποτε άκουσα να περιγράφουν ως «τιτανομαχία» και το θεώρησα υπερβολικό, σήμερα χαρακτηρίζεται ανοιχτά ως μάχη μέχρις εσχάτων, από την οποία η Αμερική θα πάρει χρόνια να συνέλθει. Δεν μου ακούγεται πια υπερβολικό.

Το κλίμα στην Ουάσιγκτον είναι πολεμικό. Η κατάσταση τοξική. Δημοσιογραφικά απολαυστική αλλά επί της ουσίας άκρως προβληματική. Ο Προέδρος που ήρθε για να βάλει την Αμερική πρώτη, βάλλει εναντίον των θεσμών πάνω στους οποίους η χώρα αυτή θεμελίωσε την ισχύ της.

Η Αμερική δεν είναι πρώτη. Η Αμερική είναι σε απόλυτη σύγχυση. Η Εκτελεστική εξουσία απέναντι από την Δικαστική, απέναντι από την Νομοθετική, απέναντι από την τέταρτη εξουσία, απέναντι από τις πιο ισχυρές υπηρεσίες πληροφοριών του κόσμου, απέναντι από το Στειτ Ντιπάρτμεντ, απέναντι από την διοικητική μηχανή του κράτους. Και όλοι αυτοί μαζί, απέναντι από τον Πρόεδρο.

Από την μία ο Πρόεδρος, από την άλλη το λεγόμενο «βαθύ κράτος» ή «κατεστημένο» της Ουάσιγκτον, το οποίο ποτέ δεν ήταν τμήμα κανενός κομματικού μηχανισμού. Αυτό το «βαθύ κράτος», ο Ντόναλντ Τραμπ δεν μπόρεσε να το ελέγξει και έτσι άρχισε μεθοδικά να το απαξιώνει. Ώστε να μην μπορεί να τον ελέγξει και αυτό. Ή αν τελικά καταφέρει να τον ελέγξει και να του αποδώσει ευθύνες, η ετυμηγορία να μην είναι καθόλου πειστική. «Βασικό ένστικτο πολιτικής αυτοσυντήρησης» το χαρακτήρισε πρόσφατα γνωστός μου, προερχόμενος από την συντηρητική παράταξη.

Πολλοί αναλυτές καταλήγουν οτι ο Πρόεδρος Τραμπ, δεν χτυπά τους θεσμούς επειδή είναι ένας κυκλοθυμικός, απρόβλεπτος και ασυγκράτητος άνθρωπος. Τους χτυπά διότι η στρατηγική του είναι, να τους διαλύσει πριν τον διαλύσουν. «Ξέρει καλά τι κάνει» ακούω να λένε ολοένα και συχνότερα, εδώ στην Ουάσιγκτον.

«Δεν μπορώ να θυμηθώ καμία άλλη στιγμή στην ιστορία της χώρας, όπου έχει συμβεί κάτι παρόμοιο» λέει στους New York Times ο Τζακ Γκόλντσμιθ, καθηγητής δικαίου στο Χάρβαρντ. Ομως, μπορεί άραγε κάποιος να θυμηθεί άλλη στιγμή στην ιστορία, που ο θεσμός της αμερικανικής προεδρίας δέχθηκε τόσο καλά συντονισμένη και λυσσαλέα επίθεση από τόσα πολλά κέντρα ταυτόχρονα; «Οποιοσδήποτε άλλος στην θέση του Τραμπ δεν θα είχε αντέξει πολιτικά» σχολίασε πρόσφατα αναλυτής στο FOX προσθέτοντας οτι «είναι ο μοναδικός πρόεδρος στην ιστορία, που δεν είχε ποτέ την ευκαιρία του».

Από το χάος που επισκιάζει την κανονικότητα ο κίνδυνος είναι πολλαπλός, λένε αυτοί που γνωρίζουν καλύτερα. Η εικόνα της Αμερικής διεθνώς, διαβρώνεται διαρκώς χαρίζοντας στιγμές ξεκαρδιστικού γέλιου στην Μόσχα και το Πεκίνο. Δεν χρειάζονται βαρύγδουπες αναλύσεις με «διακυβεύματα» για να υποψιαστεί κανείς τι σημαίνει αυτό.

Στο εσωτερικό της χώρας, η συστηματική υποβάθμιση των θεσμών μειώνει τα επίπεδο εμπιστοσύνης των πολιτών. Κάτι που μπορεί σε πρώτη ανάγνωση να δείχνει θεωρητικό, όμως για παράδειγμα όταν ο πολίτης παύει να εμπιστεύεται τις υπηρεσίες ασφαλείας ή πληροφοριών, συνεργάζεται με μεγαλύτερη καχυποψία μαζί τους. Αυτό προσθετικά και μακροπρόθεσμα επηρρεάζει το επίπεδο ασφαλείας στην χώρα, λένε αναλυτές.

Νομίζω πως υπάρχουν πια δυο σενάρια. Ενα καλό και ένα κακό. Είτε σε λίγα χρόνια θα κοιτάμε πίσω και όλο αυτό θα μοιάζει μακρινά συγκυριακό, είτε θα κοιτάμε πίσω μα δεν θα βλέπουμε τίποτα το παρακμιακό. Γιατί αυτό που θα ζούμε θα έχει γίνει «κανονικό» από τη δύναμη της συνήθειας.

Δεν είναι διόλου απίθανο δηλαδή, να βαδίζουμε σε δρόμο χωρίς γυρισμό, αφού όλα τα πολιτικά ταμπού είναι σπασμένα. Η πολιτική ορθότητα αποτελεί «the old fashioned way», ο δημόσιος διάλογος είναι καφενειακού τύπου, η ατζέντα καθορίζεται εν πολλοίς μέσω twitter, οι σοβαροί διαμορφωτές γνώμης τα έχουν χαμένα, ο σεβασμός στον πολιτικό αντίπαλο έχει γίνει το πιο σύντομο αμερικανικό ανέκδοτο, τα check and balances είναι πιο αναγκαία από ποτέ.

Σε αυτό το αποπνικτικό περιβάλλον καμία αποκάλυψη δεν μας σοκάρει, καμία ύβρις δεν μας προσβάλλει, κανένα πολιτικό δράμα δεν είναι ικανό να τραβήξει την προσοχή μας. Υπάρχει μια συλλογική ανοσία, απέναντι στο τέλος της πολιτικής κανονικότητας που απροκάλυπτα εξελίσσεται μπροστά μας. Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό από όλα.

www.ert.gr

Open post

Οι εμπορικοί πόλεμοι στη νέα εποχή παγκοσμιοποίησης

Οι εμπορικοί πόλεμοι στη νέα εποχή παγκοσμιοποίησης

Toυ Πολυδεύκη Παπαδόπουλου

Η 22η Μαρτίου ίσως θεωρηθεί στο μέλλον ιστορική ημέρα. Ενδεχομένως να μνημονεύεται ως το σημείο που άρχισε να αλλάζει το σύστημα διεθνούς εμπορίου, τουλάχιστον στη μορφή που καθιερώθηκε τις τελευταίες δυόμιση δεκαετίες παγκοσμιοποίησης. Και τούτο διότι στις 22/3 υπεγράφη τελικά από τον Ντόναλτ Τραμπ το διάταγμα για την επιβολή δασμών σε εισαγόμενα στις ΗΠΑ προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου.

Βεβαίως, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε στις διεθνείς αγορές, ο Αμερικανός Πρόεδρος έκανε εν μέρει πίσω, εξαιρώντας  -προσωρινά- από τους δασμούς αρκετούς σημαντικούς εμπορικούς εταίρους και συμμάχους των ΗΠΑ, όπως είναι οι χώρες μέλη της EE, η Αργεντινή, η Αυστραλία, η Βραζιλία, ο Καναδάς, το Μεξικό και η Νότια Κορέα. Έτσι, η απόφαση του Αμερικανού πρόεδρου προς το παρόν ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή δασμών έως και 60 δισ. δολαρίων κυρίως σε εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές, συνυπολογίζοντας και άλλες σχετικές εξελίξεις τα τελευταία χρόνια θεωρούν ότι οι διεθνείς εμπορικές συναλλαγές δεν θα είναι ίδιες μετά την προηγούμενη Πέμπτη.

