Open post

Πατατράμπ

Πατατράμπ

Του Σίλα Σεαραφείμ

Παρατήρηση πρώτη. Η βούληση των ψηφοφόρων αλλοιώνει τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων. Στην προκειμένη περίπτωση σε τέτοιο βαθμό, ώστε να επικρατήσει ο Τραμπ. Αμερική λοιπόν, η χώρα που κατάφερε να βρει χειρότερο πρόεδρο κι απ’ τον Τζωρτζ Μπους. Οι stand-up comedians όλου του κόσμου πανηγυρίζουμε βέβαια (να τα λέμε αυτά), γιατί βρήκαμε χρυσό, σατιρικό χορηγό, τουλάχιστον για 4 χρόνια. Όχι βέβαια ότι εμείς εδώ στην Ελλάδα έχουμε παράπονο απ’ τους δικούς μας πολιτικούς, θα πέσει φωτιά να μας κάψει.

Ο Καναδάς τώρα, θα πρέπει άμεσα να ενισχύσει την υπηρεσία μετανάστευσης κι ενδεχομένως να δημιουργήσει hotspots στα σύνορα με Αμερική, μιας και σωρεία καλλιτεχνών έχουν εκδηλώσει την επιθυμία τους να μεταναστεύσουν εκεί, σε περίπτωση εκλογής του Τραμπ. Ο Γούντι Άλεν πάλι, ήδη απ’ τις εκλογές του 2000, είχε πει πως αν έβγαινε ο Μπους θα μετανάστευε. Λογικά τώρα θα βρίσκεται στο Κανάβεραλ και θα περιμένει την επόμενη αποστολή για το διάστημα.

Απ’ την άλλη, για να εκλεγεί πρόεδρος ο Τραμπ, φαντάσου πόσο αχώνευτη είναι η Χίλαρι. Το θέμα είναι ότι ο Έλληνας έχει τόσα βάσανα πλέον, που αναρωτιέμαι αν χωράει κι άλλη στενοχώρια που βγήκε ο Ντόναλντ πρόεδρος, οπότε για την οικονομία της θλίψης, προτείνω αντί να στεναχωρηθούμε για την επιτυχία του Τραμπ, να χαρούμε για την αποτυχία της Χίλαρι.

Κατά τα άλλα στη δημοκρατία ο καθένας μπορεί να γίνει πρωθυπουργός ή πρόεδρος κι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Όταν πρόκειται βέβαια για την Αμερική (land of opportunity) κι όχι για μια τριτοκοσμική μπανανία, τα πράγματα είναι ακόμη πιο επικίνδυνα στην περίπτωση που ο ακροδεξιός που εξέλεξες έχει σκοπό να εφαρμόσει κατά γράμμα την ιδεοληψία του. Το ότι όμως δεν πρόκειται για μια χώρα ενός φύλαρχου αλλά ένα κράτος με checks and balances, με λειτουργικά θεσμικά αντίβαρα δηλαδή, είναι μια παρηγοριά αποφυγής της καταστροφής.

Με λίγα λόγια, το θέμα παίζεται στο κατά πόσο θα ακούσει ο πρόεδρος τον σύμβουλο να του λέει: «Όχι, όχι πρόεδρε, δεν πατάμε το κουμπί με τα πυρηνικά, επειδή το Ιράν μας έκανε διάβημα, προηγείται κάτι που λέγεται κλιμάκωση, πρώτα θα εκδώσουμε μια ταξιδιωτική οδηγία…» Βέβαια αυτό το ακροδεξιό (ρατσιστικό, σεξιστικό κ.λπ.), ανερμάτιστο και κυκλοθυμικό ταπεραμέντο, είναι που τον εμφάνισε ως αντισυστημικό και τον έφερε στην εξουσία, αλλά αυτό δεν είναι αντισυστημικότητα. Αντίστοιχα ως αντισυστημική πλασάρεται κι η Χρυσή Αυγή και τα υπόλοιπα φασίζοντα ευρωπαϊκά κόμματα. Κι ο Χίτλερ ως αντισυστημικός εξελέγη το 1932.

Το πρόβλημα της δημοκρατίας είναι η συνευθύνη. Όσο δεν προκαλούν καταστροφές δικτάτορες ή βασιλιάδες που κυβερνούν ελέω Θεού, αλλά τις προκαλούν ηγέτες λαοπρόβλητοι, εκλεγμένοι δημοκρατικά, το βάρος της ευθύνης πέφτει στους ψηφοφόρους. Η αυτοθέσμιση της κοινωνίας έχει υποχρεώσεις. Οι πολίτες οφείλουν να έχουν αρετές, που πολλές φορές είναι επιλογή των ελίτ να τους τις στερούν, για να μην ψηφίζουν τους έντιμους και τους ικανούς. Δεν βολεύει.

Open post

Η παγκοσμιοποιημένη φεουδαρχία που έφερε τον Τραμπ

Η παγκοσμιοποιημένη φεουδαρχία που έφερε τον Τραμπ

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Τη μια ο δυτικός κόσμος «ξυπνά» απότομα με το Brexit και την άλλη με την εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ, με εκλογικά αποτελέσματα που έρχονται κόντρα σε όλες τις προβλέψεις αλλά και στην επιθυμία του οικονομικού και πολιτικού κατεστημένου. Κοινή συνισταμένη και των δύο ανατροπών είναι ότι καταγράφουν τη διαμαρτυρία ενός μεγάλου τμήματος της μεσαίας τάξης που σπρώχνεται όλο και περισσότερο στο περιθώριο της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.

Άνεργοι και εργαζόμενοι χαμηλής ειδίκευσης με μικρούς μισθούς, επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες που δεν βρίσκουν διέξοδο στη διεθνή αγορά, άνθρωποι που καταχρεώνονται για να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο και βλέπουν ότι το οικονομικό τους μέλλον θα είναι ακόμα πιο δύσκολο.

Είναι εκείνοι που έμειναν πίσω από την παγκοσμιοποίηση, η οποία όμως την ίδια στιγμή αποδίδει τεράστια κέρδη σε μια μικρή μειονότητα, το περίφημο 1% του πληθυσμού που αποτελεί μια διεθνοποιημένη ανώτερη τάξη η οποία κρατά στα χέρια της την οικονομία και τον πλούτο.

Οι ανισότητες μεταξύ πατρικίων και πληβείων διευρύνονται τόσο επειδή οι πατρίκιοι είναι όλο και λιγότεροι, αλλά και επειδή η απόστασή τους από τους πληβείους μεγαλώνει.
Το σύστημα αρχίζει να θυμίζει μια παγκοσμιοποιημένη φεουδαρχία, που δεν βασίζεται στην ιδιοκτησία της γης, αλλά στην πρόσβαση στην εξειδικευμένη γνώση και στη χρηματοδότηση η οποία είναι αποκλειστικό προνόμιο της κυρίαρχης τάξης και σε μια εργαζόμενη «μάζα» με όλο και λιγότερα δικαιώματα.

Από τη μια υπάρχει ο κόσμος των πολυεθνικών και των διεθνών τραπεζών, με βαθύπλουτους μετόχους και χρυσοπληρωμένα στελέχη υψηλής εξειδίκευσης, που αποτελούν την ελίτ η οποία κινεί την οικονομία της καινοτομίας και της γνώσης. Μια διεθνοποιημένη τάξη «ευγενών» η οποία ανακυκλώνεται μέσα από τα πανάκριβα σχολεία και πανεπιστήμια της ελίτ στα οποία μόνο οι πλούσιοι έχουν πρόσβαση και με «στρατό» το χρηματοπιστωτικό σύστημα που έχει πλέον υπερεθνική ισχύ.

Από την άλλη πλευρά βρίσκεται ένα όλο και μεγαλύτερο τμήμα της μεσαίας τάξης που συνεχώς χάνει δικαιώματα και πέφτει χαμηλότερα, καθώς τα εισοδήματά του παραμένουν στάσιμα ή υποχωρούν και από τη δεκαετία του 1980 διατηρεί το βιοτικό της επίπεδο με δανεισμό -ο οποίος γιγάντωσε τον τραπεζικό κλάδο.
Μια τάξη η οποία ζει «μέρα με τη μέρα», με περιουσιακά στοιχεία που δεν της ανήκουν καθότι υποθηκευμένα, η οποία βλέπει τα κοινωνικά της δικαιώματα να υποχωρούν και τις αποταμιεύσεις και τις συντάξεις της να εξανεμίζονται σε χρηματιστηριακά ξεφουσκώματα.
Είναι αυτή η παραμελημένη τάξη που διαμαρτύρεται όποτε της δίνεται η ευκαιρία μέσω της ψήφου.

Το είδαμε στη Βρετανία, το είδαμε στις ΗΠΑ, το βλέπουμε στην άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη και μάλλον θα το ξαναδούμε στις επερχόμενες εκλογές σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Η διαμαρτυρία της μεσαίας τάξης, θα μπορούσε θεωρητικά να είναι μια αφορμή για αφύπνιση των πολιτικών ηγεσιών και των κοινωνικών δυνάμεων, ώστε να επιδιωχθεί μια επαναρρύθμιση του συστήματος με οικονομικά αποτελεσματικότερες και κοινωνικά δικαιότερες ισορροπίες.

Αυτή η διαμαρτυρία, όμως, είναι πιθανόν να αποδειχθεί αδιέξοδη, διότι διοχετεύεται στις αντιδραστικές δυνάμεις της ακροδεξιάς και της ξενοφοβίας, οι οποίες παρασύρουν με τον λαϊκιστικό, κινδυνολογικό και δημαγωγικό λόγο τους.
Είναι ενδεικτική η αντίδραση στις νέες κυοφορούμενες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες (Διατλαντική Συμφωνία Εμπορίου και Βιομηχανίας – TTIP- μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, η CETA μεταξύ Ευρώπης και Καναδά και η αντίστοιχη Συμφωνία του Ειρηνικού-TPPA, μεταξύ ΗΠΑ και Ασίας).

Οι προοεδευτικές δυνάμεις επικρίνουν τις συμφωνίες αυτές διότι παραδίδουν τον έλεγχο της οικονομικής και σε μεγάλο βαθμό πολιτικής ζωής στα μεγάλα διεθνή επιχειρηματικά συμφέροντα και απειλούν να συνθλίψουν -κι άλλο- τα συμφέροντα εργαζομένων και μικρο-επιχειρηματιών. Ο Ντόναλντ Τραμπ, όμως, επικρίνει τις συμφωνίες αυτές επειδή θεωρεί ότι δεν εξυπηρετούνται αρκετά τα συμφέροντα των επιχειρήσεων της χώρας του.

Οι ακροδεξιοί δεν έχουν ως πολιτική προτεραιότητα την αλλαγή των συσχετισμών, την αναδιανομή των εισοδημάτων, ούτε συγκεκριμένη πρόταση, πέρα από απλοϊκότητες, γενικεύσεις και επιθετική ρητορική με εθνικιστικό και αυταρχικό χαρακτήρα, όπως αυτές του Ντόναλντ Τραμπ.

Αν κρίνουμε από το στίγμα των δυνάμεων που αναδεικνύει η αντίδραση στην νεοφιλελεύθερη φαίνεται ότι ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σε διεθνείς αντιπαλότητες και βίαιες συγκρούσεις είναι υπαρκτός.

Open post

Τι φέρνουν οι αμερικανικές εκλογές – (Άρθρο ανάλυση)

Τι φέρνουν οι αμερικανικές εκλογές – (Άρθρο ανάλυση)

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Η εναλλαγή των προέδρων στις ΗΠΑ ποτέ δεν σήμαινε ανατροπές στην πολιτική και ουδείς περίμενε κάτι περισσότερο από οριακές διαφοροποιήσεις σε μια αδιατάρακτη βασική πορεία που ακολουθεί διαχρονικά το αμερικανικό οικονομικο-πολιτικό σύμπλεγμα. Γιαυτό μέχρι σήμερα η αναμέτρηση για το ποιος θα είναι ο ένοικος του Λευκού Οίκου αντιμετωπιζόταν από τον υπόλοιπο κόσμο περισσότερο ως ένα τηλεοπτικό σόου, παρά ως ένα ουσιαστικό πολιτικό ζήτημα.

