Open post

Ίδρυση της ΕΠΟΝ – 23 Φεβρουαρίου 1943

Ίδρυση της ΕΠΟΝ – 23 Φεβρουαρίου 1943

Στις 23 Φεβρουαρίου 1943, σε ένα μικρό σπίτι, στην οδό Δουκίσσης Πλακεντίας 3 στους Αμπελόκηπους, ιδρύθηκε η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ). Δείτε από το Αρχείο της ΕΡΤ μαρτυρίες αγωνιστών της ΕΠΟΝ για την αντιστασιακή δράση της οργάνωσης, στην εκπομπή:

ΕΔΩ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ
ΗΜΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΠΟΝ
(video)
Νέο

H εκπομπή, που προβλήθηκε στην ΕΡΤ-1, στις 26 Φεβρουαρίου 1987, είναι αφιερωμένη στην ΕΠΟΝ, την πλατιά αντιστασιακή οργάνωση, που ιδρύθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 1943 και συσπείρωσε τους νέους εκείνη την εποχή, με σκοπό την εθνική απελευθέρωση, τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη, την πρόοδο και την ειρήνη.
Ο Παναγιώτης Αρώνης και ο Νίκος Καραντηνός αναφέρονται στα γεγονότα που προηγήθηκαν και οδήγησαν στην ίδρυση της ΕΠΟΝ. Ο Σταμάτης Λιάκος, που τον Αύγουστο του 1944 ήταν οργανωτικός υπεύθυνος της ΕΠΟΝ του Νομού Αττικής και ο Βασίλης Ιωαννίδης θυμούνται στιγμές από τη δράση τους στην οργάνωση. Η Βιβή Γιαννακά θυμάται την πρώτη μεγάλη κινητοποίηση της σπουδάζουσας νεολαίας, λίγο μετά την ίδρυση της ΕΠΟΝ (24 Μαρτίου 1943), ενώ μιλά και για την αλληλεγγύη, τη συναδελφικότητα και τη φιλία που είχε αναπτυχθεί ανάμεσα στα μέλη της οργάνωσης. Ο Δημήτρης Μουρατίδης αναφέρεται στη μεγάλη διαδήλωση που διοργανώθηκε μετά το Μπλόκο της Κοκκινιάς, στις 17 Αυγούστου 1944. Τη δική τους μαρτυρία καταθέτουν ο Λυκούργος Τσιρίκος και η Ελένη Νικολάου, όπως και ο Σπύρος Μερκούρης, ο οποίος μιλά για την αντίσταση στο Κολωνάκι, μια κοινωνία που χαρακτηρίζονταν συντηρητική κι εξηγεί πώς ο ίδιος μυήθηκε στην ΕΠΟΝ. «Ομολογώ ότι δεν φοβόμασταν διότι είχαμε θυμό. Κι όταν έχεις θυμό είναι η καλύτερη άμυνα στο φόβο», λέει χαρακτηριστικά.
Για την ΕΠΟΝ Θεσσαλονίκης μιλά ο Γιώργος Καραβάς, ο Τάσος Τσουκνίδας θυμάται στιγμές από το 1ο Πανθεσσαλικό Συνέδριο της ΕΠΟΝ, η Αλίκη Ζαχαρή-Σιμοπούλου μιλά για το ρόλο της γυναίκας στους αγώνες της ΕΠΟΝ και οι Θανάσης Σακκάς και Γιώργος Κρεμμύδας για τις πολιτιστικές δράσεις της Ενιαίας Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων.
Στην εκπομπή προβάλλεται φωτογραφικό υλικό από τις δράσεις της ΕΠΟΝ, καθώς και οπτικοακουστικό αρχείο από τα γεγονότα εκείνης της εποχής. Επίσης ακούγεται η 2η Συμφωνία (Ειρήνη) του Αλέκου Ξένου. Τραγουδά η Νατάσσα Παπαδοπούλου.

Έρευνα-ρεπορτάζ: Παναγιώτης Βερνάρδος
Συντονισμός εκπομπής: Μάκης Γιομπαζολιάς
Σκηνοθεσία: Φώτης Λαζαρίδης
Δείτε περισσότερα στο 

www.ert.gr

Open post

Ουμπέρτο Έκο – 19 Φεβρουαρίου 2016

Ουμπέρτο Έκο – 19 Φεβρουαρίου 2016

Στις 19 Φεβρουαρίου του 2016 έφυγε από τη ζωή ο διάσημος Ιταλός συγγραφέας, κριτικός λογοτεχνίας και σημειολόγος Ουμπέρτο Έκο. Έγινε παγκόσμια γνωστός το 1980 με το πρώτο του μυθιστόρημα «Το Όνομα του Ρόδου», που γνώρισε τεράστια επιτυχία και πούλησε εκατομμύρια αντίτυπα. Στα γραπτά του, ο Ουμπέρτο Έκο εμβάθυνε περισσότερο στην ιστορία της φιλοσοφίας, τη μαζική επικοινωνία και τη σημειωτική.
Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του, παρουσιάζει την εκπομπή:
ΟΙ ΚΕΡΑΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ
ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ
(video)