Η κινεζική «απειλή»

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, δηλώνοντας ότι γίνονται διαπραγματεύσεις με την Κίνα και επιχειρώντας να χαμηλώσει τους τόνους, περιέλαβε στο διάταγμα τον όρο ότι οι δασμοί θα επιβάλλονται έπειτα από διαβουλεύσεις με λομπίστες και μέλη του Κογκρέσου, προκειμένου να επιλεγούν οι στόχοι από λίστα 1.300 κινεζικών προϊόντων. Ακόμη, το ίδιο το νομοθέτημα  αφήνει περιθώρια στην Κίνα για να αντιδράσει στα μέτρα του Λευκού Οίκου, μετριάζοντας έτσι τον κίνδυνο δραματικών αντιποίνων από το Πεκίνο.

Από την άλλη, η βασική ανάλυση του Αμερικανού προέδρου παραμένει στη θέση της: υπάρχει σημαντική απώλεια θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ εξαιτίας αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, κλοπής πνευματικών δικαιωμάτων κλπ. χωρών όπως η Κίνα﮲ η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης ήταν ένας βασικός λόγος που τον ψήφισαν οι Αμερικανοί στις εκλογές το 2016﮲ το εμπορικό έλλειμμα των 375 δις $ με τη χώρα αυτή πρέπει να μειωθεί κατά τουλάχιστον 100 δις το χρόνο.

Βέβαια, τα αντίποινα από την Κίνα είναι πολύ πιθανά. Το δε εύρος  στο οποίο μπορεί να κινηθεί το Πεκίνο είναι μεγάλο και πηγαίνει από μέτρα που θα επηρεάσουν εισαγωγές σόγιας και άλλων γεωργικών προϊόντων από τις ΗΠΑ (συνολικής αξίας 20 δις $ το χρόνο) και φτάνει έως τα εκατοντάδες αεροσκάφη της Boeing, που σχεδιάζεται να πουληθούν τα επόμενα 20 χρόνια στην Κίνα. Ήδη το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας έβγαλε ανακοίνωση στην οποία σημειώνει ότι δε θα μείνει αδρανές όσο παραβιάζονται τα έννομα δικαιώματά της χώρας.

Ωστόσο, η υπόθεση των δασμών για τον χάλυβα και του αλουμίνιο είναι μόνον η πιο εμφανής πλευρά των σημερινών εμπορικών αντιπαραθέσεων. Πριν λίγες βδομάδες ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ματαιώσει επιθετική εξαγορά αξίας 117 δις δολ. (!) την οποία επιχειρούσε να κάνει η Broadcom, κινεζικών συμφερόντων, αποκτώντας την αμερικανική Qualcomm. Και οι δύο εταιρίες ασχολούνται με την κατασκευή μικροεπεξεργαστών, ο δε Αμερικανός Πρόεδρος απέτρεψε την συγχώνευσή τους, μετά μάλιστα από σχετική σύσταση της Επιτροπής για τις Ξένες Επενδύσεις των ΗΠΑ (CFIUS),  επιχειρηματολογώντας ότι αποτελούσε απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Ο Τραμπ είχε ήδη εμποδίσει πέρυσι, μετά πάλι από συστάσεις της CFIUS, την εξαγορά της αμερικανικής κατασκευάστριας μικροεπεξεργαστών Lattice από έναν κινεζικό κρατικό όμιλο. Και στις δύο περιπτώσεις επρόκειτο για σαφή άσκηση πολιτικής προστατευτισμού, με σκοπό να εμποδιστούν κινεζικές εταιρίες να αποκτήσουν πρόσβαση σε τεχνολογίες αιχμής και ιδίως σ ’αυτές που έχουν σχέση με τα επερχόμενα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας 5G. Ομως και η κυβέρνηση του Μπάρακ Ομπάμα, αν και στη θεωρία θιασώτης των ανοικτών εμπορικών συνόρων, είχε κινητοποιηθεί το 2016 για να αποτραπεί η εξαγορά της γερμανικής εταιρείας oπτοηλεκτρονικών Aixtron από μια άλλη κινεζική εταιρεία! Κι αυτό διότι υπήρχε θυγατρική της Αixtron στις ΗΠΑ. Τελικά και εκείνη η εξαγορά εγκαταλήφθηκε.

Ωστόσο, oι προστατευτικές τάσεις των ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα δεν είναι άνευ λόγου και έρχονται να συμπέσουν πλέον με ανάλογες ανησυχίες και ευρωπαϊκών χωρών, όπως κυρίως της Γαλλίας. Και τούτο διότι από το 2001, που η Κίνα έγινε δεκτή στο σύστημα του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου με αμερικανική, αλλά ευρωπαϊκή, υποστήριξη, είχε υποσχεθεί να ανοίξει τις πόρτες της στις εξαγωγές των νέων εμπορικών εταίρων της. Ωστόσο, αυτό που κυρίως έκανε η Κίνα στα 17 χρόνια που πέρασαν ήταν να περιορίσει τον ανταγωνισμό στο εσωτερικό της  και να παρέχει αθρόες ενισχύσεις σε κρατικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις της για να εισέλθουν στις αγορές των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Αυτές, μάλιστα, τα τελευταία χρόνια δεν περιορίζονται σε εξαγωγές, αλλά περνούν και σε εξαγορές στρατηγικού χαρακτήρα.  Ταυτοχρόνως, όμως, όσες ξένες επιχειρήσεις ενδιαφέρονται για την κινεζική αγορά οφείλουν να δημιουργούν «κοινοπραξίες» με κινεζικές εταιρίες.  Υπάρχουν, μάλιστα, κατηγορίες ότι ορισμένες τέτοιες «κοινοπραξίες» ειδικεύονται στην εμπορική κατασκοπεία και στην κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας από τους δυτικούς, ενώ, βέβαια είναι μόνιμες οι επικρίσεις των υπολοίπων στο G7 για το ότι το Πεκίνο διατηρεί τεχνητά χαμηλή τιμή του γουάν. Έτσι, μπορεί το «ελεύθερο» εμπόριο με την Κίνα να δημιουργεί οφέλη στους καταναλωτές των δυτικών χωρών υπό τη μορφή φτηνών προϊόντων, αλλά έχει συνέπειες για τους ίδιους ως εργαζόμενους, καθώς κλείνουν, συρρικνώνονται ή στην καλύτερη των περιπτώσεων εξαγοράζονται αρκετές από τις επιχειρήσεις που δούλευαν.

Η ευρωπαϊκή σχοινοβασία…

Οι δασμοί στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου αναστέλλονται και για τα 28 μέλη της ΕΕ, αλλά μόνον έως την 1η Μαΐου 2018, σύμφωνα με τις τελευταίες αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης. Στο μεταξύ οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συζητήσεις με τις ευρωπαϊκές χώρες «πάνω σε εναλλακτικά ικανοποιητικά μέσα», όπως είναι η σχετική ανακοίνωση.

Να σημειωθεί ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν εκτιμήσει ότι σε περίπτωση που οι ΗΠΑ έκαναν τα λόγια πράξεις, οι κοινοτικές εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού θα μειώνονταν κατά 15 εκατ. τόνους, το δε κόστος για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα ανερχόταν στο επίπεδο των 2,8 δισ. ευρώ. Επιπλέον, πριν από την εξαίρεση της ΕΕ, ο Τραμπ είχε υπονοήσει ότι οι δασμοί θα μπορούσαν να επεκταθούν και στις εισαγωγές ευρωπαϊκών αυτοκινήτων στις ΗΠΑ, κάτι που θα είχε μεγάλες συνέπειες στις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες και ειδικά στις γερμανικές.