Αυτή τη φορά, όμως, ο πλανήτης κρατά την ανάσα του με αγωνία, καθώς υπάρχει ο φόβος του αγνώστου λόγω του Ντόναλντ Τραμπ από τον οποίο ουδείς γνωρίζει τι μπορεί να περιμένει εάν τελικά κερδίσει τις εκλογές.

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν το προβάδισμα στην Χίλαρι Κλίντον, αλλά εν έτει 2016 αυτό ίσως να μην σημαίνει και πολλά, καθώς έχουμε ήδη ζήσει το δημοψήφισμα στην Βρετανία, όπου επικράτησε το Brexit κόντρα σε όλα τα προγνωστικά.

«Ούτε ο ίδιος ο Τραμπ δεν ξέρει τι θα κάνει ο πρόεδρος Τραμπ» είναι η χαρακτηριστική ατάκα των ημερών, η οποία αναδεικνύει το γεγονός ότι το «πρόγραμμα» του ιδιόρρυθμου δισεκατομμυριούχου είναι ένα συνοθύλευμα γενικοτήτων, αντιφάσεων, μπακάλικων υπολογισμών και δημαγωγίας, που συχνά μπαίνει και στη σφαίρα της ανοησίας. «Θα μειώσω του φόρους, να γίνουν μπίζνες, θα νικήσουμε τους Κινέζους και θα βάλουμε τους Ευρωπαίους να πληρώνουν για την προστασία από το ΝΑΤΟ» είναι οι βασικές γραμμές που αναδεικνύει η ρητορική του.

Μπιλ Κλίντον: Η βιτρίνα της Χίλαρι;

Η Χίλαρι Κλίντον από την άλλη, είναι μια έμπειρη πολιτικός, γνώστης σε βάθος των διεθνών ισορροπιών αλλά και της αμερικανικής πραγματικότητας και του κατεστημένου.

Ορισμένοι μάλιστα πιστεύουν ότι ο Μπιλ Κλίντον ήταν η βιτρίνα και στην πραγματικότητα τα «παντελόνια» τα φορούσε η Χίλαρι, η οποία ήταν και ο πολιτικός νους που οδήγησε το ζευγάρι στο Λευκό Οίκο.

Παρόλο, όμως, που ο Τραμπ θεωρήθηκε πολιτικό ανέκδοτο στην αρχή της εκστρατείας και είχε απέναντι το σύνολο του κατεστημένου αλλά και μια σημαντική μερίδα του ίδιου του κόμματός του, των Ρεπουμπλικανών, διεκδικεί σήμερα στα ίσα την προεδρία.

Ακόμα, όμως, κι αν χάσει είναι δεδομένο ότι ο «Τραμπισμός» θα παραμείνει ως βασικό συστατικό της πολιτικής ζωής στις ΗΠΑ, καθώς η άνοδός του αντανακλά κατά γενική ομολογία την απόγνωση της αμερικανικής μεσαίας τάξης η οποία αισθάνεται ξεχασμένη και παραμελημένη από το κυρίαρχο σύστημα εξουσίας.

Εάν μάλιστα η Χίλαρι Κλίντον κερδίσει την προεδρία, αλλά όχι τη Γερουσία, τότε θα έχει απέναντί της ένα ρεπουμπλικανικό κογκρέσσο που θα μπλοκάρει πολλές πολιτικές της σε συνδυασμό με μια κοινή γνώμη η οποία, μετά το φαινόμενο Τραμπ θα έχει δείξει τη δυσαρέσκειά της και τα δόντια της. Η νέα πρόεδρος θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπ΄όψιν της τα συμφέροντα της μεσαίας τάξης, διότι εάν τα αγνοήσει, στις επόμενες εκλογές αντί για τον Τραμπ απέναντί της ενδεχομένως να υπάρχει η ίδια η Κου Κλουξ Κλαν.

Τι σημαίνει μια νίκη Κλίντον

Με την Χίλαρι Κλίντον ο κόσμος ξέρει τι να περιμένει. Λίγο πολύ θα συνεχίσει τη γραμμή Ομπάμα, βάζοντας βέβαια τη δική της σφραγίδα.

Με βάση το παρελθόν της αλλά και τη σύνθεση του επιτελείου της η Χίλαρι Κλίντον θεωρείται πιο «ψυχροπολεμική», με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται στην αντιπαράθεση των ΗΠΑ με τη Ρωσία.

Είναι πολύ πιθανόν ότι με πρόεδρο την κυρία Κλίντον οι ΗΠΑ θα έχουν πιο δραστική παρέμβαση στα θέατρα των αντιπαραθέσεων διεθνώς.

Σε ότι αφορά τις σχέσεις με την Ευρώπη και τη Γερμανία, το πιθανότερο είναι ο Χίλαρι Κλίντον θα ακολουθήσει και μάλιστα θα ενισχύσει τη γραμμή «αντι-λιτότητας» που υιοθέτησε ο Μπάρακ Ομπάμα, κάτι που θα είναι υπέρ της Ελλάδας εφόσον οι ΗΠΑ συνεχίσουν να πιέζουν τη Γερμανία για χαλάρωση των οικονομικών πολιτικών αλλά και για να δοθούν οικονομικές «ανάσες» στην Ελλάδα.

Τι θέλει η ελληνική κυβέρνηση

Με αυτό το σκεπτικό άλλωστε στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης εκτιμούν ότι σε περίπτωση νίκης της Χίλαρι Κλίντον θα αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερο ειδικό βάρος η επίσκεψη του Μπαράκ Ομπάμα στην Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου, στην οποία η ελληνική πλευρά επενδύει πολλά.

Πέρα από αυτά, εάν δει κάποιος το οικονομικό πρόγραμμα των Δημοκρατικών, θυμίζει αριστερό κόμμα: Τι δημόσιες επενδύσεις για τις υποδομές αναφέρει, τι κρατική τράπεζα για τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων, τι δημόσιες επενδύσεις για χρηματοδότηση υποδομών, τι αναδιανομή εισοδημάτων…

Άλλωστε η Χίλαρι Κλίντον ήταν πολιτικά πάντα η «αριστερή» σε σχέση με το σύζυγό της. Ως πρώτη κυρία στο Λευκό Οίκο, μάλιστα, το 1993 είχε προωθήσει ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης με δημόσια χρηματοδότηση, πολύ πιο προχωρημένο από το «Obama Care» το οποίος όμως τελικά δεν προχώρησε κατά βάση λόγω του πολέμου που κήρυξαν οι φαρμακοβιομηχανίες και οι ασφαλιστικές εταιρείες.

Ο κεϋνσιανισμός και η Wall Street

Θεωρείται πάντως βέβαιο ότι εάν κερδίσει η Κλίντον θα προχωρήσει σε δημόσιες επενδύσεις, αν μη τι άλλο για να ανακόψει τη δυσαρέσκεια της αμερικανικής μεσαίας τάξης η οποία θεωρείται η βασική τροφοδότρια δύναμη του φαινομένου Τραμπ, αλλά και επειδή αντικειμενικά ο κεϋνσιανισμός (ενίσχυση της οικονομίας μέσω δημόσιων επενδύσεων) είναι το μόνο εργαλείο που απέμεινε διεθνώς, καθώς οι νομισματικές πολιτικές (μονεταρισμός) δεν έχουν πια αποτέλεσμα.

Ένα ερώτημα είναι εάν μια πρόεδρος Κλίντον θα πριμοδοτήσει τις μεγάλες επενδυτικές τράπεζες και τις εταιρείες της Wall Street, συνεχίζοντας την πολιτική του Μπιλ Κλίντον ο οποίο το 1999 κατήργησε τους περιορισμούς που υπήρχαν στις χρηματιστηριακές επενδύσεις των τραπεζών με το νόμο Glass-Steagall που θεσπίστηκε το 1933. Η κατάργηση αυτή πυροδότησε τη μεγάλη πιστωτικη φούσκα η οποία οδήγησε στην κατάρρευση του 2008.

Η βασική κατηγορία των αντιπάλων της Χίλαρι Κλίντον είναι ότι πρόκειται για «μαριονέτα» της Wall Street, αλλά το ερώτημα παραμένει: Θα επανορθώσει το λάθος του Μπιλ το 1999 ή θα συνεχίσει την ίδια πολιτική;

Ο Τραμπ και η terra incognita

Εάν τώρα, τις εκλογές κερδίσει ο Ντόναλντ Τραμπ, εκεί ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά.

Πολλοί πιστεύουν ότι τα πράγματα θα είναι πολύ σοβαρά εάν ο αντιφατικός, παρορμητικός και ασυγκράτητος Τραμπ έχει στη διάθεσή του το βαλιτσάκι με τους κωδικούς του πυρηνικού οπλοστασίου. Ο Νόαμ Τσόμσκυ, μάλιστα, είχε χαρακτηρίσει πιθανή νίκη Τραμπ ως κίνδυνο για το ανθρώπινο είδος, αναφερόμενος στις επικίνδυνες θέσεις του για την κλιματική αλλαγή, την οποία δεν αναγνωρίζει.

Επί της ουσίας, πάντως, ο κ. Τραμπ ανέδειξε ορισμένα βασικά προβλήματα που απορρέουν από την οικονομική παγκοσμιοποίηση η οποία έχει αφήσει πίσω ένα σημαντικό κομμάτι της αμερικανικής κοινωνίας.

Το βέβαιο σοκ και η συνέχεια

Θεωρείται βέβαιο, πάντως, ότι νίκη του κ. Τραμπ θα προκαλέσει σε πρώτο χρόνο ένα σοκ στα χρηματιστήρια, καθώς ο κόσμος θα περιμένει να δει τι ακριβώς θα πράξει ο νέος πρόεδρος, ο οποίος δεν έχει δώσει δείγματα γραφής.

Με βάση τις προεκλογικές εξαγγελίες του, ο κ. Τραμπ θα διεκδικήσει νέους όρους για τις διεθνείες συναλλαγές, εισάγοντας περιορισμούς στις εισαγωγές προϊόντων, κάτι που θα επιβραδύνει το διεθνές εμπόριο και θα πυροδοτήσει ένα νέο κύμα προστατευτισμού η οποία σε πρώτη φάση τουλάχιστον θα λειτουργήσει σε βάρος της οικονομικής ανάπτυξης.

Ο μεγάλος αντίπαλος του Τραμπ, σύμφωνα με τη ρητορική του είναι η Κίνα που έχει πλημμυρίσει τον κόσμο με τα προϊόντα της και στόχος του να «φέρει τις δουλειές πίσω στην Αμερική».

Η αλήθεια είναι βέβαια, ότι κάτι τέτοιο ήδη συμβαίνει καθώς οι ΗΠΑ, αλλά και χώρες όπως η Γερμανία εισάγουν περιορισμούς στις εξαγορές επιχειρήσεων από ξένα -κατά βάση κινεζικά- κεφάλαια.

Ο προστατευτισμός σε άνοδο

Είναι γεγονός επίσης ότι ήδη οι ρυθμοί ανάπτυξης του διεθνούς εμπορίου επιβραδύνονται, αφενός λόγω της κρίσης, αλλά και λόγω του καλυμμένου προστατευτισμού που αρχίζει να εκδηλώνεται και δημιουργεί μεγάλες ανησυχίες καθώς η κατάσταση στο πεδίο αυτό αρχίζει να θυμίζει την περίοδο του μεσοπολέμου, αλλά και εκείνη πριν τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

Από την άλλη πλευρά, και ο Τραμπ έχει επίσης δεσμευτεί σε ένα πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, κάτι που σε τελική ανάλυση στις ΗΠΑ είναι απαραίτητο σε κάθε περίπτωση, καθώς οι υποδομές (λιμάνια, δρόμοι, τρένα) είναι απαρχαιωμένα. Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα αναθερμάνει την οικονομία των Η ΠΑ και θα έχει ευνοϊκές συνέπειες και για την Ευρώπη η οποία εξάγει εκεί σημαντικό κομμάτι προϊόντων και υπηρεσιών.

Η προσέγγιση με τη Ρωσία

Ένα άλλο στοιχείο είναι οι σχέσει με τη Ρωσία, με την οποία ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα επιχειρήσει προσέγγιση και αυτό, εάν τελικά επιβεβαιωθεί, πιθανόν να αποτελέσει μια σημαντική διαφορά σε σχέση με την Χίλαρι Κλίντον.