Σειρά εκπομπών για τη λογοτεχνία με συνεντεύξεις διάσημων συγγραφέων οι οποίοι μας ξεναγούν στη Τέχνη τους, τη ζωή και την πόλη τους. Στο συγκεκριμένο αφιέρωμα που αποτελείται από δύο μέρη, ο Ανταίος Χρυσοστομίδης και η Μικέλα Χαρτουλάρη συνομιλούν με τον Ουμπέρτο Έκο στο εξοχικό του, σ’ ένα μεσαιωνικό χωριό κοντά στο Σαν Μαρίνο. Σε μια εφ’ ολης της ύλης συνέντευξη σκιαγραφείται το πορτρέτο του Ιταλού συγγραφέα, φιλόσοφου, διακεκριμένου καθηγητή, μαχητικού αρθρογράφου και φανατικού συλλέκτη βιβλίων, με κύρια χαρακτηριστικά, την αστείρευτη ευρυμάθεια και παιγνιώδη διάθεση που τον διακρίνουν.
Ο Ουμπέρτο Έκο αναφέρεται στα πρώτα του αναγνώσματα, στους συγγραφείς που τον επηρέασαν και στις πρώτες του συγγραφικές απόπειρες. Επίσης, στην καλλιτεχνική πρωτοπορία της «Ομάδας 63» (Gruppo 63) του σημαντικότερου μεταπολεμικού κινήματος στα ιταλικά γράμματα, του οποίου υπήρξε συνιδρυτής. Γίνεται λόγος για τον προσωπικό του τρόπο γραφής και για τη σχέση του με το μυθιστόρημα το οποίο υπήρχε πάντα μέσα του, ακόμα κι όταν έγραφε τη διατριβή του για το ζήτημα της αισθητικής στον Θωμά Ακινάτη.
Περιγράφει τη δική του σχέση ανάμεσα στην δοκιμιογραφία και την πεζογραφία και παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά του ιστορικού μυθιστορήματος. Εξηγεί τί τον ώθησε στα πενήντα του χρόνια, να γράψει το πρώτο του μυθιστόρημα «Το Όνομα του Ρόδου» (1980), το οποίο γνώρισε τεράστια εκδοτική επιτυχία. Μιλάει για τις ιδέες του βιβλίου του, καθώς και για την κινηματογραφική του μεταφορά, την ομώνυμη ταινία του Ζαν-Ζακ Ανό, πλάνα της οποίας παρεμβάλλονται στην εκπομπή. Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στο βιβλίο του «Μπαουντολίνο» (2000), ιστορικό μυθιστόρημα φαντασίας που διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια της άλωσης της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204, όπως επίσης στο έργο του «Το Κοιμητήριο της Πράγας» (2010), όπου με επίκεντρο τα αντισημιτικά στερεότυπα που εξύφαναν τα πλαστά «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών» μιλάει για τη δαιμονοποίηση των θεωριών συνομωσίας ακόμη και στο σύγχρονο κόσμο.
Η συζήτηση περιστρέφεται, επίσης, γύρω από τη χρήση του διαδικτύου και τους κινδύνους που επιφυλάσσει, τα πλεονεκτήματα του τυπωμένου βιβλίου σε σχέση με τις ηλεκτρονικές εκδόσεις, και τις τεχνικές ανάγνωσης στο πέρασμα των χρόνων. Ο Ουμπέρτο Έκο μιλάει ακόμη, για το φαινόμενο της μαζικής κουλτούρας και για τη λαϊκή λογοτεχνία, αλλά και για τη δική του σχέση με τον αναγνώστη. Κατά τη διάρκεια εκπομπής, διαβάζονται αποσπάσματα από βιβλία του.
Έτος παραγωγής: 2012
Σκηνοθεσία: Γιώργος Κορδέλλας

Δείτε περισσότερα στο

www.ert.gr

Open post

Δέσπω Διαμαντίδου – 18 Φεβρουαρίου 2004

Δέσπω Διαμαντίδου – 18 Φεβρουαρίου 2004

Φέτος συμπληρώνονται 15 χρόνια από το θάνατο της Δέσπως Διαμαντίδου, στις 18 Φεβρουαρίου 2004. Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη της, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή:

ΠΡΟΣΩΠΑ ΘΕΑΤΡΟΥ

ΔΕΣΠΩ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΟΥ

(video)

Νέο

Η Δέσπω Διαμαντίδου μιλά για τη ζωή της και την πολύχρονη καριέρα της στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Θυμάται τα παιδικά της χρόνια στην Καστέλλα και αναφέρεται στη φιλία της με τον Γιάννη Τσαρούχη, ο οποίος μιλά επίσης στην εκπομπή για τις όμορφες στιγμές που περνούσαν μαζί. Εξηγεί ακόμη γιατί ενώ ασχολήθηκε με τον αθλητισμό, το χορό και το τραγούδι-μάλιστα ήθελε να γίνει τραγουδίστρια της όπερας-τελικά αποφάσισε να γίνει ηθοποιός. Αναφέρεται στα χρόνια που φοιτούσε  στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου μαζί με τη Μελίνα Μερκούρη, τον Δημήτρη Χορν, την Ασπασία Παπαθανασίου, τον Ανδρέα Φιλιππίδη κ.ά, στα δύσκολα χρόνια της κατοχής, στα πρώτα επαγγελματικά της βήματα και τη συνεργασία της στη συνέχεια με τον Κάρολο Κουν, τον Κώστα Μουσούρη, την κυρία Κατερίνα, τον Δημήτρη Ροντήρη, τον Δημήτρη Μυράτ, την Άννα Συνοδινού, την Αλίκη Βουγιουκλάκη, τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ κ.ά.