Από την άλλη, οι 28 ηγέτες της ΕΕ, ζήτησαν στο πλαίσιο του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις 23/3,  μόνιμη εξαίρεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τους δασμούς στις εισαγωγές αλουμινίου και χάλυβα που έχει εξαγγείλει  ο Τραμπ.  Στην κοινή δήλωση των «28» στην εν λόγω Σύνοδο αναφέρεται: «Τα μέτρα αυτά δεν μπορούν να δικαιολογηθούν με την επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας και η προστασία ολόκληρων τομέων στις ΗΠΑ δεν είναι μια κατάλληλη θεραπεία για τα πραγματικά προβλήματα που προκαλεί η υπερπαραγωγή».

Ωστόσο, θεωρείται αρκετά δύσκολο να μην υπάρξει καμιά αλλαγή στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ/ΕΕ, ενώ και ο Επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί παραδέχθηκε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται τώρα μακριά από το πνεύμα που επικρατούσε πριν 3-4 χρόνια για τη σύναψη μιας ολοκληρωμένης διατλαντικής συνθήκης (όπως ήταν η TTIP).

Kαι ενώ αρκετοί ευρωπαίοι ηγέτες δηλώνουν την ευαρέσκειά τους για την εξαίρεση των χωρών τους, στο βαθμό που αυτή παραμένει προσωρινή, διατηρείται η προετοιμασία την οποία ξεκίνησε η ΕΕ για αντίμετρα.  Τη σχετική προειδοποίηση είχε κάνει ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, δηλώνοντας προ ημερών ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα έχει άλλη επιλογή παρά να απαντήσει με τον ίδιο τρόπο αν οι Ηνωμένες Πολιτείες οριστικοποιήσουν τα σχέδιά τους να επιβάλουν δασμούς 25% στις εισαγωγές χάλυβα και 10% σε εκείνες αλουμινίου από ευρωπαϊκές χώρες.

Η δε Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Σεσίλια Μάλμστρομ είχε δηλώσει ότι, αν χρειαστεί, οι Βρυξέλλες θα κινηθούν ταυτόχρονα σε τρία μέτωπα:  -θα καταγγείλουν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) την επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα από τις ΗΠΑ  -θα κάνουν χρήση της δυνατότητας που παρέχει ο ΠΟΕ για λήψη προσωρινών μέτρων προστασίας της ευρωπαϊκής αγοράς -θα προχωρήσουν στη λήψη αντίμετρων στις εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων στην Ε.Ε. Η Επίτροπος απέφυγε να μπει σε λεπτομέρειες σχετικά με το ποια προϊόντα θα μπορούσαν να γίνουν αντικείμενα επιβολής δασμών, αλλά  αναγνώρισε ότι σ’ αυτά θα μπορούσαν να περιληφθούν το ουίσκι μπέρμπον, τα τζίν Levi’s, οι μοτοσικλέτες Harley-Davidson, οι χυμοί φρούτων κ.ά.

Τα διαφαινόμενα «όρια» της τρέχουσας παγκοσμιοποίησης

Από το 1994, οπότε υπεγράφη ο Γύρος της Ουρουγουάης για το ελεύθερο εμπόριο πάνω στον οποίο στηρίζεται ακόμη η απελευθέρωση που ακολούθησε, δεν έχει ολοκληρωθεί καμία άλλη παγκόσμια συμφωνία ελευθέρου εμπορίου. Αντιθέτως, είναι άφθονες οι διμερείς και περιφερειακές συμφωνίες που περιλαμβάνουν ειδικές ρυθμίσεις, εργατικές νομοθεσίες, κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος και πνευματικά δικαιώματα.

Επίσης, δύο πρώην πρόεδροι των ΗΠΑ, ο Ρόναλντ Ρέιγκαν και ο Τζορτζ Μπους, είχαν προβεί σε κινήσεις ανάλογες με τους δασμούς του Τραμπ, αλλά και τις αναίρεσαν μετά λίγα χρόνια.

Αν και ο Τραμπ έφτασε να πει ότι «οι εμπορικοί πόλεμοι μπορεί να είναι και όμορφοι γιατί μπορούν να κερδηθούν», ωστόσο δεν είναι πολλοί ούτε στις ΗΠΑ, ούτε πουθενά αλλού που πιστεύουν το ίδιο. Η οικονομική ιστορία ήδη από τον 19ο αιώνα έχει πολλά παραδείγματα για τις παρενέργειες που δημιουργήθηκαν –μέχρι και την κήρυξη κανονικών πολέμων- από τις έντονες εμπορικές συγκρούσεις και τον προστατευτισμό που ακολουθούσε.

Ωστόσο, είναι λίγοι και εκείνοι που πιστεύουν πλέον ότι το παγκόσμιο εμπόριο μπορεί να λειτουργήσει ομαλά στον 21ο αιώνα, με την «εξιδανικευμένη» απελευθέρωση και ανταγωνιστικότητα που διακήρυσσαν οι Ανταμ Σμιθ και  Ντέιβιτ Ρικάρντο στον 18ο και 19ο αιώνα. Στις θεωρίες τους οι δύο βρετανοί οικονομολόγοι ήθελαν, ιδανικά, με τη μείωση των δασμών στα προϊόντα και την ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, κάθε προϊόν να παράγεται όπου έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και οι εργαζόμενοι να πηγαίνουν όπου τους χρειάζονται περισσότερο.

Όμως, όπως συμβαίνει με όλα τα οικονομικά μοντέλα, οι θεωρίες τους βασίστηκαν σε υποθέσεις που δεν επαληθεύονται πλήρως στην πραγματικότητα. -Π.χ. καμιά χώρα δεν αφήνει να υπάρξει ανόθευτος ανταγωνισμός και παρεμβαίνει εκεί που την συμφέρει, με πρώτη και καλύτερη σήμερα την Κίνα  -Οι δασμοί, εκτός από βάρος για την ιδιωτική οικονομία, αποτελούν και έσοδα για τα κράτη, μέσω των οποίων χρηματοδοτούν ορισμένες πολιτικές τους χωρίς να χρειάζεται να επιβάλουν νέους φόρους  -Στην πραγματική ζωή οι άνθρωποι δεν αλλάζουν εύκολα χώρα αποκλειστικά για να βρουν κάπου αλλού καλύτερη εργασία  -Και μόνον η λειτουργία μηχανισμών και θεσμών που κανείς δεν απορρίπτει, όπως είναι ο Παγκόσμιος  Οργανισμού Εμπορίου, η Παγκόσμια Τράπεζα, το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ κλπ. και άλλων διεθνών οργανισμών αντιβαίνει τη συλλογιστική περί πλήρως ελευθέρου εμπορίου  -Η παγκοσμιοποίηση θέτει, επιπλέον, νέα ερωτήματα στην εποχή του Διαδικτύου, οδηγώντας στη συγκέντρωση υπερβολικής δύναμης από τεράστιες, κυρίως αμερικανικές, εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Αυτές με τη σειρά τους, εκτός από την κλασσική επιχειρηματική δράση, φθάνουν να ελέγχουν προσωπικά δεδομένα μεγάλου ποσοστού κατοίκων όλου του κόσμου, με σοβαρές παρενέργειες, όπως τα τελευταία περιστατικά με το Facebook.

To που θα καταλήξουν όλα αυτά, αν θα δημιουργηθούν καινούργιες ισορροπίες ή νέες ρήξεις, ακόμη δεν έχει φανεί. Το μόνο εμφανές είναι ότι η πρόσφατη παγκοσμιοποίηση –η οποία δρομολογήθηκε την περίοδο 1991-2016, μετά την πτώση του Τείχους, τη μεγάλη διάδοση της νέας τεχνολογίας και την εκτίναξη ορισμένων αναπτυσσόμενων χωρών, με κυρίαρχη περίπτωση την Κίνα-  δύσκολα θα συνεχίσει να έχει την ίδια μορφή.