Μένει πάντως να φανεί εάν η ρητορική του κ. Τραμπ ότι «πρέπει να ξανακάνουμε την Αμερική μεγάλη» αντανακλά μια τάση εσωστρέφειας και σταδιακής απόσυρσης των ΗΠΑ από τις διεθνείς υποθέσεις η οποία συνάδει με την παραδοσιακή λογική του «αππομονωτισμού» των Ρεπουμπλικανών. Η αντίθετα, εάν πρόκεται για μια επιθετική και ολίγον εθνικιστική τάση επικράτησης των ΗΠΑ έναντι της Κίνας, η οποία εκδηλώνει επεκτατικές τάσεις όχι μόνο στον εμπορικό τομέα αλλά και με εδαφικές διεκδικήσεις στην Θάλασσα της Νότιας Κίνας, αλλά και έναντι της Γερμανίας, την οποία μέχρι σήμερα οι Αμερικανοί είχαν αφήσει να «αλωνίζει» μόνη της στη Γηραιά Ήπειρο.

Θα «μαζέψει» τη Γερμανία;

Υπάρχουν ορισμένοι αναλυτές που πιστεύουν ότι εάν ο κ. Τραμπ εγκατασταθεί στον Λευκό Οίκο θα θα επιχειρήσει να «μαζέψει» τη Γερμανία η οποία σήμερα συμπεριφέρεται ως αυταρχικό αφεντικό της Ευρώπης σε πείσμα των αντίθετων παραινέσεων από τις ΗΠΑ, κάτι που εάν τελικά συμβεί μπορεί να αποβεί προς όφελος της Ελλάδας.

Από την άλλη πλευρά, εάν ο Ντόναλντ Τραμπ κερδίσει τις εκλογές, είναι πολύ πιθανό ότι ο κόσμος θα εισέρθει σε μια νέα περίοδο ενίσχυσης των εθνικών ανταγωνισμών και των εθνικιστικών τάσεων, κάτι που θα τροφοδοτήσει συγγενείς πολιτικές δυνάμεις και στην Ευρώπη, οι οποίες είναι υπέρ της διάλυσης της Ε.Ε.

Πολλοί πιστεύουν πάντως ότι ανεξάρτητα από τις ρητορικές εξάρσεις του Ντόναλντ Τραμπ, δεν είναι δυνατόν οι ΗΠΑ που αποτελούν αυτή τη στιγμή τη μεγαλύτερη στρατιωτική και πολιτική δύναμη του πλανήτη να αποσυρθούν «στο καβούκι» τους και ότι μοιραία είναι ο κ. Τραμπ που θα προσαρμοστεί στο αμερικανικό κατεστημένο και όχι το αντίστροφο.

Open post

Η μεγαλύτερη απεργία στην ιστορία των αμερικανικών φυλακών

Η μεγαλύτερη απεργία στην ιστορία των αμερικανικών φυλακών

Ο Ντι είναι 42 χρόνων. Κατάγεται από τη Τζόρτζια. Έχει περάσει μια δεκαετία φυλακισμένος  για ληστεία. Κάθε πρωί, πηγαίνει από το κελί του σε ένα εργοστάσιο επιπλοποιίας που βρίσκεται στον χώρο. Εκεί, μαζί με συγκρατούμενούς του φτιάχνουν ξύλινα τραπέζια και καρέκλες για μια ιδιωτική εταιρία. Είναι ένας από τους 2,4 εκατομμύρια φυλακισμένους στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη χώρα-«πρωταθλήτρια» στον ρυθμό φυλακίσεων. Με το 5% του πληθυσμού του πλανήτη, και το 25% του φυλακισμένου πληθυσμού του πλανήτη.

Το πρωί της 9ης Σεπτεμβρίου,  η πόρτα του κελιού του Ντι,  άνοιξε, όπως κάθε μέρα, ίδια ώρα, έγραφε στις 3 Οκτωβρίου το αμερικανικό περιοδικό New Yorker.  Αλλά ο Ντι, δεν παρουσιάστηκε για εργασία. Κατέβηκε σε απεργία. Αυτή που θεωρείται η μεγαλύτερη κινητοποίηση στην ιστορία του αμερικανικού σωφρονιστικού συστήματος. Με κύριο αίτημα, να μπει τέλος στην καταναγκαστική εργασία στις φυλακές. Αυτό που πολλοί αποκαλούν «σύγχρονη σκλαβιά» στις Ηνωμένες Πολιτείες.

της Μάχης Μαργαρίτη

Την ημέρα αυτή άρχισε στις Ηνωμένες Πολιτείες η μεγαλύτερη απεργία σε φυλακές στην αμερικανική ιστορία, αλλά «υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μην το έχετε ακούσει», σχολίαζε στις 16 Σεπτεμβρίου το Intercept, από τα πρώτα μέσα ενημέρωσης που κάλυψαν το θέμα.

Στις 9 Σεπτεμβρίου, κρατούμενοι σε όλη τη χώρα, οργανωμένα και μαζικά, αρνήθηκαν να παρουσιαστούν για δουλειά στις φυλακές. Ήταν η μέρα της 45ης επετείου της εξέγερσης στις φυλακές  Άττικα. Το 1971, κρατούμενοι ζητούν καλύτερες συνθήκες εντός των φυλακών, και αμνηστία για τα γεγονότα της ίδιας της εξέγερσης. Οι δυνάμεις ασφαλείας εισβάλλουν στη φυλακή και ανοίγουν πυρ. Οι φυλακισμένοι είναι άοπλοι. Σκοτώνονται 29 κρατούμενοι και 10 φρουροί-όμηροι. Όταν οι αρχές της πολιτείας ανακτούν τον έλεγχο, ακολουθούν απερίγραπτες σκηνές.

Η «εν κρυπτώ» οργάνωση της κινητοποίησης

Η κινητοποίηση δεν ήταν μια αυθόρμητη κίνηση. Μήνες πριν, το συνδικάτο Industrial Workers of the World, εγχείρημα της Οργανωτικής Επιτροπής Κρατούμενων Εργατών-IWOC, σχεδίασε μια πανεθνική απεργία «ενάντια στη σκλαβιά των φυλακών», για να τραβήξει την προσοχή σε όσα συμβαίνουν εκεί. Μυστικές συσκέψεις έγιναν με δικηγόρους και τοπικούς συμβούλους. Με τη βοήθεια συγγενών στα επισκεπτήρια, με τις συμβουλές δικηγόρων, με γράμματα, με την ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω κινητών τηλεφώνων που έφταναν λαθραία στα κελιά, σχεδίασαν από την περασμένη άνοιξη τις κινήσεις τους.

Λεπτομέρειες, όπως είναι λογικό, δε μπορούν να γίνουν γνωστές. Ούτε οι αριθμοί μπορούν να επιβεβαιωθούν. Πληροφορίες μιλούν για απεργίες πείνας, πορείες και απεργίες, σε τουλάχιστον 20 πολιτείες.

Η IWOC εκτιμά ότι 50.000 κρατούμενοι έχουν πάρει μέρος στις συντονισμένες απεργίες, έγραφε πριν από λίγες μέρες το αμερικανικό δίκτυο CNN.

Στο ρεπορτάζ του βρετανικού Guardian στις 22 Οκτωβρίου, ο Άλεξ Φρίντμαν, από το Κέντρο Υπεράσπισης Ανθρώπινων Δικαιωμάτων που ασχολείται με τα δικαιώματα των κρατούμενων, μιλά για 24.000 κρατούμενους σε κινητοποίηση. Ο Κόουλ Ντόρσει, μέλος της IWOC στο Όκλαντ, ανεβάζει στους 72.000 τον αριθμό των κρατούμενων που συμμετέχουν.

Μια επικερδής βιομηχανία;

Υπάρχουν 2,4 εκατομμύρια άνθρωποι στις αμερικανικές φυλακές, δηλαδή το μεγαλύτερο εργατικό δυναμικό μετά το προσωπικό της αμερικανικής κυβέρνησης, έγραφε τον περασμένο Μάρτιο το παρατηρητήριο Prison Policy. Σύμφωνα με το ίδιο δίκτυο, οι κρατούμενοι κερδίζουν από 25 ως 40 σεντς την ώρα, «όσα ο μέσος κινέζος εργάτης».

Η εργασία μέσα στις φυλακές, σημειώνει το Intercept, είναι μια βιομηχανία 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον χρόνο, στην οποία δουλεύουν 900.000 κρατούμενοι, οι οποίοι πληρώνονται λίγα σεντς την ώρα σε κάποιες πολιτείες -τίποτα σε άλλες.

Οι περισσότεροι από όσους εργάζονται στις φυλακές της νότιας Καρολίνας -και σε άλλες πολιτείες, όπως το Τέξας- δεν πληρώνονται καθόλου για το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς που υποχρεώνονται να κάνουν. Σε κάποιες πολιτείες ίσως πληρώνονται από 30 σεντς ως 1 δολάριο την ώρα. «Στο Τενεσί, οι μισθοί της φυλακής αρχίζουν από 17 σεντς την ώρα. Οπότε, αν είσαι στο χαμηλότερο σκαλοπάτι και θέλεις να στείλεις γράμμα στην οικογένειά σου, πρέπει να δουλεύεις τρεις ώρες για να αγοράσεις ένα γραμματόσημο», λέει στον Guardian ο Φρίντμαν.

Στα 29 χρόνια του στη φυλακή, έγραφαν στις 28 Οκτωβρίου οι LA Times, ο Ντέιβιντ Μπόνερ έχει σφουγγαρίσει πατώματα, έχει μαγειρέψει χοτ-ντογκς στην καφετέρια, και πιο πρόσφατα, έχει κόψει φύλλα αλουμίνιου για πινακίδες αυτοκινήτων της Αλαμπάμα. Η τελευταία του δουλειά του απέφερε 2 δολάρια τη μέρα -τόσα όσα χρειάζεται για να κάνει ένα σύντομο τηλεφώνημα.

«Αυτό είναι σκλαβιά», λέει ο Μπόνερ, 51, καταδικασμένος ισόβια για φόνο, μέσω κινητού τηλεφώνου που μπήκε λαθραία στο κελί του σε φυλακή της Αλαμπάμα, όπου ο ίδιος και δεκάδες άλλοι κρατούμενοι είναι σε απεργία.

Η Ατζούρα Κρισπίνο από την IWOC, ανέφερε πριν από λίγες εβδομάδες στο RT: «Είναι μια μακρά λίστα εταιριών που χρησιμοποιούν την εργασία στις φυλακές για λίγες πένες την ώρα, αν υποθέσουμε ότι υπάρχει οποιοσδήποτε μισθός».

Το σύστημα φυλακών της Καλιφόρνιας αποκόμισε κέρδος 58 εκατομμυρίων δολαρίων από την εργασία των κρατούμενων το οικονομικό έτος 2014-2015, σύμφωνα με το Ερευνητικό Κέντρο Αλληλεγγύης, που ανακάλυψε, επίσης, ότι 4.000 κρατούμενοι πληρώνονται 2 δολάρια τη μέρα για τη συμμετοχή τους στο έργο της κατάσβεσης των πυρκαγιών στην Καλιφόρνια.

Η αρμόδια Αρχή της φυλακής δεν απάντησε σε αίτημα της εφημερίδας Guardian για να επιβεβαιώσει αυτά τα στοιχεία.

Το «παράθυρο» της 13ης τροπολογίας

Την περασμένη εβδομάδα, ένας ακτιβιστής από τις φυλακές, με το όνομα Kinetik Justice, μίλησε στο δίκτυο Al Jazeera -μέσα από την απομόνωση σε φυλακές της Αλαμπάμα- έγραφε το New Yorker. «Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν πρόκειται για ‘συνθήκες-που-θυμίζουν-σκλαβιά’ -πρόκειται για πραγματική θεσμική σκλαβιά. Η σκλαβιά αφορούσε πάντα την εκμετάλλευση της εργασίας των ανθρώπων της κατώτερης τάξης σε αυτή τη χώρα».

«Πολλοί άνθρωποι δεν κατανοούν τη σημασία αυτού που συμβαίνει, δε συνειδητοποιούν ότι αυτό είναι σκλαβιά, ότι η σκλαβιά ακόμη υπάρχει», λέει ο πάστορας Κένεθ Γκλάσγκοου, πρώην κρατούμενος και υποστηρικτής του κινήματος Free Alabama Movement, που πρώτο κάλεσε σε πανεθνική απεργία.