Όπως αποκαλύπτει η Δέσπω Διαμαντίδου, ενώ είχε κάνει θέατρο, δεν είχε προτάσεις για τον κινηματογράφο, αφού οι παραγωγοί την θεωρούσαν αντικινηματογραφική. Μέχρι που ο Ζιλ Ντασέν της πρότεινε να συνεργαστούν στην ταινία του “Ποτέ την Κυριακή”. «Έπειτα από το “Ποτέ την Κυριακή” άρχισε μια άλλη περίοδος, ταχύτητος! Άρχισαν να με ζητάνε στις ελληνικές ταινίες. Η μία ταινία μετά την άλλη, μόλις που πρόφταινα να διαβάσω τα σενάρια!», λέει χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια ξεκίνησε η καριέρα της στο εξωτερικό. Αρχικά πήγε περιοδεία στην Αμερική, με το μιούζικαλ «Ίλια Ντάρλινγκ», που ήταν θεατρική διασκευή της ταινίας “Ποτέ την Κυριακή”. Σημαντικές στιγμές στην καριέρα της ήταν και όταν αντικατέστησε τη θρυλική τότε Λότε Λένια στο “Καμπαρέ”, η συνεργασία της με τον Ζιλ Ντασέν στην ταινία «Υπόσχεση την αυγή», όπως και με τον Γούντι Άλεν στην ταινία “Ο ειρηνοποιός”, όπου υποδύθηκε τη μητέρα του. Η σπουδαία ηθοποιός μιλά τέλος για την επιστροφή της στην Ελλάδα, για τις μεταφράσεις, που είναι η άλλη μεγάλη της αγάπη, αλλά για το πειραματικό θέατρο, που την ενδιαφέρει πολύ, όπως τονίζει.

Για τη Δέσπω Διαμαντίδου μιλούν ο ηθοποιός και πρώην σύζυγος της Ανδρέας Φιλιππίδης και ο σκηνοθέτης Ανδρέας Βουτσινάς, ενώ κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται αποσπάσματα από ταινίες στις οποίες συμμετείχε και φωτογραφικό υλικό από την πολύχρονη καριέρα της.

Έτος παραγωγής: 1982

Επιμέλεια-παρουσίαση: Νανά Νικολάου, Νίκος Αυθινός

Σκηνοθεσία: Θανάσης Ρεντζής

Δείτε περισσότερα στο 

www.ert.gr

Open post

Νίκος Κάσδαγλης – 14 Φεβρουαρίου 2009

Νίκος Κάσδαγλης – 14 Φεβρουαρίου 2009

Με αφορμή τα δέκα χρόνια από τον θάνατο του σημαντικού συγγραφέα της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς Νίκου Κάσδαγλη, στις 14 Φεβρουαρίου 2009, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή του 2006:
ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
ΝΙΚΟΣ ΚΑΣΔΑΓΛΗΣ
(video)
Νέο

Σειρά ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά με θέμα τη ζωή και το έργο σημαντικών Ελλήνων λογοτεχνών και την προσφορά τους στην πνευματική ζωή του τόπου. Η συγκεκριμένη εκπομπή παρουσιάζει τη ζωή και το έργο του συγγραφέα Νίκου Κάσδαγλη. Ο πεζογράφος Νίκος Κάσδαγλης γεννήθηκε το 1928 στην Κω, μετά τους σεισμούς του 1933 έζησε για ένα διάστημα στην Κάλυμνο και στη συνέχεια στη Ρόδο, τόπο καταγωγής της μητέρας του. Εκεί παρέμεινε μέχρι το 1936 όταν οι Ιταλοί, που κατείχαν τότε τα Δωδεκάνησα, έκλεισαν τα ελληνικά σχολεία στην προσπάθειά τους να εξιταλίσουν τον πληθυσμό. Κατόπιν, ένα μεγάλο μέρος της εφηβείας του και της νεότητάς του το πέρασε στην Αθήνα, αλλά επέστρεψε στη Ρόδο για να εργαστεί ως υπάλληλος της Αγροτικής Τράπεζας και εξακολουθεί να μένει εκεί μέχρι σήμερα.

Στο ντοκιμαντέρ, ο συγγραφέας μιλάει για τη ζωή του στην Κω, στην Αθήνα και αργότερα στη Ρόδο. Από μικρός έλαβε μέρος στην Αντίσταση, πρωτοστάτησε σε διάφορες κινητοποιήσεις και τα βιώματά του έγιναν λογοτεχνική ύλη που εντάχθηκε στο αφηγηματικό του έργο, κυρίως στα μυθιστορήματα «Τα δόντια της Μυλόπετρας» (1955) και «Κεκαρμένοι» (1959). Ο ίδιος, περιγράφει περιστατικά από τη συμμετοχή του σε αντιστασιακές οργανώσεις την περίοδο της Κατοχής, αλλά και γεγονότα από τον Εμφύλιο Πόλεμο, τα οποία συμπληρώνονται από κινηματογραφικό αρχειακό υλικό της περιόδου. Διακεκριμένοι άνθρωποι του πνεύματος και των γραμμάτων παρουσιάζουν και σχολιάζουν το έργο του Νίκου Κάσδαγλη. Μιλούν: η Ελπινίκη Νικολουδάκη, επικ. καθηγήτρια παιδαγωγικού Τμήματος της Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπ. Ρεθύμνου, ο Γιώργος Παγανός, φιλόλογος και συγγραφέας και η Ελισάβετ Κοτζιά, κριτικός λογοτεχνίας. Γίνεται λόγος για τα πεζογραφήματά του που σχετίζονται με την Εθνική Αντίσταση και τη φαινομενική ουδετερότητα του συγγραφέα, καθώς επίσης και για τα θαλασσινά του διηγήματα όπου, ως έξοχος θαλασσογράφος, διαμορφώνει τους χαρακτήρες του μέσα από την πάλη με τη φύση και τα κοινωνικά ήθη. Έργο αναφοράς αποτελεί η πρώτη του συλλογή «Σπιλιάδες» (1952), με τέσσερα διηγήματα που αναφέρονται στη σκληρή ζωή των κατοίκων των Δωδεκανήσων. Προηγουμένως είχε γράψει μικρά αφηγήματα στη «Διάπλαση των παίδων», στον «Πρόσκοπο» και στην «Οδηγό», περιοδικά που διάβαζε στα παιδικά του χρόνια.