 

 

www.ert.gr

Open post

Η Αμερική και το τέλος της κανονικότητας

Η Αμερική και το τέλος της κανονικότητας

Της Λένας Αργύρη – Ανταπόκριση από Ουάσιγκτον

Οι ημέρες στην Ουάσιγκτον αρχίζουν πια νωρίς τα ξημερώματα. Την ώρα που ξυπνά ο Πρόεδρος και με το πρώτο tweet δίνει τον ρυθμό, στον οποίο κινείται υποτακτικά ολόκληρο το μιντιακό σύστημα. «Δεν θυμάμαι καν τι καλύπταμε πριν γίνει πρόεδρος ο Τραμπ» μου είπε πρόσφατα συνάδελφος, διαπιστευμένος εδώ και δεκαετίες στον Λευκό Οίκο, αναπολώντας νοσταλγικά τις ημέρες της «δημοσιογραφικής ανίας» όπως αποκαλούν οι αμερικανοί δημοσιογράφοι την οχταετία Ομπάμα.

Η ροή των πληροφοριών είναι τόσο καταιγιστική, που χάνει κανείς τον έλεγχο αν μείνει μια ώρα μακριά από το twitter. Τα περισσότερα κωμικά shows μεταδίδονται πια real time, διότι τα νέα είναι τόσο ανατρεπτικά που καθιστούν απαγορευτικές τις μαγνητοσκοπημένες εκπομπές. Μια είδηση που παλαιότερα θα μονοπωλούσε τα «παράθυρα» των ειδήσεων εβδομάδες και θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη και θεσμική κρίση, σήμερα αντέχει στον τηλεοπτικό χρόνο ελάχιστα. Ο εξαντλητικός ειδησεογραφικός ρυθμός, αποτυπώνει τη νέα πολιτική πραγματικότητα.

Αυτό που άρχισε με κάποια γραφικότητα ως σύγκρουση ανάμεσα στο Τραμπ και τα mainstream ΜΜΕ, έχει πια εξελιχθεί σε κτηνώδη πόλεμο διαρκείας ανάμεσα στον Τραμπ και τους πάντες. Αυτό που κάποτε άκουσα να περιγράφουν ως «τιτανομαχία» και το θεώρησα υπερβολικό, σήμερα χαρακτηρίζεται ανοιχτά ως μάχη μέχρις εσχάτων, από την οποία η Αμερική θα πάρει χρόνια να συνέλθει. Δεν μου ακούγεται πια υπερβολικό.

Το κλίμα στην Ουάσιγκτον είναι πολεμικό. Η κατάσταση τοξική. Δημοσιογραφικά απολαυστική αλλά επί της ουσίας άκρως προβληματική. Ο Προέδρος που ήρθε για να βάλει την Αμερική πρώτη, βάλλει εναντίον των θεσμών πάνω στους οποίους η χώρα αυτή θεμελίωσε την ισχύ της.

Η Αμερική δεν είναι πρώτη. Η Αμερική είναι σε απόλυτη σύγχυση. Η Εκτελεστική εξουσία απέναντι από την Δικαστική, απέναντι από την Νομοθετική, απέναντι από την τέταρτη εξουσία, απέναντι από τις πιο ισχυρές υπηρεσίες πληροφοριών του κόσμου, απέναντι από το Στεϊτ Ντιπάρτμεντ, απέναντι από την διοικητική μηχανή του κράτους. Και όλοι αυτοί μαζί, απέναντι από τον Πρόεδρο.

Από την μία ο Πρόεδρος, από την άλλη το λεγόμενο «βαθύ κράτος» ή «κατεστημένο» της Ουάσιγκτον, το οποίο ποτέ δεν ήταν τμήμα κανενός κομματικού μηχανισμού. Αυτό το «βαθύ κράτος», ο Ντόναλντ Τραμπ δεν μπόρεσε να το ελέγξει και έτσι άρχισε μεθοδικά να το απαξιώνει. Ώστε να μην μπορεί να τον ελέγξει και αυτό. Ή αν τελικά καταφέρει να τον ελέγξει και να του αποδώσει ευθύνες, η ετυμηγορία να μην είναι καθόλου πειστική. «Βασικό ένστικτο πολιτικής αυτοσυντήρησης» το χαρακτήρισε πρόσφατα γνωστός μου, προερχόμενος από την συντηρητική παράταξη.

Πολλοί αναλυτές καταλήγουν οτι ο Πρόεδρος Τραμπ, δεν χτυπά τους θεσμούς επειδή είναι ένας κυκλοθυμικός, απρόβλεπτος και ασυγκράτητος άνθρωπος. Τους χτυπά διότι η στρατηγική του είναι, να τους διαλύσει πριν τον διαλύσουν. «Ξέρει καλά τι κάνει» ακούω να λένε ολοένα και συχνότερα, εδώ στην Ουάσιγκτον.

«Δεν μπορώ να θυμηθώ καμία άλλη στιγμή στην ιστορία της χώρας, όπου έχει συμβεί κάτι παρόμοιο» λέει στους New York Times ο Τζακ Γκόλντσμιθ, καθηγητής δικαίου στο Χάρβαρντ. Ομως, μπορεί άραγε κάποιος να θυμηθεί άλλη στιγμή στην ιστορία, που ο θεσμός της αμερικανικής προεδρίας δέχθηκε τόσο καλά συντονισμένη και λυσσαλέα επίθεση από τόσα πολλά κέντρα ταυτόχρονα; «Οποιοσδήποτε άλλος στην θέση του Τραμπ δεν θα είχε αντέξει πολιτικά» σχολίασε πρόσφατα αναλυτής στο FOX προσθέτοντας οτι «είναι ο μοναδικός πρόεδρος στην ιστορία, που δεν είχε ποτέ την ευκαιρία του».

Από το χάος που επισκιάζει την κανονικότητα ο κίνδυνος είναι πολλαπλός, λένε αυτοί που γνωρίζουν καλύτερα. Η εικόνα της Αμερικής διεθνώς, διαβρώνεται διαρκώς χαρίζοντας στιγμές ξεκαρδιστικού γέλιου στην Μόσχα και το Πεκίνο. Δεν χρειάζονται βαρύγδουπες αναλύσεις με «διακυβεύματα» για να υποψιαστεί κανείς τι σημαίνει αυτό.

Στο εσωτερικό της χώρας, η συστηματική υποβάθμιση των θεσμών μειώνει τα επίπεδο εμπιστοσύνης των πολιτών. Κάτι που μπορεί σε πρώτη ανάγνωση να δείχνει θεωρητικό, όμως για παράδειγμα όταν ο πολίτης παύει να εμπιστεύεται τις υπηρεσίες ασφαλείας ή πληροφοριών, συνεργάζεται με μεγαλύτερη καχυποψία μαζί τους. Αυτό προσθετικά και μακροπρόθεσμα επηρεάζει το επίπεδο ασφαλείας στην χώρα, λένε αναλυτές.

Νομίζω πως υπάρχουν πια δυο σενάρια. Ενα καλό και ένα κακό. Είτε σε λίγα χρόνια θα κοιτάμε πίσω και όλο αυτό θα μοιάζει μακρινά συγκυριακό, είτε θα κοιτάμε πίσω μα δεν θα βλέπουμε τίποτα το παρακμιακό. Γιατί αυτό που θα ζούμε θα έχει γίνει «κανονικό» από τη δύναμη της συνήθειας.

Δεν είναι διόλου απίθανο δηλαδή, να βαδίζουμε σε δρόμο χωρίς γυρισμό, αφού όλα τα πολιτικά ταμπού είναι σπασμένα. Η πολιτική ορθότητα αποτελεί «the old fashioned way», ο δημόσιος διάλογος είναι καφενειακού τύπου, η ατζέντα καθορίζεται εν πολλοίς μέσω twitter, οι σοβαροί διαμορφωτές γνώμης τα έχουν χαμένα, ο σεβασμός στον πολιτικό αντίπαλο έχει γίνει το πιο σύντομο αμερικανικό ανέκδοτο, τα check and balances είναι πιο αναγκαία από ποτέ.