Αλλά πού εντοπίζουν το πρόβλημα όσοι κινητοποιούνται; Στο άρθρο 13 του αμερικανικού Συντάγματος του 1865, αναφέρεται ότι «δε θα υπάρχουν στις ΗΠΑ ούτε σκλαβιά ούτε καταναγκαστική εργασία, παρά μόνο ως τιμωρία σε έγκλημα στο οποίο το άτομο έχει νόμιμα καταδικαστεί».

Αυτό το άρθρο, λένε οι αλληλέγγυοι στους φυλακισμένους, είναι το «παράθυρο» που επιτρέπει να εργάζονται οι κρατούμενοι για λίγα ή καθόλου χρήματα, ισοδυναμώντας με σύγχρονη καταναγκαστική εργασία.

«Δώστε τέλος στη σκλαβιά των φυλακών»

«Αρχικά, αρνούνταν την τροφή και κάθε μετακίνηση. Μποϊκόταραν τις δίκες, τον προαυλισμό, τις επισκέψεις και κάθε ιατρική κίνηση, μέχρι κάτι να αλλάξει», λέει στο RT η Βικτόρια Καστίγιο, μία από τις οργανωτές του Live Free Merced.

Τα αιτήματα, είναι πολλά και διαφορετικά. Χρήματα για δουλειά στη νότια Καρολίνα, τέλος στις ρατσιστικές διακρίσεις στην Καλιφόρνια, τέλος στη χρήση υπερβολικής βίας στο Μίσιγκαν.

Αλλά το κομβικό σημείο ήταν η συνειδητοποίηση ενός πράγματος. Που απεικονίζεται με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στην ιστορία του Ντι.

Μέσω ενός λαθραίου κινητού τηλεφώνου τη διηγείται στο New Yorker. Ο Ντι μεγάλωσε στη φτώχια. Άρχισε την εγκληματική δραστηριότητα από μικρός. Αλλά μέσα στη φυλακή μορφώθηκε και προσέγγισε μια ομάδα «δικηγόρων της φυλακής», που βοηθούν άλλους κρατούμενους με νομικά ζητήματα. Πρόσφατα, ο Ντι άρχισε να βλέπει διαφορετικά τον εαυτό του. Όχι μόνο ως ακτιβιστή των φυλακών, αλλά ως εργαζόμενο. «Δεν πληρωνόμαστε για τη δουλειά μας», λέει. Στη φυλακή του, οι κρατούμενοι βγάζουν λιγότερο από ένα δολάριο την ώρα στο εργοστάσιο. «Η σκλαβιά είναι απάνθρωπη, όπως κι αν μεταμφιεστεί».

«Αυτές οι απεργίες είναι ο δικός μας τρόπος να αμφισβητήσουμε τις μαζικές φυλακίσεις», έλεγε τον Μάιο στο Democracy Now, ο Kinetik Justice, από τους ιδρυτές του Free Alabama Movement.

Ο Justice εξηγεί και τι ήταν αυτό που συνειδητοποίησαν οι κρατούμενοι, και προχώρησαν στις κινητοποιήσεις. «Καταλάβαμε ότι η φυλάκισή μας είχε κυρίως να κάνει με την εργασία μας και τα χρήματα που παράγονται μέσα από το σύστημα των φυλακών». Οπότε, οι κρατούμενοι «άρχισαν να οργανώνονται με επίκεντρο την εργασία τους, και να τη χρησιμοποιούν ως τρόπο και μέθοδο για να φέρουν τη μεταρρύθμιση στο σωφρονιστικό σύστημα της Αλαμπάμα».

Τα Free Alabama Movement, Free Ohio Movement, Free Mississippi Movement, End Prison Slavery είναι κινήσεις που συμμετείχαν στην οργάνωση της κινητοποίησης, μαζί με την IWOC, κάτω από την ομπρέλα του συνδικάτου IWW. Οι δύο τελευταίες είχαν απευθύνει κάλεσμα σε δράση ήδη από τον Απρίλιο, έγραφε στις 9 Σεπτεμβρίου ο Guardian.

Λόγω της απεργίας, οι αρχές αναγκάζονται να πληρώνουν προσωπικό για να κάνει αυτά που έκαναν οι κρατούμενοι. «Δε μπορούν να λειτουργήσουν τις εγκαταστάσεις χωρίς εμάς. Δε θα απαιτήσουμε απλώς να μπει τέλος στη σκλαβιά στις φυλακές, θα το βάλουμε μόνοι μας, αρνούμενοι να είμαστε σκλάβοι», έγραφαν οι οργανωτές πριν από την απεργία.

Η στάση των ΜΜΕ

Οι ίδιοι, μιλούν για «μπλακ-άουτ από τα συστημικά ΜΜΕ». «Μικρού μεγέθους πορείες και συγκεντρώσει αλληλεγγύης έγιναν σε δεκάδες αμερικανικές πόλεις και σε κάποιες άλλες χώρες. Κι όμως, η απεργία στην πραγματικότητα αγνοείται ως είδηση», έγραφε το Intercept.  Σύμφωνα με τον Μπεν Τερκ, που δουλεύει για την Οργανωτική Επιτροπή των Κρατούμενων Εργατών, την απεργία καλύπτουν ανεξάρτητα μέσα, αλλά είναι δύσκολο να φτάσει στα λεγόμενα συστημικά μέσα ενημέρωσης. «Άνθρωποι μου λένε, ‘Δεν το έχουμε ακούσει, δεν υπάρχει τίποτα πουθενά για αυτό’».

Η σχετική σιωπή, εκτιμούν κάποιοι, οφείλεται και στη δυσκολία να γίνει ρεπορτάζ μέσα στα συρματοπλέγματα. Επιπλέον, επικεφαλής κινητοποιήσεων που θα μπορούσαν να δώσουν περισσότερες πληροφορίες στον «έξω κόσμο», υπάρχουν αναφορές ότι μεταφέρονται σε άλλες φυλακές ή στέλνονται στην απομόνωση. Κρατούμενοι λένε ότι υπάρχουν αντίποινα για τη συμμετοχή τους στην κινητοποίηση. Μπαίνουν στην απομόνωση, στερούνται προνομίων, τους κατάσχονται λαθραία τηλέφωνα, χάνουν τα δικαιώματα σε επισκέψεις, ή ραντεβού για ιατρικές εξετάσεις, ή και δικαστικές προθεσμίες.

Η Ατζούρα Κρισπίνο εξηγεί στο RT ότι τα μεγάλα ΜΜΕ δεν καλύπτουν τις απεργίες, αλλά υπάρχουν πολλές οργανώσεις βάσης που δουλεύουν εντός και εκτός φυλακών, με δύο στόχους: την αναμόρφωση των συνθηκών σε αυτές, και τη δημιουργία συνδικάτου κρατουμένων. Η Κρισπίνο μιλά για «αιχμάλωτους εργάτες». «Το να συνδικαλιστούν οι κρατούμενοι, προσπάθεια στην οποία έχει αναμιχθεί και η οργάνωση Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου, είναι μια στρατηγική με στόχο να μπει τέλος στη σκλαβιά στις φυλακές».

«Είμαστε υποχρεωμένοι να γνωρίζουμε»

Και καθώς οι εβδομάδες περνούσαν, το γεγονός δε μπορούσε πια να αγνοηθεί.

«Ένα έθνος που φυλακίζει το 1% του πληθυσμού του, έχει υποχρέωση να γνωρίζει τι συμβαίνει σε αυτούς τους 2,4 εκατομμύρια ανθρώπους», έγραψε ο Ίθαν Ζούκερμαν, διευθυντής του κέντρου για τα Αστικά Media του ΜΙΤ στο μπλογκ του. «Και αυτή τη στιγμή, δε γνωρίζουμε».

Οι περισσότεροι από τους κρατούμενους σε τοπικές φυλακές, για παράδειγμα, σύμφωνα με το Prison Policy, δεν έχουν καταδικαστεί, και βρίσκονται φυλακισμένοι είτε επειδή είναι πολύ φτωχοί για να πληρώσουν την εγγύηση και κρατούνται μέχρι τη δίκη τους, είτε επειδή μόλις έχουν συλληφθεί  και πρόκειται να πληρώσουν την εγγύηση τις επόμενες ώρες ή μέρες. Οι υπόλοιποι εκτίουν ποινές για μικροεγκλήματα, συνήθως πλημμελήματα.

Ο Ρίτσαρντ Καστίγιο δεν έχει καταδικαστεί για το έγκλημα -απέφυγε την αστυνομία μέσα σε όχημα- για το οποίο κατηγορείται. Αλλά είναι φυλακισμένος από τον Φεβρουάριο του 2013. Τους 12 μήνες από αυτό το διάστημα, τους πέρασε στην απομόνωση. Έχει ακόμη στο πόδι του σφηνωμένη τη σφαίρα την οποία δέχτηκε κατά τη σύλληψή του, και το χέρι του είναι σπασμένο σε 10 σημεία μετά από την εισβολή φρουρών τον Ιούνιο, στον χώρο των κελιών όπου βρίσκεται, έγραφε ο Guardian. Ο γιος του, που είχε μόλις κλείσει τα 10 όταν συνέλαβαν τον πατέρα του, είναι τώρα σχεδόν 14. Και η τετράχρονη κόρη του τον περιμένει κάθε βράδυ.

Στις 9 Σεπτεμβρίου, ο Καστίγιο ήταν ένας από τους δεκάδες χιλιάδες κρατούμενους που κατέβηκαν σε απεργία.

Παρά την περιορισμένη κάλυψη από τα ΜΜΕ, ο Τόνι από τη νότια Καρολίνα, θεωρεί επιτυχία τη δράση. Και είναι αισιόδοξος. «Δεν είμαι μόνο εγώ, είναι και οι κρατούμενοι γύρω μου αισιόδοξοι. Προσπαθούμε να τραβήξουμε εδώ το ενδιαφέρον του κόσμου. Νιώθουμε καλά για αυτό».

Και, αλήθεια, ο κόσμος μαθαίνει. Για την τροπολογία. Την κατάργηση της σκλαβιάς. Την εξαίρεση. Την καταναγκαστική εργασία. Την κυκλοφορία του χρήματος γύρω της. Και αυτό, είναι το πρώτο που θέλουν όσοι απεργούν. Να μάθει ο κόσμος.

 

πηγές: Intercept, New Yorker, Guardian, Prison Policy, RT, LA Times, New York Times, Democracy Now

κεντρική φωτογραφία: ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

Open post

Ο νέος εχθρός

Ο νέος εχθρός

Του Σίλα Σεραφείμ

Οι χρυσές δεκαετίες του Χόλυγουντ στις ταινίες δράσης, περιπέτειας και κατασκοπίας, ήταν οι δεκαετίες του ψυχρού πολέμου και των κακών κομμουνιστών.

Με την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ και με τη ΕΣΣΔ σε φάση πολιτικοκοινωνικών μετασχηματισμών, ξαφνικά προέκυψε το πρόβλημα του νέου εχθρού.

Ο Σταλόνε στο Ροκυ4 για παράδειγμα το 1985 κατατροπώνει τον τελευταίο σοβιετικό μποξέρ, ενώ στα Ράμπα 2&3 του 1985 και 1988 αντίστοιχα, επιχειρεί διασώσεις αμερικανών αιχμαλώτων από ξεχασμένες σοβιετικές φυλακές, σε φίλα προσκείμενες κομμουνιστικές χώρες, από το Αφγανιστάν μέχρι τις βιετναμέζικες ζούγκλες.

Μια από τις πιο ευέλικτες βαριές βιομηχανίες στον κόσμο, εντόπισε αμέσως το πρόβλημα, αναζήτησε τη λύση, δημιούργησε ακαριαία το νέο Κακό κι έπεσε με τα μούτρα στη δουλειά. Τρελοί δικτάτορες, παρανοϊκοί μεγιστάνες και παγκόσμιες οργανώσεις του Κακού, που θέλουν να καταστρέψουν τον κόσμο, προέκυψαν πανταχόθεν.