Γίνεται επίσης αναφορά σε μια σειρά μυθιστορημάτων, στα οποία ο Νίκος Κάσδαγλης αποτύπωσε την ωμή βία που ασκεί η εξουσία στον άνθρωπο και στο σώμα του και που αναφέρονται στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας, από την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τη Δικτατορία των Συνταγματαρχών ως τους σύγχρονους τρομοκράτες, ανάμεσα στα οποία είναι οι «Κεκαρμένοι» (1959), «Η Νευρή» (1985) και το «Θολάμι» (1987). Ξεχωριστά σχολιάζεται το έργο του «Η Μαρία περιηγείται στη Μητρόπολη των Νερών», μοντερνιστικό μυθιστόρημα του 1982, για τους πυρηνικούς εξοπλισμούς και στα γεγονότα της Χιροσίμα. Στη δεκαετία του ΄90 επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στο κουρδικό ζήτημα και τον αγώνα του κουρδικού λαού με τα βιβλία «Το Αραράτ αστράφτει», «Αλλάχ Ακμπάρ» και «Ακοίμητο το σώμα των νεκρών». Σε βιβλία του, στηρίζονται τα σενάρια των ταινιών «Οι σφουγγαράδες» του Μάνου Ζαχαρία, «Οι Κεκαρμένοι» του Δημ.Μακρή και «Χώμα και νερό» του Φρέντυ Βιανέλλη, από τις οποίες προβάλλονται σκηνές κατά τη διάρκεια της εκπομπής. Παρακολουθώντας, τέλος, τον Νίκο Κάσδαγλη σε καθημερινές προσωπικές στιγμές ολοκληρώνεται η εικόνα του ευαισθητοποιημένου και πολίτη του κόσμου συγγραφέα.

Ημερομηνία πρώτης προβολής: 7/3/2007

Σκηνοθεσία: Τάσος Ψαρράς

Δείτε περισσότερα στο

www.ert.gr

Open post

Θεόδωρος Αντωνίου – 10 Φεβρουαρίου 1935

Θεόδωρος Αντωνίου – 10 Φεβρουαρίου 1935

Στις 10 Φεβρουαρίου 1935 γεννήθηκε ο διακεκριμένος Έλληνας συνθέτης, μαέστρος και πανεπιστημιακός δάσκαλος Θεόδωρος Αντωνίου, ο οποίος πρόσφατα «έφυγε» από τη ζωή -στις 26 Δεκεμβρίου 2018. Ο διεθνούς φήμης μουσικός, ακαδημαϊκός και πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών Θόδωρος Αντωνίου, υπήρξε από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης μουσικής επηρεάζοντας πλήθος μουσικών. Δίδαξε σε μεγάλα αμερικανικά πανεπιστήμια και συνεργάστηκε με μουσικούς οργανισμούς και σύνολα σε όλο τον κόσμο.
Διηύθυνε πολλές μεγάλες ορχήστρες και μουσικά σύνολα παγκοσμίως και τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Υπήρξε, ακόμη, ιδρυτής της Πειραματικής Λυρικής Σκηνής και καλλιτεχνικός διευθυντής της από το 2004 έως το 2011. Υποστήριξε την σύγχρονη ελληνική δημιουργία ως διευθυντής του Ελληνικού Συγκροτήματος Σύγχρονης Μουσικής, το οποίο ίδρυσε τον Φεβρουάριο του 1967. Μεταξύ άλλων, έγραψε συμφωνικά και μουσικά έργα, άνω των 150 συνθέσεων, για θέατρο και κινηματογράφο.
Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή του 2007, ΔΡΟΜΟΙ, με τον Άρη Σκιαδόπουλο, στην οποία φιλοξενείται ο Θεόδωρος Αντωνίου.
(video)
Νέο

Στο πρώτο μέρος της εκπομπής, ο Θεόδωρος Αντωνίου κάνει αναδρομή στην ιστορία της ελληνικής μουσικής και αναφέρεται στα χαρακτηριστικά της. Κάνει λόγο για τη σχέση της Ελλάδας με τη δυτική μουσική και την ορίζει ως ιδανικό τόπο για τον μουσικό δημιουργό, καθώς τα στοιχεία του εγχώριου πολιτισμού (βυζαντινή μουσική, λαϊκά τραγούδια, δημοτική μουσική παράδοση, μοιρολόγια, αρχαίο δράμα) προσφέρουν, όπως λέει, μια ποικιλία μουσικών κατευθύνσεων ώστε να εκφραστεί και να βρει την προσωπική του γλώσσα.