Σε αυτό το αποπνικτικό περιβάλλον καμία αποκάλυψη δεν μας σοκάρει, καμία ύβρις δεν μας προσβάλλει, κανένα πολιτικό δράμα δεν είναι ικανό να τραβήξει την προσοχή μας. Υπάρχει μια συλλογική ανοσία, απέναντι στο τέλος της πολιτικής κανονικότητας που απροκάλυπτα εξελίσσεται μπροστά μας. Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό από όλα.

www.ert.gr

Open post

Σαν σήμερα πριν 54 χρόνια «έφυγε» ο Φώτης Αγγουλές

Σαν σήμερα πριν 54 χρόνια «έφυγε» ο Φώτης Αγγουλές

του Νάσου Μπράτσου

Το πραγματικό του όνομα ήταν Φώτης Χονδρουλάκης, αλλά έμεινε στην ιστορία σαν Φώτης «Αγγουλές». Ήταν ξημέρωμα της 27ης Μαρτίου στο κατάστρωμα του πλοίου «Κολοκοτρώνης», όταν έφυγε από τη ζωή (1911-1964) ταλαιπωρημένος από τις κακουχίες και πένης.

Εκτός από το ποιητικό του έργο είχε σημαντική δραστηριότητα στο αντιφασιστικό κίνημα του ελληνικού στρατού στη Μέση Ανατολή.

Πολλά στοιχεία για τη δράση του αναφέρονται και στο βιβλίο «Αιγαιοπελαγίτες πρόσφυγες στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο».

Όπως μας είχε δηλώσει η Καίτη Φράγκου – Ζηκίδη στα πλαίσια συνέντευξής της για το προσφυγικό της ταξίδι στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: «Επόμενος σταθμός μας οι πηγές του Μωυσέως στην Αίγυπτο, σε ένα στρατόπεδο προσφύγων που πριν από μας είχαν Πολωνούς και Γιουγκοσλάβους, που όταν πήγαμε εμείς είχαν φύγει οι περισσότεροι. Εκεί βρεθήκαμε αρκετοί Έλληνες. Κάναμε διαμαρτυρίες για να μην μας στείλουν στο Κονγκό, όπου είχαμε μάθει ότι αρρώσταιναν πολλοί.

Μιλάμε για διαμαρτυρίες γυναικών, αφού οι άντρες ήταν στο στρατό. Κάποια στιγμή κρύψαμε κάτω από ένα καναπέ την Πασβάνη από το χωριό Οξέ της Ικαρίας που ήθελαν με τα κοριτσάκια της να την πάνε στο πλοίο για το Κονγκό. Δεν βρήκαν τη μάνα που κόντεψε να σκάσει κάτω από καναπέ που καθόμασταν και κάναμε ότι πλέκαμε και δεν πήγαν ούτε τα κοριτσάκια. Τελικά το καράβι έφυγε χωρίς να φορτώσει επιβάτες.

Εκεί γνώρισα τον Φώτη Αγγουλέ και εκεί αρχίζει και η ουσιαστική μου επαφή με τα βιβλία, την ποίηση, την κουλτούρα, κλπ Ερχόταν μαζί με ένα Χιώτη επιλοχία, σύνδεσμο της ΑΣΟ».

Για τον Φώτη Αγγουλέ είχαμε γράψει στα πλαίσια του ίδιου αφιερώματος και συγκεκριμένα στην ανάρτηση H διπλή προσφυγιά του ποιητή Φώτη Αγγουλέ.

Την αναδημοσιεύουμε τιμώντας τη μνήμη του με αφορμή την θλιβερή επέτειο του θανάτου του.

Από τις πλέον εμβληματικές μορφές μεταξύ των Ελλήνων προσφύγων και στρατευμένων στη Μέση Ανατολή, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν ο Φώτης Αγγουλές. Το Αγγουλές που σημαίνει παλληκάρι, ήταν ψευδώνυμο αφού το κανονικό επίθετο ήταν Χονδρουλάκης.

Από το σημείο που έμελλε να γίνει στα χρόνια της κατοχής το hot spot των Ελλήνων προσφύγων, ξεκίνησε ο Φ. Αγγουλές το προσφυγικό του ταξίδι. Γεννήθηκε το 1911 στον Τσεσμέ και βρέθηκε πρόσφυγας στη Χίο, όπου κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου, έδειξε τα δείγματα γραφής του ταλέντου του.

Η χιακή κοινωνία τον αγκάλιασε και αυτός με σκληρή δουλειά όχι μόνο επαγγελματική, αλλά και προσπάθεια να μορφωθεί, ακόμα και νυχτερινές ώρες στη βιβλιοθήκη της Χίου «Κοραής». Εργάστηκε αρχικά σε ψαράδικο και μετά σαν τυπογράφος στη χιώτικη εφημερίδα «Ελευθερία» και άρχισε και τα πρώτα του βήματα στην ποίηση αλλά και στη δημοσιογραφία. Γνώρισε και διώξεις με αφορμή ένα σατιρικό ποίημα κατά του Μουσολίνι το 1936, που δημοσίευσε η εφημερίδα «Αλήθεια». Η σάτιρα μέσω της ποίησης ήταν η επιλογή του και στις εφημερίδες «Μιχαλού» και «Καμπάνα» των οποίων υπήρξε εκδότης, με συνέπειες φυλάκισης.

Ο πόλεμος τον οδήγησε σε άλλο ένα προσφυγικό ταξίδι, στη Μέση Ανατολή, που όπως πολλοί πρόσφυγες, εντάχθηκε στις ένοπλες δυνάμεις και τύπωνε και το ψυχαγωγικό περιοδικό του στρατού «Ελλάς».

Η φυσιογνωμία του και η λογοτεχνική του παρουσία, είχαν απήχηση μεταξύ των προσφύγων, αφού όπως μας είχε δηλώσει η Καίτη Φράγκου – Ζηκίδη: «Εκεί γνώρισα τον Φώτη Αγγουλέ και εκεί αρχίζει και η ουσιαστική μου επαφή με τα βιβλία, την ποίηση, την κουλτούρα, κλπ Ερχόταν μαζί με ένα Χιώτη επιλοχία, σύνδεσμο της ΑΣΟ».

Δίκαια ο Αγγουλές χαρακτηρίστηκε και σαν ο ποιητής της προσφυγιάς.

Η συμμετοχή του στο αντιφασιστικό κίνημα των στρατευμένων της Μέσης Ανατολής , είχε σαν συνέπεια να γνωρίσει όπως και αρκετοί άλλοι τις διώξεις και τα «σύρματα» και συγκεκριμένα στο Ντεκαμερέ, αφού μεταφέρθηκε με άλλους με το πλοίο Sheridan. Οι διώξεις συνεχίστηκαν και στη μεταπολεμική – μετεμφυλιακή περίοδο, έως το 1956, αφού ο Φ.Α. ποτέ δεν έκρυψε τη στράτευσή του στο χώρο της αριστεράς. Εργάστηκε στην εφημερίδα «Χιακός Λαός» και απεβίωσε στις 27/3/1964, σε ηλικία 53 ετών ταλαιπωρημένος από τις κακουχίες.

Ενδεικτικό της ποιητικής του γραφής είναι το «Μπιρ Χακίμ», τοποθεσία στη Λιβύη, όπου στις 24/5/1942 ο Ρόμελ επιτέθηκε και ανάγκασε τις συμμαχικές δυνάμεις σε ήττα και υποχώρηση. Ειδικά οι Γάλλοι στρατιώτες πλήρωσαν βαρύτατο φόρο αίματος. Αργότερα το Μπιρ Χακίμ, έγινε τόπος φυλάκισης Ελλήνων φαντάρων από τους Εγγλέζους, επειδή πήραν μέρος στην εξέγερση του ελληνικού στρατού, που στην ορολογία της ιστορίας έμεινε σαν «κίνημα της Μέσης Ανατολής».

Mπιρ Χακίμ
Αντιφασίστες Έλληνες το προσκλητήριο να γενεί
χωρίς κανένα σάλπισμα με σιγανή φωνή.

Τα ελληνικά σαλπίσματα αντιφασίστες σαλπιστές
για τους νεκρούς του Μπιρ Χακίμ γνώριμα τόσο πού `ναι
μέσα σ’ αυτή την έρημο δεν πρέπει ν’ ακουστούνε
μη σηκωθούνε κι οι νεκροί συντρόφοι μας και τρέξουνε
γιατί δεν πρέπει ο βωμός της Άγιας Του θυσίας
τόπος εξορίας πως έγινε να δούνε.