Στο παρατσάφ γλίτωσε την ανεργία κι ο Τζέημς ο Μποντ της ΜΙ6, γιατί με τα κουπόνια από το ταμείο, θα δυσκολευόταν να συνεχίσει την γκλάμουρους ζωή του. Αυτή η δημιουργία του νέου Κακού βέβαια, ήταν κι ένα λίγο αστείο και γραφικό εύρημα, μέχρι που στην πραγματικότητα, ανέκυψε ένα αληθινό πρόβλημα διεθνούς εμβέλειας κι έτσι, αποκαταστάθηκε η κινηματογραφική ισορροπία μεταξύ του Καλού και του Κακού. Η ισλαμική τρομοκρατία πλέον, είναι παντού.

Σε αντίθεση με τον κινηματογράφο, το πρόβλημα της απουσίας του απόλυτου Κακού στη σκηνή και συγκεκριμένα στην ελληνική πολιτική σκηνή, δεν έχει ακόμα επιλυθεί. H «Δεξιά» κι η «Αριστερά» ξιφουλκούν με ναφθαλινούχους όρους κι εμφυλιοπολεμικού τύπου χαρακτηρισμούς.

Η χώρα βρίσκεται σε κωματώδη κατάσταση στην εντατική, με τα ληξιπρόθεσμα χρέη των ιδιωτών προς τις τράπεζες, το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις ΔΕΚΟ στα 230 δισ. Ευρώ και την κυβέρνηση με την αντιπολίτευση να πολεμούν για τα χειμερινά ανάκτορα, ως φαντασιακό σημαινόμενο με την Καστοριαδική του έννοια.

Δεν είναι κακοί οι αμπελοφιλοσοφικοί διαξιφισμοί, αρκεί να γίνονται σε εύθετο χρόνο και στο ανάλογο, ενδεχομένως καφενειακό, περιβάλλον. Εδώ όμως οι αντιστοιχίες των ναζί κατακτητών με την τρόικα  ή τον καπιταλισμό δεν βγαίνουν, όπως και οι ανάλογες λύσεις δεν είναι να ντυθείς με τα φυσεκλίκια, να βγεις στο βουνό και ν ανατινάζεις γέφυρες στους Γοργοπόταμους. Επιπροσθέτως, όλες οι κοινοβουλευτικές, συνταγματικές, πολιτικές δυνάμεις πλέον, πλην ΚΚΕ, είναι συστρατευμένοι στον μνημονιακό αγώνα (πλέον) και στην καλύτερη διαχείριση των καπιταλιστικών προβλημάτων.

Αντί λοιπόν η στενότητα κι η ασφυξία που προκαλούν οι καταστάσεις, να συντείνει σ’ ένα συνεργατικό πνεύμα, κυβέρνηση κι αντιπολίτευση ψάχνουν να βρουν υπεραπλουστευμένες διαφορές, που υπερμεγενθύνουν, ώστε να καταστήσουν ευκρινές το Κακό στον αντίπαλο, για ψηφοθηρικούς λογούς.

Το Καλό και το Κακό όμως είναι ευδιάκριτο μόνο στα παραμύθια και τις σαπουνόπερες. Στη ζωή, είναι λίγο πιο περίπλοκα τα πράγματα κι η αλήθεια είναι μια διαλεκτική έννοια, της οποίας το χρώμα είναι το γκρίζο (André Gide). Στην προκειμένη περίπτωση, ο πραγματικός εχθρός είναι η υπεραπλούστευση κι ο λαϊκισμός.

Open post

Η οδοντογλυφίδα ως σύμβολο κοινωνικής καταξίωσης

Η οδοντογλυφίδα ως σύμβολο κοινωνικής καταξίωσης

Κάπου στις αρχές της δεκαετίας του ’50 και λίγο μετά η οδοντογλυφίδα χρησιμοποιήθηκε από μερικούς σαν σημάδι οικονομικής άνεσης και ευμάρειας, αλλά και σαν «εργαλείο» για την οικογενειακή αποκατάσταση – παντρειά ορισμένων.

Στα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια, με μία χώρα ρημαγμένη από τον πόλεμο, που πάσχιζε να οργανωθεί, αλλά και με μεγάλο μέρος της βοήθειας από το σχέδιο Μάρσαλ να μην πηγαίνει στην ανασυγκρότηση της χώρας, αλλά στην «ανασυγκρότηση» επιτήδειων, όπως οι ίδιοι οι Αμερικάνοι έγραφαν στα επίσημα έγγραφά τους, ο αγώνας για τον επιούσιο για μεγάλα στρώματα πληθυσμού, ήταν μία σκληρή καθημερινή μάχη.

Έγραφε μεταξύ άλλων ο Μιχάλης Λυμπεράτος στο πλούσιο από στοιχεία βιβλίο του «Μετά τον Εμφύλιο» (εκδόσεις Νότιος Άνεμος, Νοέμβριος 2015): «Το 1952 οι ίδιοι οι Αμερικάνοι παραδέχονταν ότι στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν υπήρχε ρεύμα για οικιακή χρήση. Με βάση μία έρευνα της εποχής, από 10.000 κοινότητες της χώρας, μόνο οι 300 είχαν ηλεκτρικό ρεύμα. Το 1950 οι άνεργοι ήταν πάνω από 180.000 και οι ημιαπασχολούμενοι περίπου 1.000.000. Στις αρχές του 1951 μόνο το 40% των κατοικιών είχαν τρεχούμενο νερό».

Ήταν επίσης χρόνια με έντονη μετανάστευση των Ελλήνων, που αναζητούσαν ένα μεροκάματο και ένα καλύτερο μέλλον στο εξωτερικό.

Ορισμένοι λοιπόν με το να βολτάρουν στους χωματόδρομους των συνοικιών και να έχουν στο στόμα οδοντογλυφίδα, όπως μου έχουν μεταφέρει στις μέρες μας, οι νεολαίοι εκείνης της εποχής, ήθελαν να δείξουν ότι τρώνε κρέας, άρα γι΄ αυτό τους χρειάζονταν και η οδοντογλυφίδα. Και για να τρώνε κρέας, συνεπάγεται ότι είχαν και ένα συγκεκριμένο οικονομικό επίπεδο.

Έτσι με τη φιγούρα της οδοντογλυφίδας, εκτός των άλλων, ήλπιζαν ότι κάποια οικογένεια με κόρη της παντρειάς, θα εκτιμούσε την άνεση του υποψήφιου γαμπρού.

Από τότε οι εποχές άλλαξαν, τη θέση της οδοντογλυφίδας πήρε το αυτοκίνητο (η κούρσα όπως την έλεγαν κάποτε), μετά το σπίτι σε «καλή» περιοχή, μετά το καμπριολέ που έλεγε και ο λαϊκός βάρδος στις αρχές του ’90, oι ΕΛΔΕ (εταιρίες λήξης και διαβίβασης εντολών, ή αλλιώς οι αρπαχτές του χρηματιστηρίου και η καταστροφή πολλών περιουσιών), αργότερα οι off shore και γενικά κάθε εποχή είχε και τα σύμβολά της.

Τα τελευταία χρόνια σειρά ερευνών που έχουν γίνει στο καταναλωτικό κοινό της χώρας μας, δείχνουν αλλαγές στις διατροφικές συνήθεις λόγω οικονομικής κρίσης.

Μερικές δεκαετίες μετά η «οδοντογλυφίδα» τείνει να ξαναεμφανιστεί ως σημάδι «ευμάρειας» του χρήστη της.

Open post

Απίστευτοι διάλογοι για την Ελλάδα στο Πολεμικό Συμβούλιο των Ιταλών

Απίστευτοι διάλογοι για την Ελλάδα στο Πολεμικό Συμβούλιο των Ιταλών

Του Πέτρου Δίπλα

Η επέτειος της νίκης μας κατά των Ιταλών της 28ης Οκτωβρίου μου έφερε στο μυαλό τα πρακτικά του τελευταίου ιταλικού Πολεμικού Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1940, δηλαδή λίγες μέρες πριν την ιταλική εισβολή.

Τα είχα διαβάσει κάποτε και μου είχαν κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση τόσο για τις ανακρίβειες που πίστευε η ιταλική στρατιωτική ηγεσία σχετικά με την Ελλάδα όσο και για την σχεδόν κωμική στιχομυθία μεταξύ του Μουσολίνι και των Ιταλών στρατηγών του για την προετοιμασία της εισβολής.

Το πιθανότερο είναι ότι λόγω του μεγέθους του ιταλικού στρατού και του απείρως μεγαλύτερου εξοπλισμού του, η ιταλική ηγεσία πίστευε ότι η κατάκτηση της Ελλάδας θα ήταν ουσιαστικά ενός περίπατος. Αυτό το συμπέρασμα βγαίνει από την όλη ‘ελαφρότητα’ που κυριαρχεί στο σύντομο αυτό Πολεμικό  Συμβούλιο.

Όμως η νίκη μας, παρά την ασχετοσύνη των Ιταλών, ήταν τεράστιων διαστάσεων αφού κληθήκαμε εμείς, μια μικρή χώρα, να αντιμετωπίσουμε πολυαριθμότερο στρατό με πολύ πιο σύγχρονο εξοπλισμό. Είναι επίσης αδιαμφισβήτητα σημαντική αφού ήταν και η πρώτη νίκη των συμμαχικών δυνάμεων κατά των δυνάμεων του άξονα και η πρώτη νίκη κατά του φασισμού.

Μετά από σχετικό ψάξιμο, βρήκα πάλι τα πρακτικά του τελευταίου πολεμικού συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1940, που έκανε ο Μουσολίνι με τους στρατηγούς του στη Ρώμη για να ρυθμίσει τις τελευταίες λεπτομέρειες της εισβολής στην Ελλάδα, από όπου σταχυολόγησα ορισμένα λεχθέντα που δείχνουν την άγνοια και την προχειρότητα των Ιταλών στρατιωτικών και της ιταλικής κυβέρνησης.

Όπως για παράδειγμα η βεβαιότητα των Ιταλών ότι ο ελληνικός πληθυσμός σχεδόν δεν θα αντιδρούσε στην ιταλική εισβολή, ότι τα ιταλικά στρατεύματα θα έκαναν ένα ξεκούραστο περίπατο προς την Αθήνα «κατά μήκος των κατάλληλων δια προέλασιν κοιλάδων», ότι τη Θεσσαλονίκη θα την καταλάμβαναν οι Βούλγαροι και ότι η απόσταση μεταξύ Ηπείρου και Αθηνών είναι 250 χλμ !!!

Απολαύστε τα!

Πρακτικά της 15ης Οκτωβρίου 1940, του τελευταίου Πολεμικού Συμβουλίου των Ιταλικών ενόπλων δυνάμεων για την εισβολή στην Ελλάδα.

Ντούτσε (Μουσολίνι): Σκοπός της συσκέψεως είναι να καθορισθούν αι λεπτομέρειαι της δράσεως την οποίαν απεφάσισα να αναλάβω κατά της Ελλάδος. Την επιχείρησιν αυτήν την ωρίμασα εις την σκέψιν  μου από μακρών μηνών, πριν ακόμη   και   από  την  συμμετοχήν   μας  εις   τον   πόλεμον, πριν ακόμη και από την έκρηξιν του πολέμου.

Σας καλώ να μου εκθέσετε τις απόψεις σας.  Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα;

Τζακομóνι (ανώτατος διοικητής των Ιταλικών δυνάμεων στην Αλβανία): Η κοινή γνώμη στην Ελλάδα είναι αδιάφορος

Ντούτσε: Ποια είναι η ψυχική κατάσταση του ελληνικού πληθυσμού;

Τζακομóνι: Φαίνεται πως οι Έλληνες έχουν χάσει το ηθικόν των.

Τσιάνο (Υπουργός Εξωτερικών): Υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ του πληθυσμού και μιας ιθυνούσης τάξεως, πολιτικής και πλουτοκρατικής, η οποία εμπνέει την αντίστασιν και καλλιεργεί το αγγλόφιλον πνεύμα. Ο λοιπός πληθυσμός είναι αδιάφορος εις όλα τα γεγονότα, περιλαμβανομένης και της εισβολής μας.