Ακολουθεί η βιογραφική αφήγηση του συνθέτη ο οποίος μιλάει για το οικογενειακό του περιβάλλον και τις δύσκολες συνθήκες επιβίωσης, τα πρώτα μουσικά ερεθίσματα των σχολικών του χρόνων, τη φοίτηση του στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών και τις σπουδές του με υποτροφία στη Μουσική Ακαδημία του Μονάχου. Μιλάει ακόμη για τη γνωριμία του με τον Μάνο Χατζιδάκι, για το πώς βρέθηκε να συνεργάζεται με τη Λυρική Σκηνή και το Εθνικό Θέατρο, στο ξεκίνημά του, και πώς άρχισε να γράφει μουσική για το θέατρο. Η αφήγηση της πορείας του συνεχίζει με τα χρόνια της Δικτατορίας, όταν έκανε εκπομπές στην Ελληνική Ραδιοφωνία τις οποίες η Χούντα διέκοψε. Κάνει αναφορά στη δραστηριότητά του στην Αμερική την ίδια περίοδο και στην πρόσκλησή του να διδάξει στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, όπου δημιούργησε το περίφημο σύνολο σύγχρονης μουσικής Alea II. Δίδαξε επίσης στη Μουσική Ακαδημία της Φιλαδέλφειας, από το 1974 έως το 1985 συνεργάστηκε με το Μουσικό Κέντρο του Τάνγκελγουντ και τα τελευταία χρόνια υπήρξε καθηγητής σύνθεσης στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης.

Ένα ξεχωριστό κομμάτι της αφήγησης του Θεόδωρου Αντωνίου αφορά στη φιλία του με τον Μάνο Χατζιδάκι και στην επιρροή που δέχθηκε από την μοναδική του προσωπικότητα, την οποία λεπτομερώς σκιαγραφεί μνημονεύοντας αξέχαστες στιγμές που μοιράστηκε μαζί του.
Στο τελευταίο μέρος της εκπομπής, φανερώνονται πτυχές της παιδαγωγικής του δραστηριότητας και της σχέσης του με τους νέους δημιουργούς.

Ημερομηνία πρώτης προβολής: 5/2/2007

Δείτε περισσότερα στο

www.ert.gr

Open post

Μάρκος Βαμβακάρης – 8 Φεβρουαρίου 1972

Μάρκος Βαμβακάρης – 8 Φεβρουαρίου 1972

Με αφορμή την επέτειο θανάτου του Μάρκου Βαμβακάρη, του Συριανού ρεμπέτη μουσικού που «έφυγε» από τη ζωή στις 8 Φεβρουαρίου 1972, το Αρχείο της ΕΡΤ ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή του 1987:
ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ
ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΡΑ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΝΟΣ ΡΕΜΠΕΤΗ
(video)
Νέο

Το συγκεκριμένο επεισόδιο της εκπομπής πολιτιστικού περιεχομένου «Περισκόπιο» έχει ως θέμα τη ζωή και την καλλιτεχνική διαδρομή του Συριανού ρεμπέτη Μάρκου Βαμβακάρη (γενν. 1905 – πέθ. 1972) και γυρίστηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 15 χρόνων από τον θάνατό του.

Με οδηγό αφηγήσεις του ίδιου (αποσπάσματα από την «Αυτοβιογραφία» του), παρατίθενται πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή του και τα φτωχικά παιδικά του χρόνια στην Άνω Χώρα της Σύρου, τα πρώτα του μουσικά ακούσματα, την αρμονική συνύπαρξη καθολικών («Φραγκοσυριανών» όπως ο ίδιος) και ορθοδόξων στο νησί. Περιγράφονται οι τρόποι διασκέδασης των αρχών του 20ου στη Σύρο, τα μουσικά όργανα που συνόδευαν την ψυχαγωγία των κατοίκων και ταυτόχρονα προβάλλεται το κοινωνικό περιβάλλον στην Άνω Σύρα και στην Ερμούπολη. Γίνεται, επίσης, λόγος για την εγκατάσταση του Μ.Βαμβακάρη στον Πειραιά το 1917 –όπου «ενηλικιώνεται» ως ρεμπέτης στα καφενεία και τους τεκέδες του λιμανιού– την ενασχόλησή του με το μπουζούκι και τη σύνθεση τραγουδιών, τη συγκρότηση του μουσικού σχήματος «Η Τετράς η ξακουστή του Πειραιώς», την απήχησή του στο κοινό, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε αργότερα κατά τη δεκαετία του 1950.

Στη διάρκεια της εκπομπής συνομήλικοι συντοπίτες του και οι γιοι του Δομένικος και Στέλιος μιλούν για την ξεχωριστή προσωπικότητα του μεγάλου ρεμπέτη, το ταλέντο του στο μπουζούκι, τις αντιξοότητες που συνάντησε στην καλλιτεχνική του διαδρομή και την αγάπη του για τη Σύρο. Τέλος, ο μελετητής του ρεμπέτικου Παναγιώτης Κουνάδης μιλάει για τη συμβολή του Μάρκου Βαμβακάρη στη διαμόρφωση του ρεμπέτικου τραγουδιού και τον χαρακτηρίζει πρότυπο ολοκληρωμένου λαϊκού δημιουργού. Περιλαμβάνονται πλάνα από την Ερμούπολη και την Άνω Σύρο και ακούγονται μερικά από τα γνωστότερα τραγούδια του. Ερμηνεύουν οι γιοί του, Δομένικος και Στέλιος Βαμβακάρης, σε ζωντανή μαγνητοσκόπηση που έγινε στη Σύρο, στη διάρκεια των εκδηλώσεων «Μουσικές στο Αιγαίο» όπου περιλάμβαναν συναυλία και έκθεση αφιερωμένη στη μνήμη του Μάρκου Βαμβακάρη.