Μην τύχει και ξυπνήσουμε μέσα στην άναστρη βραδιά
τους Έλληνες συντρόφους μας που γαληνά κοιμούνται
αγκαλιασμένοι αδελφικά με τους φρουρούς του Μπιρ Χακίμ
του ήρωα γαλλικού λαού αθάνατα παιδιά.

Οι στίχοι έγιναν τραγούδι με μουσική επένδυση του Θωμά Μπακαλάκου και περιέχονται στο δίσκο «Πορεία στη Νύχτα».

www.ert.gr

Open post

Δεν μπορεί να γίνει πολιτική με τα πρόστιμα (άρθρο)

Δεν μπορεί να γίνει πολιτική με τα πρόστιμα (άρθρο)

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Το τελευταίο διάστημα έχουν έρθει στο προσκήνιο νομοθετήματα και κυβερνητικές πρωτοβουλίες που βασίζονται σε μια ασυνήθιστη για τα ελληνικά δεδομένα αυστηρότητα.
Η λογική του «όσο πιο σκληρή η τιμωρία, τόσο πιο καλή η εφαρμογή του κανόνα» εφαρμόζεται όλο και περισσότερο, είτε πρόκειται για τα πρόστιμα σε παραβάτες του Κ.Ο.Κ., σε ιδιοκτήτες ανασφάλιστων Ι.Χ. και οχημάτων που δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ, είτε σε μαζικές κατασχέσεις οφειλετών που έχουν πνιγεί στους φόρους και τις εισφορές.
Πέραν του ότι η λογική αυτή είναι εξ ορισμού βαθιά συντηρητική, το πρόσθετο πρόβλημα είναι ότι στην Ελλάδα του 2018, το πεδίο εφαρμογής των των αυστηρών ποινών είναι τόσο στρεβλωμένο, που το αποτέλεσμα συχνά είναι το αντίστροφο.

Τελευταίο κρούσμα είναι το νομοσχέδιο για τα κατοικίδια το οποίο προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, καθώς εισάγει ένα πολύ αυστηρό πλαίσιο τόσο για τα αδέσποτα, όσο και για τα δεσποζόμενα ζώα.
Χωρίς να μπει κάποιος σε αναλυτική παρουσίαση και κριτική των ειδικών πλευρών του συγκεκριμένου νομοσχεδίου, το προφανές συμπέρασμα είναι ότι το αυστηρότατο πλαίσιο που καθιερώνει, πιθανότατα θα προκαλέσει πολύ περισσότερα προβλήματα από όσα θα λύσει. Η στείρωση όλων των ζώων καθίσταται υποχρεωτική, επί ποινή ετήσιου προστίμου για όσους δεν το κάνουν, απαγορεύεται η υιοθεσία νέων ζώων (κάτω από έξι μηνών), αλλά και η υιοθεσία από το εξωτερικό, μπαίνουν περιορισμοί στον αριθμό των κατοικιδίων που μπορεί να έχει κάποιος, καθώς και στον τρόπο που μπορεί να γίνεται το εμπόριο.
Πολλές από τις ρυθμίσεις, οι περισσότερες ίσως, έχουν σωστή βάση. Είναι σαφές ότι το πνεύμα του νομοθέτη δίνει προτεραιότητα στην προστασία των κατοικιδίων, την αποτροπή φαινομένων εγκατάλειψης, κακομεταχείρισης και απάνθρωπης μεταχείρισης από εμπόρους και ιδιώτες.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι τόσο αυστηρές προβλέψεις ίσως να είχαν λογική σε μια χώρα όπως η Ελβετία, όπου όλα δουλεύουν ρολόι και, βέβαια, δεν υπάρχουν αδέσποτα.
Προτεραιότητα στην Ελλάδα του 2018 δεν είναι να τιμωρούνται αυστηρά όσοι δεν στειρώνουν το κατοικίδιο, αλλά να υλοποιηθούν προγράμματα περίθαλψης και στείρωσης των εκατομμυρίων αδέσποτων που γυρνάνε στους δρόμους. Όσο για τις αγοραπωλησίες, καλό θα ήταν να απαγορεύονταν ολοσχερώς, έως ότου υιοθετηθεί και το τελευταίο αδέσποτο.
Στην Ελλάδα, όσοι ασχολούνται με το ζήτημα γνωρίζουν ότι υπάρχουν πολύ πιο καυτά και επείγοντα ζητήματα, τα οποία μάλιστα θα πρέπει να επιλυθούν πριν εισαχθεί οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Από την οργάνωση και ενίσχυση των υποδομών φροντίδας, που είναι πρακτικά ανύπαρκτες σε όλη τη χώρα, παρά το γεγονός ότι κατά το νόμο οι δήμοι έχουν την ευθύνη να τις δημιουργήσουν. Μέχρι τον έλεγχο και την αστυνόμευση των εκτροφέων, των εμπόρων και όλων όσοι υποβοηθούν τις αγοραπωλησίες κατοικιδίων, που λίγους μήνες μετά εγκαταλείπονται στο δρόμο.
Εάν η νόμιμη κατοχή και φροντίδα κατοικιδίου γίνεται τόσο περίπλοκη και δαπανηρή, είναι σαφές ότι δημιουργείται ένα σοβαρό αντικίνητρο.

Μια παρόμοια λογική είδαμε και στα νέα πρόστιμα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Μειώθηκαν λίγο κάποια πρόστιμα για όσους έχουν ετήσιο εισόδημα κάτω από 50.000 ευρώ και αυξήθηκαν αρκετά για όσους ξεπερνούν τα εισοδηματικά κριτήρια. Μάλιστα, για ορισμένες παραβάσεις που χαρακτηρίζονται επικίνδυνες (παραβίαση φωτεινού σηματοδότη, αντικανονικό προσπέρασμα, παραβίαση STOP κ.α.) τα πρόστιμα δεν μειώθηκαν, αλλά έμειναν εκεί που ήταν, στα 700 ευρώ, ενώ όσοι έχουν εισόδημα πάνω από 50.000 ευρώ το χρόνο θα πληρώνουν 1.400 ευρώ και εκείνοι που εμφανίζουν εισόδημα άνω των 100.000 ευρώ θα πληρώνουν 2.100 ευρώ.

Η λογική θα υπεδείκνυε ότι σε μια χώρα όπου τα εισοδήματα έχουν υποχωρήσει κατά 30-50%, θα είχε γίνει και μια αναπροσαρμογή στα πρόστιμα κάθε είδους.
Είναι ενδεικτικό της γελοιότητας η οποία δυστυχώς διαπνέει πολλές πλευρές της δημόσιας ζωής στη χώρα μας, ότι τα υψηλά πρόστιμα (το 700άρι) είχε καθιερωθεί από έναν υπουργό Μεταφορών (τον Μιχάλη Λιάπη, επί κυβέρνησης Καραμανλή) ο οποίος αργότερα συνελήφθη να κυκλοφορεί με πλαστές πινακίδες για να μην πληρώνει τέλη κυκλοφορίας.
Εάν μπει κάποιος στις λεπτομέρειες του θέματος διαπιστώνει ότι τα κριτήρια ερμηνείας των παραβάσεων είναι χαλαρά σε πολλές περιπτώσεις και εναπόκεινται στην κρίσης της τροχαίας. Εάν για παράδειγμα, περάσετε με το όχημά σας τη λευκή γραμμή στο φανάρι, τότε μπορεί να σας γράψουν για παραβίαση ερυθρού σηματοδότη.
Ίσως θεωρητικά, η σύνδεση του εισοδήματος με το πρόστιμο να έχει κάποια λογική.
Όμως είναι εξαιρετικά προβληματικό το γεγονός ότι στην Ελλάδα το δηλούμενο εισόδημα συχνά δεν έχει σχέση με το πραγματικό αφού οι φορολογικές δηλώσεις σε ένα ποσοστό 30% τουλάχιστον (το ποσοστό εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί μετά τις “μεταρρυθμίσεις” Κατρούγκαλου) δείχνουν πολύ μικρότερο εισόδημα, λόγω της εκτεταμένης φοροδιαφυγής. Επομένως, στην πράξη, η σύνδεση των προστίμων με τη φορολογική δήλωση μόνο ως «μπόνους» στους φοροφυγάδες και ως ποινή στους ειλικρινείς φορολογούμενους μπορεί να λειτουργήσει.