Ντούτσε: Πόσας δυνάμεις έχετε;

Πράσκα (Στρατηγός, επικεφαλής της εισβολής στην Ελλάδα): Περίπου 70. 000 άνδρας, και επιπλέον τα ειδικά τάγματα. Συνεπώς έναντι του αντιπάλου, διαθέτοντος περίπου  30.000 άνδρας, έχομεν υπεροχήν δύο προς ένα.

Ντούτσε: Πως είναι το ηθικόν των δυνάμεων μας;

Πράσκα: Το ηθικόν των στρατευμάτων μας είναι υψηλότατον, ο ενθουσιασμός εις ύψιστον βαθμόν. Η μόνη εκδήλωσις απειθαρχίας την οποίαν συνήντησα υπήρξεν  η ανυπομονησία των αξιωματικών και των στρατιωτών να βαδίσουν προς την  μάχη.

Μπαντóλιο (αρχηγός του Γενικού Επιτελείου): Εξετάζων το ελληνικόν πρόβλημα τονίζω ότι περιοριζόμενοι εις μόνην την Ήπειρον δεν ανταποκρινόμεθα εις την περίστασιν. Δέν υπερβάλλω λέγων ότι, εάν θέλωμεν να καταλάβωμεν την Ελλάδα, πρέπει να καταλάβωμεν και την Κρήτην και την Πελοπόννησον. Η επιχείρησις εις Ήπειρον, η μελετηθείσα υπό του Βισκόντι Πράσκα, βαίνει καλώς. Εξασφαλιζομένης της Ηπείρου, αι αντίπαλοι δυνάμεις δεν θα μας παρουσίαζαν σοβαράς δυσκολίας.

Ντούτσε: Ίνα διασαφηνίσωμεν τα εκτιθέμενα θέματα, ερωτώ πως αντιμετωπίζεται η προέλασις προς Αθήνας, μετά την κατάληψιν της Ηπείρου;

Πράσκα: Δεν την βλέπω δυσχερή. Μία ομάς πέντε ή εξ μεραρχιών θα ήτο αρκετή.

Μπαντóλιο: Εγώ θα εθεώρουν μάλλον επείγουσαν την προέλασιν προς Αθήνας παρά προς Θεσσαλονίκην.

Τσιάνο: Πολλώ  μάλλον εφ’ όσον είναι πιθανή βουλγαρική επέμβασις.

Ντούτσε: Μου φαίνεται τώρα ότι αι ιδέαι παγιούνται. Ενέργεια εις Ήπειρον. Πιθανή βουλγαρική επέμβασις στη Θεσσαλονίκη. Πλήρης συμφωνία διά την κατάληψιν των Αθηνών.

Πράσκα: Κατόπιν, εξ Αθηνών, διασχίζομεν την Ελλάδα και φθάνομεν εις Θεσσαλονίκην αναχωρούντες εκ της πρωτευούσης.

(και τώρα οι Ιταλοί στρατηγοί δίνουν τα ρέστα τους στην ακρίβεια !!)

Ντούτσε: Ποία η απόστασις μεταξύ Ηπείρου και Αθηνών

Πράσκα: 250 χιλιόμετρα με μέτριον οδικόν δίκτυον.

Ντούτσε: Και πώς είναι το έδαφος ;

Πράσκα: Λόφοι υψηλοί, τραχείς.

Ντούτσε: Και η κατεύθυνσις των κοιλάδων;

Πράσκα: Εξ ανατολών προς δυσμάς, ήτοι κατάλληλος δια την προέλασιν προς Αθήνας.

Ντούτσε: Τούτο είναι σπουδαίον. Τας διεσχίσατε;

Πράσκα: Ναι, πολλάκις.

Ντούτσε: Πόσας συμπληρωματικάς μεραρχίας νομίζετε ότι είναι αναγκαίον να στείλωμεν εις Αλβανίαν δια να καταλάβωμεν ολόκληρον το έδαφος που οδηγεί εις Αθήνας;

Πράσκα: Κατά πρώτον λόγον θα ήρκουν τρεις μεραρχίαι, ωργανωμέναι ως ορειναί. Τα  στρατεύματα αυτά θα ηδύναντο να μεταφερθούν εις τον λιμένα Άρτης εντός μιας μόνης νυκτός.

(και για να μην μείνουν παραπονεμένοι οι σύμμαχοι Αλβανοί…)

Ντούτσε: Ωραία, αλλά αποδίδω και κάποιαν σημασίαν εις αλβανικήν συμβολήν, τόσον εις τακτικά στρατεύματα όσον και εις συμμορίας.

Πράσκα: Θα ηδύναντο να οργανωθούν συμμορίαι 2500-3000 ανδρών, πλαισιωμένοι με αξιωματικούς μας.

Τζακομóνι: Αι αιτήσεις είναι άπειροι.

Ντούτσε:  Συνεπώς δύνασθε να οργανώσετε κάποιον αριθμόν συμμοριών.

Πράσκα: Όλα είναι ωργανωμένα. Ετηλεγράφησα ήδη να ετοιμασθούν τα πάντα και να ειδοποιηθούν τα άτομα.

Τζακομóνι: Εις Αλβανίαν υπάρχει η επιθυμία να κληθούν και μερικαί κλάσεις.

Ντούτσε: Τί δίδει εκάστη κλάσις ;

Τζακομóνι: Περίπου 7.000 άνδρας.

(Αλλά ο… πονηρός Μουσολίνι φοβάται μην του πάρουν οι Αλβανοί τη… δόξα από την ήττα της Ελλάδας!!)

Ντούτσε: Χρειάζεται, εις τούτο, προσοχή. Δεν πρέπει να αποτελέσουν υπερβολικήν συμβολήν εις τρόπον ώστε να φαντασθούν ότι αύται κατέκτησαν την Ήπειρον. Μία μικρά συμβολή των αλβανικών στοιχείων θα ήτο πρόσφορος.

(και επειδή ο Μουσολίνι φαίνεται ότι βαρέθηκε το συμβούλιο – προφανώς είχε αργήσει σε πιο ενδιαφέρον ραντεβού)

Ντούτσε: Νομίζω ότι εξητάσαμεν όλας τας απόψεις του προβλήματος.

Μπαντóλιο: Αι λεπτομέρειαι θα καθορισθούν υπό του Γενικού Επιτελείου.

Ντούτσε: Ανακεφαλαίωσις. Επίθεσις εις Ήπειρον. Πίεσις προς Θεσσαλονίκην. Και, εις δεύτερον χρόνον, προέλασις προς Αθήνας.

( Και αργότερα συνεχίζουμε με την κατάκτηση… άλλων χωρών) 

 

 

 

Open post

Απολαύστε ελεύθερα !

Απολαύστε ελεύθερα !

Του Πέτρου Δίπλα

Η επέτειος της νίκης μας κατά των Ιταλών της 28ης Οκτωβρίου μου έφερε στο μυαλό τα πρακτικά του τελευταίου ιταλικού Πολεμικού Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1940, δηλαδή λίγες μέρες πριν την ιταλική εισβολή.

Τα είχα διαβάσει κάποτε και που μου είχαν κάνει πολύ μεγάλη εντύπωση τόσο για τις ανακρίβειες που πίστευε η ιταλική στρατιωτική ηγεσία σχετικά με την Ελλάδα όσο και για την σχεδόν κωμική στιχομυθία μεταξύ του Μουσολίνι και των Ιταλών στρατηγών του για την προετοιμασία της εισβολής.

Το πιθανότερο είναι ότι λόγω του μεγέθους του ιταλικού στρατού και του απείρως μεγαλύτερου εξοπλισμού του, η ιταλική ηγεσία πίστευε ότι η κατάκτηση της Ελλάδας θα ήταν ουσιαστικά ενός περίπατος. Αυτό το συμπέρασμα βγαίνει από την όλη ‘ελαφρότητα’ που κυριαρχεί στο σύντομο αυτό Πολεμικό  Συμβούλιο.

Όμως η νίκη μας, παρά την ασχετοσύνη των Ιταλών, ήταν τεράστιων διαστάσεων αφού κληθήκαμε εμείς, μια μικρή χώρα, να αντιμετωπίσουμε πολυαριθμότερο στρατό με πολύ πιο σύγχρονο εξοπλισμό. Είναι επίσης αδιαμφισβήτητα σημαντική αφού ήταν και η πρώτη νίκη των συμμαχικών δυνάμεων κατά των δυνάμεων του άξονα και η πρώτη νίκη κατά του φασισμού.

Μετά από σχετικό ψάξιμο, βρήκα πάλι τα πρακτικά του τελευταίου πολεμικού συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1940, που έκανε ο Μουσολίνι με τους στρατηγούς του στη Ρώμη για να ρυθμίσει τις τελευταίες λεπτομέρειες της εισβολής στην Ελλάδα, από όπου σταχυολόγησα ορισμένα λεχθέντα που δείχνουν την άγνοια και την προχειρότητα των Ιταλών στρατιωτικών και της ιταλικής κυβέρνησης.

Όπως για παράδειγμα η βεβαιότητα των Ιταλών ότι ο ελληνικός πληθυσμός σχεδόν δεν θα αντιδρούσε στην ιταλική εισβολή, ότι τα ιταλικά στρατεύματα θα έκαναν ένα ξεκούραστο περίπατο προς την Αθήνα «κατά μήκος των κατάλληλων δια προέλασιν κοιλάδων», ότι τη Θεσσαλονίκη θα την καταλάμβαναν οι Βούλγαροι και ότι η απόσταση μεταξύ Ηπείρου και Αθηνών είναι 250 χλμ !!!

Απολαύστε τα!

Πρακτικά τις 15ης Οκτωβρίου, 1940 του τελευταίου Πολεμικού Συμβουλίου των Ιταλικών ενόπλων δυνάμεων για την εισβολή στην Ελλάδα.

Ντούτσε (Μουσολίνι): Σκοπός της συσκέψεως είναι να καθορισθούν αι λεπτομέρειαι της δράσεως την οποίαν απεφάσισα να αναλάβω κατά της Ελλάδος. Την επιχείρησιν αυτήν την ωρίμασα εις την σκέψιν  μου από μακρών μηνών, πριν ακόμη   και   από  την  συμμετοχήν   μας  εις   τον   πόλεμον, πριν ακόμη και από την έκρηξιν του πολέμου.

Σας καλώ να μου εκθέσετε τις απόψεις σας.  Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα;

Τζακομóνι (ανώτατος διοικητής των Ιταλικών δυνάμεων στην Αλβανία): Η κοινή γνώμη στην Ελλάδα είναι αδιάφορος

Ντούτσε: Ποια είναι η ψυχική κατάσταση του ελληνικού πληθυσμού;

Τζακομóνι: Φαίνεται πως οι Έλληνες έχουν χάσει το ηθικόν των.

Τσιάνο (Υπουργός Εξωτερικών): Υπάρχει σαφής διαχωρισμός μεταξύ του πληθυσμού και μιας ιθυνούσης τάξεως, πολιτικής και πλουτοκρατικής, η οποία εμπνέει την αντίστασιν και καλλιεργεί το αγγλόφιλον πνεύμα. Ο λοιπός πληθυσμός είναι αδιάφορος εις όλα τα γεγονότα, περιλαμβανομένης και της εισβολής μας.

Ντούτσε: Πόσας δυνάμεις έχετε;

Πράσκα (Στρατηγός, επικεφαλής της εισβολής στην Ελλάδα): Περίπου 70. 000 άνδρας, και επιπλέον τα ειδικά τάγματα. Συνεπώς έναντι του αντιπάλου, διαθέτοντος περίπου  30.000 άνδρας, έχομεν υπεροχήν δύο προς ένα.

Ντούτσε: Πως είναι το ηθικόν των δυνάμεων μας;

Πράσκα: Το ηθικόν των στρατευμάτων μας είναι υψηλότατον, ο ενθουσιασμός εις ύψιστον βαθμόν. Η μόνη εκδήλωσις απειθαρχίας την οποίαν συνήντησα υπήρξεν  η ανυπομονησία των αξιωματικών και των στρατιωτών να βαδίσουν προς την  μάχη.