Η εκπομπή προβλήθηκε 12 Νοεμβρίου 1987

Σκηνοθεσία: Μιχάλης Μούζας

Έρευνα-κείμενα: Λάμπρος Λιάβας, εθνομουσικολόγος

Δείτε περισσότερα στο

www.ert.gr

Open post

Τζένη Βάνου – 5 Φεβρουαρίου 2014

Τζένη Βάνου – 5 Φεβρουαρίου 2014

Φέτος συμπληρώνονται πέντε χρόνια από το θάνατο της Τζένης Βάνου, στις 5 Φεβρουαρίου 2014. Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη της, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την τηλεοπτική της συνάντηση με τον Μίμη Πλέσσα και τον Γιάννη Βογιατζή στην εκπομπή:

ΤΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ

(video)

Νέο

Το συγκεκριμένο απόσπασμα προέρχεται από την πρεμιέρα της εκπομπής στην ΕΡΤ το 1985. Η Τζένη Βάνου και ο Γιάννης Βογιατζής, παρέα με τον Μίμη Πλέσσα, θυμούνται τα πρώτα τους βήματα στο τραγούδι, σημαντικούς σταθμούς της καριέρας τους κι ερμηνεύουν τραγούδια τους που αγαπήθηκαν πολύ από τον κόσμο.

Ο Μίμης Πλέσσας θυμάται τη γνωριμία του με τη Τζένη Βάνου, όταν ακόμη ήταν φοιτήτρια και παράλληλα εργαζόταν ως βοηθός του Κώστα Πρετεντέρη στις ραδιοφωνικές του εκπομπές. Η ίδια αποκαλύπτει πώς έπεισε το γνωστό συνθέτη να την ακούσει να τραγουδάει για της πει τη φράση: «Αναμφισβήτητα έχεις αξία», η οποία στάθηκε καθοριστική για την μετέπειτα πορεία της, όπως παραδέχεται.

Η Τζένη Βάνου θυμάται επίσης και τη συνεργασία της με τον Δημήτρη Χορν στο τραγούδι «Αστέρι-αστεράκι», σε στίχους Κώστα Πρετεντέρη και μουσική Μίμη Πλέσσα, αλλά και άγνωστα περιστατικά από την πολύχρονη καριέρα της. Παράλληλα μαζί με τον Γιάννη Βογιατζή ερμηνεύουν τραγούδια που σημάδεψαν την πορεία τους, όπως και κάποια από τα ντουέτα τους, ενώ αποκαλύπτουν παρασκήνια από τη συνεργασία τους.

Παρουσίαση: Βασίλης Τσιβιλίκας, Μίμης Πλέσσας, Κώστας Φέρρης

Τηλεσκηνοθεσία: Νέστωρ Παβέλλας

Δείτε περισσότερα στο 

www.ert.gr

Open post

Κώστας Αξελός – 4 Φεβρουαρίου 2010

Κώστας Αξελός – 4 Φεβρουαρίου 2010

Πριν από εννέα χρόνια στις 4 Φεβρουαρίου 2010, «έφυγε» από τη ζωή ο Έλληνας φιλόσοφος και κορυφαίος διανοητής του 20ου αι. Κώστας Αξελός ο οποίος έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στο Παρίσι. Το τεράστιο φιλοσοφικό του έργο επικεντρώνεται στον Μάρξ, τον Φρόυντ και τον Χάιντεγκερ. Εξέδωσε είκοσι τέσσερα βιβλία και πλήθος κειμένων στα γαλλικά, τα ελληνικά και τα γερμανικά, τα οποία μεταφράστηκαν σε δεκαεννέα γλώσσες.
Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή «ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ. Ο ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ ΚΩΣΤΑΣ ΑΞΕΛΟΣ» του 1983 που γυρίστηκε με αφορμή την επίσκεψη του διεθνούς φήμης φιλόσοφου στην Αθήνα, προσκεκλημένος του Γαλλικού Ινστιτούτου, όπου έδωσε διάλεξη. Η συγκεκριμένη εκπομπή παρουσίαζε για πρώτη φορά τον Έλληνα στοχαστή στην ελληνική τηλεόραση, ο οποίος από το 1945 ήταν εγκατεστημένος στη Γαλλία.
(video)
Νέο

Επεισόδιο αφιερωμένο στο φιλόσοφο και στοχαστή Κώστα Αξελό, ο οποίος αφηγείται την πορεία του στη ζωή και μιλάει για μια σειρά φιλοσοφικών θεμάτων που ο ίδιος θεωρεί σημαντικά, ιδιαίτερα για τη σύγχρονη κοινωνία. Σε συνέντευξή του στο σπίτι του ζωγράφου και θείου του Μιχάλη Αξελού, ο Κώστας Αξελός αφηγείται βιογραφικά του στοιχεία, την μεγαλοαστική του καταγωγή, την ένταξή του στην Εθνική Αντίσταση, την αποχώρησή του από το κομουνιστικό κίνημα και την απόφασή του να φύγει στο Παρίσι το 1945 για να σπουδάσει. Μιλάει για τις σπουδές φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης και για την απογοήτευση που βίωσε και εκεί από τον ακαδημαϊσμό και τη σχολικότητα που κυριαρχούσε.