www.ert.gr

Open post

Brexit με αστερίσκους και όρους

Brexit με αστερίσκους και όρους

Για τα πολιτικά δεδομένα, το καλοκαίρι του 2016 ήταν εποχή εκπλήξεων. Αρχικά, οι Βρετανοί ψήφισαν υπέρ της αποχώρησής τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στη συνέχεια, ο Ντόναλντ Τραμπ κέρδισε το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών για τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου, και μετά από σχεδόν 4 μήνες κέρδισε και την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι αναλυτές σχολίαζαν το «καινούριο, άγνωστο εκλογικό σώμα», και την άνοδο ενός ιδιότυπου, φαινομενικά πρωτόγνωρου εθνοσυντηρητισμού. Έναν χρόνο μετά, κατά τις γαλλικές εκλογές, όλοι περίμεναν τα αποτελέσματα αποφεύγοντας να τα προβλέψουν με αυτοπεποίθηση, ακόμη και όταν ήταν σαφές πως ο Εμανουέλ Μακρόν θα κατακτούσε την προεδρία. Πολλοί ξαναβρήκαν την ασφάλεια των αναμενόμενων εκλογικών αποτελεσμάτων. Και μετά οι Βρετανοί αποφάσισαν να ξαναβγάλουν μια έκπληξη από τις κάλπες των πρόωρων εκλογών που προκήρυξε η Τερέζα Μέι. Οι εκπλήξεις αυτές βρίσκονται πλέον στην εξουσία, όμως αυτή η εξουσία δεν μοιάζει με εκείνη που προέβλεπαν πολλοί στην αρχή τους. Ο Ντόναλντ Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί φαίνεται πως οδεύουν προς μια σημαντική (πολιτικά, αν όχι και αριθμητικά) ήττα στις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου, και η Τερέζα Μέι διαχειρίζεται ένα κόμμα και μια αποχώρηση που ελάχιστα θυμίζουν όσα φαίνονταν να τάζουν στους υποστηρικτές τους.

Θυμίζοντας τα ποσοστά του δημοψηφίσματος, οι Financial Times κάνουν σήμερα το πιο ακριβές σχόλιο για την πορεία του Brexit, τονίζοντας πως πρόκειται για ένα Brexit του «52-48», με την ελαφρά πλειοψηφία να κερδίζει την αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και την ελαφρά μειοψηφία να κερδίζει το ότι, για την ώρα, η αποχώρηση αυτή δεν σημαίνει κάποια σημαντική πρακτική αλλαγή. Οι περισσότερες αναλύσεις σχολιάζουν πως η κυβέρνηση της Τερέζα Μέι έχει υποχωρήσει σε όλα όσα της ζητήθηκαν, ακόμα και αν παρουσιάζει τη χρονική παράταση που κέρδισε για την έοξο της Βρετανίας από την Ε.Ε. ως σημαντική νίκη. Ελάχιστοι νομίζουν πως στους μήνες της παράτασης αυτής η βρετανική κυβέρνηση θα ανακαλύψει κάποιο σημαντικό επιχείρημα ή πλεονέκτημα για να βελτιώσει τη θέση της στις διαπραγματεύσεις. Στο ίδιο άρθρο του στους FT, ο Ντέιβιντ Άλεν Γκριν σχολιάζει πως το επιχείρημα της κυβέρνησης ότι κατάφερε να της δοθεί η δυνατότητα να διαπραγματεύεται συμφωνίες για την μετά-Brexit εποχή κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για τους όρους του Brexit είναι ασήμαντο: Κανείς δεν πρόκειται να προχωρήσει σε εμπορικές συμφωνίες με την Βρετανία πριν γίνουν σαφείς οι όροι της αποχώρησής της.

Παράλληλα, το Bloomberg παρατηρεί πως την ίδια ώρα που η φυγή μεγάλων εταιρειών από την Βρετανία είναι μη αναστρέψιμη, και οι διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των συναλλαγών των
τραπεζών στο City του Λονδίνου με την Ε.Ε. συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, οι συντηρητικοί βουλευτές που ακόμη και πριν από λίγες μόλις ημέρες ασκούσαν πίεση στην Τερέζα Μέι και διατράνωναν την απογοήτευσή τους για το υποτονικό Brexit έχουν πλέον αποδεχθεί τους όρους του, και φαίνεται να προσφέρουν στην πρωθυπουργό της χώρας τον χρόνο που τόσο χρειάζεται. Το βασικό πλεονέκτημα της Τερέζα Μέι σε αυτή την ανάλυση δεν είναι καν δικό της, αλλά των Εργατικών και του Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος πλέον υποστηρίζει την διατήρηση μιας τελωνειακής ένωσης Βρετανίας-Ε.Ε. Δεδομένων των διαφορετικών βαθμών ταύτισης των βουλευτών με τα κόμματά τους, η τοποθέτηση του Κόρμπιν καθιστά πιθανή, με την συμφωνία κάποιων λίγων Συντηρητικών βουλευτών, την ψήφιση μιας τέτοιας ένωσης –γεγονός που θα ήταν σαφής ήττα για την Τερέζα Μέι, την κυβέρνηση και το κόμμα της. Το European Research Group, λοιπόν, η πλέον δυναμικά αντιευρωπαϊκή ομάδα των Tories στο βρετανικό κοινοβούλιο, σταμάτησε να αντιτίθεται στην πρωθυπουργό, και αντιθέτως επικεντρώνεται στο ότι η αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως και αν γίνει, θα είναι τουλάχιστον αποχώρηση, και αυτό είναι αρκετό.

Όλοι γνωρίζουν πως ενδεχόμενη αμφισβήτηση της Τερέζα Μέι θα σήμαινε κατά πάσα βεβαιότητα και πτώση της κυβέρνησης των Συντηρητικών, χωρίς καμία εγγύηση για το αποτέλεσμα καινούριων εκλογών. Σε αυτό το πλαίσιο, ίσως το καλύτερο που συνέβη στην Μέι -για τον εαυτό της, τουλάχιστον- ήταν εκείνη η απογοητευτική επίδοση των Tories στις εκλογές του 2017.

www.ert.gr

Open post

ΔΝΤ: Προετοιμασία για νέο έγκλημα (άρθρο)

ΔΝΤ: Προετοιμασία για νέο έγκλημα (άρθρο)