Μπαντóλιο (αρχηγός του Γενικού Επιτελείου): Εξετάζων το ελληνικόν πρόβλημα τονίζω ότι περιοριζόμενοι εις μόνην την Ήπειρον δεν ανταποκρινόμεθα εις την περίστασιν. Δέν υπερβάλλω λέγων ότι, εάν θέλωμεν να καταλάβωμεν την Ελλάδα, πρέπει να καταλάβωμεν και την Κρήτην και την Πελοπόννησον. Η επιχείρησις εις Ήπειρον, η μελετηθείσα υπό του Βισκόντι Πράσκα, βαίνει καλώς. Εξασφαλιζομένης της Ηπείρου, αι αντίπαλοι δυνάμεις δεν θα μας παρουσίαζαν σοβαράς δυσκολίας.

Ντούτσε: Ίνα διασαφηνίσωμεν τα εκτιθέμενα θέματα, ερωτώ πως αντιμετωπίζεται η προέλασις προς Αθήνας, μετά την κατάληψιν της Ηπείρου;

Πράσκα: Δεν την βλέπω δυσχερή. Μία ομάς πέντε ή εξ μεραρχιών θα ήτο αρκετή.

Μπαντóλιο: Εγώ θα εθεώρουν μάλλον επείγουσαν την προέλασιν προς Αθήνας παρά προς Θεσσαλονίκην.

Τσιάνο: Πολλώ  μάλλον εφ’ όσον είναι πιθανή βουλγαρική επέμβασις.

Ντούτσε: Μου φαίνεται τώρα ότι αι ιδέαι παγιούνται. Ενέργεια εις Ήπειρον. Πιθανή βουλγαρική επέμβασις στη Θεσσαλονίκη. Πλήρης συμφωνία διά την κατάληψιν των Αθηνών.

Πράσκα: Κατόπιν, εξ Αθηνών, διασχίζομεν την Ελλάδα και φθάνομεν εις Θεσσαλονίκην αναχωρούντες εκ της πρωτευούσης.

(και τώρα οι Ιταλοί στρατηγοί δίνουν τα ρέστα τους στην ακρίβεια !!)

Ντούτσε: Ποία η απόστασις μεταξύ Ηπείρου και Αθηνών

Πράσκα: 250 χιλιόμετρα με μέτριον οδικόν δίκτυον.

Ντούτσε: Και πώς είναι το έδαφος ;

Πράσκα: Λόφοι υψηλοί, τραχείς.

Ντούτσε: Και η κατεύθυνσις των κοιλάδων;

Πράσκα: Εξ ανατολών προς δυσμάς, ήτοι κατάλληλος δια την προέλασιν προς Αθήνας.

Ντούτσε: Τούτο είναι σπουδαίον. Τας διεσχίσατε;

Πράσκα: Ναι, πολλάκις.

Ντούτσε: Πόσας συμπληρωματικάς μεραρχίας νομίζετε ότι είναι αναγκαίον να στείλωμεν εις Αλβανίαν δια να καταλάβωμεν ολόκληρον το έδαφος που οδηγεί εις Αθήνας;

Πράσκα: Κατά πρώτον λόγον θα ήρκουν τρεις μεραρχίαι, ωργανωμέναι ως ορειναί. Τα  στρατεύματα αυτά θα ηδύναντο να μεταφερθούν εις τον λιμένα Άρτης εντός μιας μόνης νυκτός.

(και για να μην μείνουν παραπονεμένοι οι σύμμαχοι Αλβανοί…)

Ντούτσε: Ωραία, αλλά αποδίδω και κάποιαν σημασίαν εις αλβανικήν συμβολήν, τόσον εις τακτικά στρατεύματα όσον και εις συμμορίας.

Πράσκα: Θα ηδύναντο να οργανωθούν συμμορίαι 2500-3000 ανδρών, πλαισιωμένοι με αξιωματικούς μας.

Τζακομóνι: Αι αιτήσεις είναι άπειροι.

Ντούτσε:  Συνεπώς δύνασθε να οργανώσετε κάποιον αριθμόν συμμοριών.

Πράσκα: Όλα είναι ωργανωμένα. Ετηλεγράφησα ήδη να ετοιμασθούν τα πάντα και να ειδοποιηθούν τα άτομα.

Τζακομóνι: Εις Αλβανίαν υπάρχει η επιθυμία να κληθούν και μερικαί κλάσεις.

Ντούτσε: Τί δίδει εκάστη κλάσις ;

Τζακομóνι: Περίπου 7.000 άνδρας.

(Αλλά ο… πονηρός Μουσολίνι φοβάται μην του πάρουν οι Αλβανοί τη… δόξα από την ήττα της Ελλάδας!!)

Ντούτσε: Χρειάζεται, εις τούτο, προσοχή. Δεν πρέπει να αποτελέσουν υπερβολικήν συμβολήν εις τρόπον ώστε να φαντασθούν ότι αύται κατέκτησαν την Ήπειρον. Μία μικρά συμβολή των αλβανικών στοιχείων θα ήτο πρόσφορος.

(και επειδή ο Μουσολίνι φαίνεται ότι βαρέθηκε το συμβούλιο – προφανώς είχε αργήσει σε πιο ενδιαφέρον ραντεβού)

Ντούτσε: Νομίζω ότι εξητάσαμεν όλας τας απόψεις του προβλήματος.

Μπαντóλιο: Αι λεπτομέρειαι θα καθορισθούν υπό του Γενικού Επιτελείου.

Ντούτσε: Ανακεφαλαίωσις. Επίθεσις εις Ήπειρον. Πίεσις προς Θεσσαλονίκην. Και, εις δεύτερον χρόνον, προέλασις προς Αθήνας.

( Και αργότερα συνεχίζουμε με την κατάκτηση… άλλων χωρών) 

 

 

 

Open post

Kυπριακό: Πρόοδος ή αδιέξοδο; Aφιέρωμα Πρώτου Προγράμματος (audio)

Kυπριακό: Πρόοδος ή αδιέξοδο;  Aφιέρωμα Πρώτου Προγράμματος (audio)

Οι διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό προχωρούν σε κρίσιμο σημείο. Υπάρχει, όμως, λύση ορατή, εφικτή και δίκαιη; Σαράντα δύο χρόνια μετά την εισβολή γιατί μας νοιάζει το Κυπριακό, τι σημαίνει η Κύπρος για την Ελλάδα και τι η Ελλάδα για τη Μεγαλόνησο; Για την Τουρκία ποια σημασία έχει  η Κύπρος; Παίζει ρόλο το ενεργειακό;

Tα ζητήματα αυτά αναλύονται στην ειδική εκπομπή που παρουσίασε ο Πολυδεύκης Παπαδόπουλος  στο Πρώτο Πρόγραμμα, την Κυριακή 23 Οκτωβρίου 2016.

Στο αφιέρωμα συμμετέχουν:

-ο Γιάννης Κασουλίδης, υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου και ο Γιώργος Ιακώβου, πρ. υπουργός Εξωτερικών, μακροβιότερος στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας.

οι ακαδημαϊκοί  Άγγελος Συρίγος (επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστήμιου), Ανδρέας Θεοφάνους (καθηγητής Ευρωπαϊκής & Πολιτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων),  Θεόδωρος Τσακίρης (επίκουρος καθηγητής Γεωπολιτικής & Οικονομικών Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου Σχολής Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας).

Οι δημοσιογράφοι-αναλυτές του κυπριακού ζητήματος, Νίκος Μελέτης και Κώστας Βενιζέλος (αρχισυντάκτης εφημερίδας «Φιλελεύθερος»).

Aκούγονται, επίσης, ηχητικά ντοκουμέντα από τα πολύτιμα Αρχεία της ΕΡΤ, με τις φωνές πρωταγωνιστών της κυπριακής Ιστορίας.

Υποστήριξη παραγωγής: Εφη Γιαννιώτη.
Eπεξεργασία αρχείων και συνεντεύξεων: Γιώργος Κωστόπουλος, Θανάσης Βουτέρης, Μάκης Γίγας και Θανάσης Κώστας.
Μουσική επιμέλεια: Χάρης Κουδουνάς
Ρύθμιση ήχου: Σωτήρης Παναγιώτου
Συνέντευξη Κασουλίδη: Κατερίνα Φρύσσα

Έρευνα-παρουσίαση: Πολυδεύκης Παπαδόπουλος.

Powered by WPeMatico

Open post

Γονείς σε απεργία, κατά του «homework» των παιδιών

Γονείς σε απεργία, κατά του «homework» των παιδιών

Τον ερχόμενο Νοέμβριο, οι γονείς στην Ισπανία κάνουν απεργία. Ή καλύτερα, αποχή από τα μαθήματα. Δηλαδή, από τα μαθήματα των παιδιών τους. Την κινητοποίηση «μποϊκοτάζ στο διάβασμα στο σπίτι», έχει καλέσει η Ένωση Γονέων Δημόσιων Σχολείων. Αν οι δάσκαλοι επιμείνουν να στείλουν διάβασμα στο σπίτι στη διάρκεια του μποϊκοτάζ, τα παιδιά θα πρέπει να το αρνηθούν, και να επιστρέψουν την επόμενη μέρα στο σχολείο με ένα σημείωμα από τους γονείς τους που θα εξηγεί τι συμβαίνει. Γονείς και παιδιά «παλεύουν» πάνω από προβλήματα, κείμενα και εργασίες, όχι μόνο στην Ισπανία. Και λένε, «φτάνει».

της Μάχης Μαργαρίτη

Η Μαρία Χοσέ, γράφει η εφημερίδα El Pais, έχει μια πεντάχρονη κόρη, την Αλμουδένα. Βαριαναστενάζει κάθε φορά που έρχεται το Σαββατοκύριακο και πρέπει να κάνει την εργασία της. Αλλά αυτό που κυρίως ανησυχεί τη μητέρα, είναι η άλλη κόρη της, η 11χρονη Άνα Μαρία. Μόλις ξεκίνησε το γυμνάσιο στη Σεβίλη, αφού πέρασε δύο χρόνια διαβάζοντας ασταμάτητα στο σπίτι μέχρι την ώρα του δείπνου.

Παιδιά καθισμένα σε μια καρέκλα

Μια άλλη μητέρα, συνεχίζει η El Pais, η Ντιάνα, βλέπει την οκτάχρονη κόρη της να είναι στο σχολείο από τις 8.40 μέχρι τις 2.10. Γυρίζει σπίτι, τρώει το μεσημεριανό της φαγητό, και κάνει τα μαθήματά της από τις 4 μέχρι τις 6.30. «Υποτίθεται ότι θα έχουν την ευκαιρία να κάνουν τα μαθήματα στις σχολικές ώρες, αλλά δεν υπάρχει χρόνος. Όταν τελειώνει, έχει και τις υπόλοιπες δραστηριότητες, οπότε η μέρα της είναι χειρότερη από ενός ενήλικα. Πότε θα παίξει;», αναρωτιέται η μητέρα της.

Η Ρέγιες είναι μητέρα του πεντάχρονου Αλμπέρτο. Ο Αλμπέρτο παίρνει παντού μαζί τις εργασίες του. Ακόμη και στο σπίτι της γιαγιάς του στα γεύματα του Σαββατοκύριακου. Η μητέρα του ανησυχεί. Το σχολείο, λέει, «πραγματικά πιέζει» τα παιδιά. Η μητέρα του προσπάθησε να τον μετακινήσει σε άλλο σχολείο, από αυτό της Σεβίλης στο οποίο φοιτούσε, αλλά ανακάλυψε ότι δεν υπήρχαν πολλές εναλλακτικές. Ούτε με τους άλλους γονείς βρήκε πεδίο συνεννόησης. «Δε θεωρούσαν ότι αυτό είναι κακό», λέει η Ρέγιες. «Μαθαίνουν στα παιδιά τους την ιδέα του ανταγωνισμού από μικρή ηλικία».

Η διαμάχη ανάμεσα στους γονείς που θέλουν πολύ διάβασμα στο σπίτι, και σε αυτούς που δε θέλουν, έχει φουντώσει στην Ισπανία. Στο σχολείο του Ελ Βετόν στο Κάθερες, κάποιοι γονείς ζητούν διάβασμα στο σπίτι για τα πεντάχρονα παιδιά τους. «Πιστεύουν ότι είναι σαν σπορ», λέει ο Χόρχε Τόρες, από τους πιο έμπειρους δασκάλους του σχολείου. «Αν τρέχω κάθε μέρα, θα κερδίσω τον μαραθώνιο. Αλλά δεν είναι έτσι».