Ακολουθεί εκτενές απόσπασμα από τη διάλεξη που έδωσε ο Κώστας Αξελός στις 6 Απριλίου του 1983, προσκεκλημένος του Γαλλικού Ινστιτούτου, επισκεπτόμενος την Ελλάδα μετά από τριανταεπτά χρόνια. Τίτλος της διάλεξης: «Γιατί να σκεφτόμαστε». Αναφέρεται στις απαρχές της σκέψης από τον Ηράκλειτο και τον Παρμενίδη μέχρι τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, ενώ σχολιάζει με τρόπο πάντα επίκαιρο την μη-ανάγκη του σύγχρονου τεχνικού κόσμου για τη σκέψη. Όπως αναφέρει ο Έλληνας στοχαστής, χωρίς να είναι ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος, παρατηρεί ότι στην εποχή μας «δεν υπάρχει ζήτηση σκέψης» και ότι «η μη ανάγκη σκέψης σήμερα συμβαδίζει με την κυρίαρχη τάξη και αταξία των πραγμάτων».

Στη συνέχεια ο Κώστας Αξελός βρίσκεται στον Ναό του Ηφαίστου στο Θησείο και ανάμεσα στα αρχαιοελληνικά ερείπια, στην ελληνική φύση, τη βυζαντινή αρχιτεκτονική, ανατρέχει στην ιστορία της φιλοσοφίας, από τον Ηράκλειτο και τον Πλάτωνα, ως τον Μαρξ, τον Φρόϋντ και τον Χάϊντεγκερ και αναλύει τις απόψεις του σχετικά με τη φιλοσοφία, τη δημοκρατία, την αριστερά, τη μαρξιστική θεωρία, τη σύγχρονη κοινωνία και πολιτική, αλλά και τη φροϋδική σκέψη. Θέτει καίρια ερωτήματα όπως «Ποια είναι η πατρίδα της σκέψης;», «Το όραμα της δημοκρατίας είναι θεμιτό;», ενώ σχολιάζει τη σχέση της πολιτικής με τον τεχνικό κόσμο. Σε άλλο σημείο, αναφέρει τον «περιορισμό του ανθρώπινου οράματος από τα κυρίαρχα κόμματα» και επισημάνει ότι: «όσες φορές ο στοχαστής προσπάθησε να καλυφθεί κάτω από μια πολιτική στέγη, αυτή έπεφτε και τον πλάκωνε». Επίσης εξηγεί τα τρία κεντρικά σημεία του δικού του στοχασμού: τον Κόσμο, την Περιπλάνηση και το Παιχνίδι. Η εκπομπή τελειώνει με ένα ερώτημα που θέτει ο Κώστας Αξελός για τη σκέψη στη σύγχρονη νεοελληνική πραγματικότητα.

Η εκπομπή προβλήθηκε στις 12 Μαΐου 1983.

Σκηνοθεσία: Τάκης Χατζόπουλος

Δείτε περισσότερα στο

 

www.ert.gr

Open post

Γιώργος Αμαραντίδης – 2 Φεβρουαρίου 2013

Γιώργος Αμαραντίδης – 2 Φεβρουαρίου 2013

Φέτος συμπληρώνονται έξι χρόνια από το θάνατο του Πόντιου λυράρη Γιώργου Αμαραντίδη, στις 2 Φεβρουαρίου 2013. Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την εκπομπή:

ΜΟΥΣΙΚΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΜΑΡΑΝΤΙΔΗΣ

(video)

Νέο

Στον Πόντιο λυράρη Γιώργο Αμαραντίδη είναι αφιερωμένη εκπομπή. Ο ίδιος μιλά για τα πρώτα χρόνια της ζωής του στο Καπνοχώρι Κοζάζης, όπου γεννήθηκε το 1944, όπως και για τους γονείς του, που κατάγονταν από την περιοχή Ματσούκας του Πόντου. Αποκαλύπτει πώς αγάπησε την ποντιακή λύρα από τον πατέρα του και πώς έκανε τους πρώτους πειραματισμούς του στα εφηβικά του χρόνια. «Όταν πήγαιναν οι γονείς μου στα χωράφια εγώ έβρισκα την ευκαιρία, έπαιρνα τον κεμεντζέ και προσπαθούσα. Είμαι αυτοδίδακτος. Όταν έφτασα 15 χρονών άρχισα να γίνομαι γνωστός στα γύρω χρονιά. Με έπαιρναν οι γέροι στις παρέες, στους γάμους. Από αυτούς έμαθα την παράδοση, τους στίχους», λέει χαρακτηριστικά.