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Τελικά φαίνεται ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει το προνόμιο να κάνει λάθη, να τα παραδέχεται και μετά να τα επαναλαμβάνει, ατιμώρητα και χωρίς συνέπειες.
Τελευταίο κρούσμα; Η έκθεση για το παγκόσμιο χρέος με τίτλο «Σκαρφαλώνοντας έξω από το χρέος» όπου οι συγγραφείς, διακεκριμένοι οικονομολόγοι του ΔΝΤ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το γεγονός ότι το συνολικό χρέος των ανεπτυγμένων οικονομιών έχει ξεπεράσει το 104% του ΑΕΠ τους.
Το πρόβλημα γίνεται οξύτερο επειδή η εποχή του φθηνού χρήματος που δημιούργησαν οι κεντρικές τράπεζες τελειώνει και έτσι, καθώς τα επιτόκια ανεβαίνουν θα αυξάνονται και τα ποσά που θα ξοδεύουν οι χώρες για να πληρώνουν τους τόκους των χρεών τους.
Με λίγα λόγια; Τα κράτη θα ξοδεύουν περισσότερα για να εξυπηρετήσουν το χρέος τους και θα διαθέτουν λιγότερους πόρους για δημόσιες υπηρεσίες, κοινωνικές και επενδυτικές δαπάνες.
Οι τρεις διακεκριμένοι οικονομολόγοι του ΔΝΤ, λοιπόν, ( ο ALBERTO ALESINA του Χάρβαρντ, και οι CARLO A. FAVERO και FRANCESCO GIAVAZZI του πανεπιστημίου Μποκόνι στο Μιλάνο) διερευνούν το ερώτημα: πώς είναι προτιμότερο να μειωθεί το χρέος; Κάνοντας περικοπές δαπανών ή μειώνοντας τους φόρους;
Το ενδιαφέρον -ειδικά για εμάς τους Έλληνες που ζούμε τα τελευταία οκτώ χρόνια με την πίεση του ΔΝΤ και των άλλων δανειστών για ολοένα περισσότερα μέτρα- είναι ότι οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η αύξηση της φορολογίας είναι η χειρότερη μέθοδος καθώς προκαλεί διπλάσια ύφεση, η οποία μάλιστα κρατάει χρόνια.
Υπογραμμίζουν, μάλιστα, συμπερασματικά ότι εάν δημιουργηθεί πλεόνασμα με αύξηση φόρων, τότε η επίπτωση στην ανάπτυξη (δηλαδή η ύφεση που δημιουργείται) είναι τόσο μεγάλη που η σχέση δημοσίου χρέους ως προς το ΑΕΠ αυξάνεται, αντί να μειώνεται.
Θα σκεφτεί κάποιος: Χρειάζονται τρεις κορυφαίοι οικονομολόγοι για να καταλήξουν στο προφανές; Αφού το είδαμε να συμβαίνει στην Ελλάδα συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Μνημόνια επί μνημονίων, φόροι επί φόρων και ο δείκτης χρέους προς το ΑΕΠ οδεύει προς τα πάνω.
Το χειρότερο της υπόθεσης, όμως, είναι ότι παρά τις διαπιστώσεις, παρά την κριτική που έχει δεχθεί, παρά την αποτυχία, το ΔΝΤ επιμένει. Εκείνο ήταν που επέμενε να θεσπιστεί από τώρα η μείωση του αφορολόγητου ορίου από το έτος 2020 και εάν, μάλιστα, χρειαστεί, να γίνει από το 2019.
Μείωση του αφορολόγητου ορίου σημαίνει αύξηση των άμεσων φόρων. Αυτό ακριβώς δηλαδή που η έρευνα των τριών οικονομολόγων διαπιστώνει ότι ΔΕΝ πρέπει να γίνεται, διότι προκαλεί ύφεση.
Δεν πάνε να λένε, όμως, οι οικονομολόγοι. Οι διαθέσιμες πληροφορίες δείχνουν ότι το ΔΝΤ εκπέμπει για άλλη μια φορά μηνύματα ακαμψίας και σκληρότητας, καθώς ξεκινούν και πάλι οι συζητήσεις για το ρόλο του στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη και επιμένει στην αύξηση των φόρων δια της μείωσης του αφορολόγητου όπως βέβαια και για τη μείωση των συντάξεων.
Τώρα πια, βέβαια, δεν θα μπορεί να γίνει αναφορά σε “λάθος” του ΔΝΤ, αφού το πρόβλημα έχει επισημανθεί πάμπολλές φορές.
Τώρα θα πρόκειται για προμελετημένο έγκλημα.

The post ΔΝΤ: Προετοιμασία για νέο έγκλημα (άρθρο) appeared first on ert.gr.

Open post

Η καθαρή έξοδος και τα σύννεφα στις αγορές (άρθρο)

Η καθαρή έξοδος και τα σύννεφα στις αγορές (άρθρο)

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Όποιος διαβάζει με προσοχή τις δηλώσεις που κάνουν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εύκολα αντιλαμβάνεται ότι βλέπουν την Ελλάδα ως μια «επένδυση» η οποία δεν πρέπει να πάει χαμένη.

Τόσο ο επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ όσο και Ντέγκλαν Κοστέλο της Κομισιόν, σε δηλώσεις τους τις τελευταίες ημέρες χαρακτήρισαν «δικαιολογημένο» και «λογικό» ένα σύστημα παρακολούθησης στη μεταμνημονιακή εποχή για την Ελλάδα, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι τα δάνεια που έχει λάβει η χώρα θα πληρωθούν και οι λεγόμενες «μεταρρυθμίσεις» θα ολοκληρωθούν χωρίς παρεκκλίσεις.

Οι λεπτομέρειες της παρακολούθησης αυτής, όπως και η ονομασία της, δεν έχουν τόσο μεγάλη σημασία, όσο το γεγονός ότι η ευρωζώνη είναι αποφασισμένη να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα από τη μια πλευρά θα έχει πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου, αλλά από την άλλη θα υπάρχουν εγγυήσεις ότι η χώρα δεν πρόκειται να ξεφύγει από τις υποχρεώσεις της.

Είναι ενδεικτικό ότι ο κ. Ρέγκλινγκ μιλώντας στο συνέδριο των Δελφών, αναφέρθηκε σε ένα μεταμνημονιακό καθεστώς το οποίο μπορεί να ξεκινήσει με ένα χαλαρό πλαίσιο εποπτείας, αλλά θα υπάρχει η δυνατότητα το πλαίσιο να “σφίγγει” και η εποπτεία να γίνεται αυστηρότερη εφόσον οι συνθήκες το επιβάλλουν.

Με τον τρόπο αυτό, θα εμφανίζεται “και η πίτα σωστή και ο σκύλος χορτάτος”, αφού θα δημιουργείται η εικόνα της επιτυχούς ολοκλήρωσης του μνημονίου, ενώ ταυτόχρονα η ευρωζώνη θα μπορεί να επιβάλλει αυστηρότερο έλεγχο ή να παράσχει στήριξη για την απρόσκοπτη χρηματοδότηση της χώρας.

Στην πράξη, το παιχνίδι δεν θα κριθεί τόσο από το εάν η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της προληπτική γραμμή στήριξης ή όχι, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο θα διασφαλιστεί η χρηματοδότηση των υποχρεώσεων και η προσαρμογή των πληρωμών για το χρέος ανάλογα με τις συνθήκες και με βάση ένα ανώτατο όριο πληρωμών σε σχέση με το ΑΕΠ.

Επομένως, η συζήτηση για το δίλημμα “καθαρή έξοδος” ή προληπτική γραμμή μάλλον έχει ξεπεραστεί από τα πράγματα, αφού ακόμα και η Γερμανία αλλά και ο ESM φαίνεται ότι έχουν υιοθετήσει τη λογική της λεγόμενης “καθαρής εξόδου” για πολιτικούς κυρίως λόγους.

Από την άλλη πλευρά, βέβαια, ίσως όλοι οι λογαριασμοί να γίνονται χωρίς τον ξενοδόχο, αφού την ώρα που στις Βρυξέλλες και την Αθήνα γίνονται σχεδιασμοί επί χάρτου για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους και την επιστροφή της χώρας στις αγορές, τα μηνύματα για το διεθνές περιβάλλον γίνονται όλο και πιο δυσοίωνα.

Γιαυτό και η λεγόμενη καθαρή έξοδος έχει και τα ρίσκα της, όπως άλλωστε παραδέχονται και κυβερνητικοί παράγοντες, οι οποίοι λένε ξεκάθαρα ότι η συγκεκριμένη επιλογή έχει ορισμένα ρίσκα τα οποία η κυβέρνηση συνειδητά αναλαμβάνει.

Διαρκώς αυξάνονται οι φόβοι για αναταράξεις που θα φέρει το τέλος της εποχής των χαμηλών επιτοκίων, αλλά και η διαφαινόμενη εμπορική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης και ένα τέτοιο πλαίσιο δεν είναι το καλύτερο για την επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές.

Έτσι κι αλλιώς, φαίνεται ότι οι λύσεις που εξετάζονται για το χρέος θα είναι σταδιακές και υπό προϋποθέσεις, επομένως το πιθανότερο είναι ότι δεν θα αρθούν εφάπαξ οι όποιες αμφιβολίες για τη βιωσιμότητά του. Η ανάκτηση της εμπιστοσύνης θα είναι μια μακρά διαδικασία και εάν η αστάθεια επανέλθει διεθνώς τότε η χρηματοδότηση της Ελλάδας από τις αγορές δεν θα είναι καθόλου απλή υπόθεση.

Posts navigation

1 2 3 4 5 6 7 11 12 13
Scroll to top