Και το φαινόμενο δεν έχει «ισπανική εντοπιότητα». Όποιος έχει παιδί στο σχολείο, του ελληνικού συμπεριλαμβανομένου, είναι πολύ πιθανό να έχει ακούσει -συχνά έκπληκτος- μητέρες να ζητούν από τις δασκάλες πολύ διάβασμα στο σπίτι για τα παιδιά. «Για να μαθαίνουν καλύτερα», λένε κάποιες, «αν δεν έχουν διάβασμα, πώς θα απασχοληθούν;», αναρωτιούνται άλλες -πιο ειλικρινείς. Υπάρχουν ακόμη και γονείς που θεωρούν ότι ο δάσκαλος «δεν είναι καλός», αν δε στέλνει δουλειά για το σπίτι.

«Πολύ διάβασμα στο σπίτι; Κάποιοι γονείς λένε ‘όχι’», έγραφε τον περασμένο Αύγουστο η Washington Post. «Ήταν μια καθοριστική στιγμή για τη Σάρα Γιάνγκμπλαντ-Οκόα. Καθόταν με τον εξάχρονο γιο της το περασμένο φθινόπωρο, καθώς εκείνος, μετά από μια μεγάλη μέρα στο σχολείο, αγωνιζόταν πάνω από μια εργασία για το σπίτι που θα του έδινε παραπάνω βαθμούς. Καθώς εκείνη εκνευριζόταν, κάποια στιγμή του φώναξε άσχημα. Εκείνος έκλαψε. «Τον κοίταξα και είπα ‘Θέλεις να το κάνεις αυτό;’ Είπε όχι, και εγώ είπα ‘Ούτε εγώ θέλω’». Και αυτό ήταν το τέλος του διαβάσματος στο σπίτι για τον εξάχρονο.»

Η Σάρα ήξερε ότι ο γιος της πήγαινε καλά στο σχολείο, οπότε απλώς σταμάτησαν να ασχολούνται με τα πακέτα από χαρτιά εργασιών που έφταναν στο σπίτι κάθε εβδομάδα. Έτσι, βρέθηκε χρόνος τα απογεύματα για τις δραστηριότητες που ήθελε το παιδί.

Το διάβασμα στο σπίτι στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η κουβέντα συνήθως επικεντρώνεται στο δημοτικό σχολείο -«ξεχνώντας» το γυμνάσιο, όπου δεν είναι ασυνήθιστο τα παιδιά να περνούν τα απογεύματά τους με τα κεφάλια κάτω, όλο το απόγευμα, κάθε απόγευμα.

Ένας 15χρονος ισπανός έχει διάβασμα 6,5 ωρών στο σπίτι την εβδομάδα, αναφέρει έρευνα του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη το 2012. Στην ίδια καταγραφή φαίνεται ότι στη Ρουμανία, το Καζακστάν και τη Ρωσία, οι μαθητές ξοδεύουν 7 ώρες την εβδομάδα, ή και περισσότερο, για διάβασμα στο σπίτι. Στη Φινλανδία, λιγότερο από 3 ώρες την εβδομάδα, δηλαδή, στην τρίτη γυμνασίου ο μαθητής διαβάζει στο σπίτι 36 λεπτά τη μέρα, σύμφωνα με την έρευνα.

«Να εξοριστεί το διάβασμα στο σπίτι από τις ζωές των παιδιών»

Πίσω στην Ισπανία, το 2015, η Έβα Μπαϊλέν, μητέρα τριών παιδιών, άρχισε να μαζεύει υπογραφές με αίτημα να μειωθεί το διάβασμα στο σπίτι, αφού είδε το μεσαίο της παιδί να χάνει κάθε ευκαιρία για παιχνίδι σε όλη την παιδική του ηλικία. Σχεδόν την ίδια στιγμή, παρενέβη στο ζήτημα και η Ένωση Γονέων, που αποτελείται από 12.000 ενώσεις, με αίτημα να εξαφανιστεί εντελώς το διάβασμα στο σπίτι από τις ζωές των παιδιών.

«Πολλές οικογένειες νιώθουν καταπλακωμένες από το διάβασμα στο σπίτι. Οι γονείς καταλήγουν να το κάνουν οι ίδιοι, και τα παιδιά δεν έχουν χρόνο να κάνουν οτιδήποτε άλλο»

Ο Κάρλος Ουτέρα, πρόεδρος της Ένωσης Σχολικών Επιθεωρητών της Ισπανίας, θεωρεί ότι το διάβασμα στο σπίτι δεν πρέπει να ξεπερνά τα 30 λεπτά τη μέρα στα πρώτα χρόνια σχολικής ζωής, και τα 40 λεπτά τα τελευταία χρόνια του δημοτικού. Στο γυμνάσιο, εκτιμά ότι δεν πρέπει δεν πρέπει να ξεπερνά τη μία ώρα.

Παιδιά με burn-out, γονείς με στρες

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο αυξάνεται το διάβασμα στο σπίτι, τόσο αυξάνεται το στρες στην οικογένεια, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στην American Journal of Family Therapy το 2015.

Το 2013, έρευνα σε σχολεία «υψηλών επιδόσεων» κατέγραψε σωματικά προβλήματα σε μαθητές λυκείου που έχουν πολύ διάβασμα στο σπίτι. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στη Journal of Experimental Education, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι πάνω από 2 ώρες διαβάσματος στο σπίτι την ημέρα, είναι αντιπαραγωγικό. Αλλά οι μαθητές που συμμετείχαν, απάντησαν ότι μελετούν πάνω από 3 ώρες την ημέρα. Το 80% των μαθητών ανέφεραν ότι είχαν βιώσει τουλάχιστον ένα σύμπτωμα σχετιζόμενο με το στρες τον περασμένο μήνα.

Απόσυρση, πλήξη και burnout-εξουθένωση, λιγότερος χρόνος για οικογένεια, φίλους και εξωσχολικές δραστηριότητες, έλλειψη ύπνου και αυξημένο στρες, είναι μεταξύ των συνεπειών που καταγράφονται.

«Τα ευρήματά μας για τις συνέπειες της εργασίας στο σπίτι αμφισβητούν την παραδοσιακή υπόθεση ότι είναι εγγενώς καλή», λέει η Ντενίζ Πόουπ, καθηγήτρια στη Σχολή Εκπαίδευσης του Στάνφορντ.

Ένας από τους πιο γνωστούς αμερικανούς ερευνητές για την εργασία στο σπίτι, ο κοινωνικός ψυχολόγος Χάρις Κούπερ από το πανεπιστήμιο του Duke, μελέτησε έρευνες από το 1987 ως το 2003. Συμπέρανε ότι το διάβασμα στο σπίτι συνδέεται με καλύτερες επιδόσεις στα τεστ στο λύκειο, λιγότερο στο γυμνάσιο, και σχεδόν καθόλου στο δημοτικό, γράφει στην ιστοσελίδα της η Αμερικανική Ψυχολογική Ένωση.

Αλλά, επειδή κι οι ίδιοι οι ερευνητές δεν πιστεύουν ότι οι επιδόσεις στα τεστ είναι το παν, γίνεται συζήτηση για το κατά πόσο το διάβασμα  βοηθά στην ανάπτυξη της  προσωπικής ευθύνης, της οργάνωσης του χρόνου και της συγκρότησης σωστού τρόπου μελέτης. Όμως, «δεν είμαστε σίγουροι ότι τα κάνει αυτά», λέει η Μόλι Γκαλογουέι, καθηγήτρια σε πανεπιστήμιο του Όρεγκον.

Εργασίες χωρίς νόημα

Στην έρευνα των Πόουπ-Γκαλογουέι, μόλις 20-30% των μαθητών είπαν ότι νιώθουν να έχει χρησιμότητα ή νόημα η εργασία που τους ανατέθηκε στο σπίτι. Και αν δεκαετίες συζητούν οι ερευνητές για την αξία της μελέτης στο σπίτι, σε ένα πράγμα φαίνεται ότι όλοι συμφωνούν: η ποιότητα της εργασίας είναι που έχει σημασία.

Οι γονείς το ξέρουν. Όταν το παιδί έχει μια ενδιαφέρουσα εργασία, κάτι που το κινητοποιεί, κάτι ομαδικό, το περιγράφει με ενθουσιασμό με το που μπαίνει στο σπίτι. Και το κάνει με όρεξη. Αλλά με πόσο κέφι να κάνει πέντε ασκήσεις μαθηματικών με το ίδιο ακριβώς νόημα, όπου το μόνο που αλλάζει είναι οι αριθμοί; Με πόσο κέφι να κάνει «αντιγραφή κειμένου» στα 12 χρόνια του; Με πόσο κέφι να μάθει «απέξω» χωρία;

«Σε κάθε βαθμίδα της εκπαίδευσης, το να κάνουν τα παιδιά διαφορετικά πράγματα μετά το σχολείο, μπορεί να έχει θετικές συνέπειες. Το διάβασμα στο σπίτι δεν υπηρετεί το συμφέρον του παιδιού όταν του εμποδίζει την πρόσβαση σε ελεύθερο χρόνο, διασκέδαση και δραστηριότητες στην κοινότητα», λέει ο Χάρις Κούπερ.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα του ΟΑΣΑ το 2012, οι μαθητές γυμνασίου διαβάζουν πάνω από 5 ώρες την εβδομάδα. Αλλά, όποιος έχει παιδί στο γυμνάσιο ή στο λύκειο, γνωρίζει καλά ότι το διάβασμα στο σπίτι δεν είναι μία ώρα την ημέρα. Γνωρίζει, επίσης, ότι στο διάβασμα μετά το σχολείο, έρχονται να προστεθούν και οι ώρες της εξωσχολικής διδασκαλίας των ξένων γλωσσών που -όσο και να θελήσεις ως γονιός να αποφύγεις προσπαθώντας να αξιοποιήσεις από νωρίς τη διδασκαλία τους στο δημόσιο σχολείο, δυστυχώς, δε μπορείς να το καταφέρεις, με 45λεπτα μαθήματα σε τμήματα δημοτικού των 26 παιδιών, από τα οποία άλλα πηγαίνουν ήδη στο φροντιστήριο και άλλα όχι. Και σε όλα αυτά, δεν αποκλείεται να έρχονται να προστεθούν και άλλα εξωσχολικά ενισχυτικά μαθήματα.

Και στο τέλος, καταλήγεις να βλέπεις το παιδί σου στα 12 χρόνια του, να γυρίζει από το σχολείο και να κάθεται σκυφτό σε μια καρέκλα, πάνω από μια στοίβα βιβλία. Και, αντιστρέφοντας τους ρόλους, να του λες εσύ, ο γονιός, «φτάνει παιδί μου, άφησέ τα, ξεκουράσου και λίγο». Και τα χρόνια περνούν από τότε που εσύ ήσουν μαθητής, και οι δεκαετίες περνούν, και ελπίζεις το παιδί σου να μη ζήσει τα ίδια. Και περιμένεις πάντα μήπως μια αληθινή ανατροπή στο εκπαιδευτικό σύστημα πάρει τα στοιβαγμένα βιβλία από μπροστά του, και του ανοίξει τη μπαλκονόπορτα να κοιτάξει ψηλά. Και το αφήσει να διαβάσει τα βιβλία που θα ανακαλύψει ότι του αρέσουν, και να κάνει πράγματα που θα ανακαλύψει ότι αγαπά να κάνει. Και να μορφωθεί πραγματικά, στα 14 χρόνια της εκπαίδευσής του, χωρίς να κρίνεται συνεχώς με εξετάσεις, χωρίς να κυνηγά συνεχώς τους βαθμούς. Και αυτό να είναι δικαίωμα, για το δικό σου, και για κάθε παιδί. Αδιακρίτως. Και περιμένεις μήπως κάτι αλλάξει. Και προσπαθείς, αν και όσο μπορείς, κάτι να αλλάξει. Αλλά τα χρόνια περνούν. Και βλέπεις το παιδί σου να μεγαλώνει πάνω από τη στοίβα βιβλίων που μεγαλώνει και αυτή. Και περιμένεις κι άλλο, λίγο ακόμη, την ανατροπή που δεν έρχεται.

 

πηγές: El Pais, Washington Post, American Psychological Association, OECD

 

Powered by WPeMatico

Posts navigation

1 2 3 5 6 7 8 9
Scroll to top