Ο Γιώργος Αμαραντίδης μιλά επίσης για τη συνεργασία του με τη Δόρα Στράτου, που ξεκίνησε το 1973, για τα 11 χρόνια που δούλεψαν μαζί στο θέατρο της, αλλά και για τις περιοδείες τους σε διάφορες χώρες του εξωτερικού. Αναφέρεται επίσης στη συνεργασία του με τη Δόμνα Σαμίου, από την οποία, όπως παραδέχεται, έχει μάθει πολλά για την παράδοση. Κατά τη διάρκεια της εκπομπής επισκέπτεται την Εύξεινο Λέσχη Κοζάνης και άλλα μέρη που αγάπησε και συνδέθηκε μαζί τους, ενώ παίζει κεμεντζέ και τραγουδάει. Στην εκπομπή ψάλλει ο πρωτοψάλτης της Παναγίας Σουμελά Βασίλειος Φωτειάδης και χορεύουν ο Χριστόφορος Χριστοφορίδης και ο Γιώργος Σπινθηρόπουλος.

Σενάριο-σκηνοθεσία: Μιχάλης Μούζας

Δείτε περισσότερα στο 

www.ert.gr

Open post

Κώστας Μουντάκης – 31 Ιανουαρίου 1991

Κώστας Μουντάκης – 31 Ιανουαρίου 1991

Το Αρχείο της ΕΡΤ, τιμώντας τη μνήμη του λαϊκού καλλιτέχνη, λυράρη και τραγουδιστή Κώστα Μουντάκη που «έφυγε» από τη ζωή στις 31 Ιανουαρίου 1991, ψηφιοποίησε και παρουσιάζει την σχετική εκπομπή της σειράς ντοκιμαντέρ «ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ«.
(video)
Νέο

Σειρά αυτοβιογραφικών ντοκιμαντέρ από το 1982, του Γιώργου και της Ηρώς Σγουράκη, στην οποία σκιαγραφούνται προσωπικότητες από τον πνευματικό, καλλιτεχνικό, πολιτικό και κοινωνικό χώρο. Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της σειράς «Μονόγραμμα», που αποτελεί ανάπλαση της εκπομπής του 1984, αυτοπαρουσιάζεται ο Κρητικός λυράρης και δάσκαλος της κρητικής μουσικής Κώστας Μουντάκης (γεν.1926).

Αρχικά, ο φακός της κάμερας περιηγείται στο χωριό όπου γεννήθηκε ο Κώστας Μουντάκης, στην Αλφά Μυλοποτάμου στο Ρέθυμνο ενώ προβάλλονται εικόνες από διάφορα μέρη της Κρήτης που συνδέονται με τη ζωή του. Ο κορυφαίος λυράρης που σηματοδότησε με την προσωπική του τεχνική στη λύρα την κρητική μουσική, αφηγείται λεπτομέρειες για τη ζωή του και την καλλιτεχνική του πορεία. Αναφέρεται στην καταγωγή των γονιών του και στη ρίζα της οικογένειάς του που κρατούσε από τον Καλλικράτη των Σφακίων. Μιλάει για τα σχολικά του χρόνια, καθώς και για την πρώτη του επαφή με τη δημοτική μουσική και τη λύρα. Περιγράφει πώς απέκτησε την πρώτη του λύρα μέσα στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής. Εξομολογείται ακόμη, τον προσωπικό του τρόπο που βιώνει και αντιλαμβάνεται την κρητική μουσική.

Κατόπιν, μνημονεύει την ένταξή του στον κύκλο των Κρητών μουσικών στην Αθήνα στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Μιλάει για τη συμβολή τους στην καθιέρωση της κρητικής μουσικής στην πρωτεύουσα, μέσα από την εμφάνισή τους στα κοσμικά κέντρα αλλά και από τις εκπομπές στο ραδιόφωνο που αποτελούσε το μοναδικό μέσο για την προβολή της παραδοσιακής μουσικής. Από το 1951 ξεκινάει στενή συνεργασία με τον Σίμωνα Καρά παίζοντας επανειλημμένα στο ραδιόφωνο του ΕΙΡ. Την ίδια εποχή ξεκινά να παίζει στην ταβέρνα του Μπασιά πίσω από την Αγία Ειρήνη, στην οδό Αιόλου, μαζί με τον λαουτιέρη Στέλιο Κουτσουρέλη και άλλους σπουδαίους μουσικούς. Ο Κώστας Μουντάκης θυμάται, επίσης, την περίοδο που δούλευε στο εργοστάσιο λιπασμάτων της Δραπετσώνας. Τέλος, κάνει αναφορά στις περιοδείες του στο εξωτερικό ως καθιερωμένος πλέον λυράρης αλλά και στην πρωτοβουλία του για την οργάνωση της κρητικής μουσικής διδασκαλίας, δηλωτική της συμβολής του στη διατήρηση της λαϊκής μουσικής παράδοσης του τόπου. Ιδρύει την πρώτη σχολή λύρας στο Ηράκλειο στο  «Ωδείο Απόλλων», το 1979, μετά στο Ρέθυμνο (1980) κι έπειτα στα Χανιά το 1981. Όλη η εκπομπή είναι διανθισμένη με τραγούδια και σκοπούς από τη λύρα του Κώστα Μουντάκη. Προλογίζει ο Γιώργος Σγουράκης.

Η εκπομπή προβλήθηκε στις 21/2/2006.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Σγουράκης

Copyright ΕΡΤ – Ανάπλαση 2005 της εκπομπής του 1984, παραγωγής Γιώργου και Ηρώς Σγουράκη.

Δείτε περισσότερα στο

www.ert.gr

Posts navigation

1 2 3 4 5 6 29 30 31
Scroll to top