Open post

Οι αυστηροί κανόνες για την αποθήκευση των τροφίμων στο σπίτι

Οι αυστηροί κανόνες για την αποθήκευση των τροφίμων στο σπίτι

Η συσκευασία όπου αποθηκεύουμε και συντηρούμε τρόφιμα είναι ένα ζήτημα στο οποίο δεν δίνουμε και τόση σημασία οι καταναλωτές. Όμως, όπως εξηγεί αποκλειστικά στο ert.gr η  επιστημονική συνεργάτιδα του εργαστηρίου Διατροφής και Κλινικής Διαιτολογίας στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, δρα Γλυκερία Ψαρρά, η σχέση της συσκευασίας και των τροφίμων διέπεται από αυστηρούς κανόνες που οφείλουμε να τους σεβόμαστε.

Συνέντευξη στην Τζένη Χαραλαμπίδου

Το food marketing θέλει τη συσκευασία να μην έχει άλλον δρόμο παρά μόνο να πείσει για το προϊόν και να ικανοποιεί τον πελάτη. Όμως, οι επιστήμονες υγείας βάζουν σε πρώτη προτεραιότητα την υγεία του καταναλωτή, η οποία έχει άμεση σχέση με το είδος της συσκευασίας και με τον τρόπο που αποθηκεύουμε και συντηρούμε τρόφιμα στα διάφορα δοχεία.

Η δρα Γλυκερία Ψαρρά αναπτύσσει στο ert.gr τη σχέση της συσκευασίας και των τροφίμων, μία σχέση που διέπεται από αυστηρούς κανόνες.

1) Σε ποιες θερμοκρασίες πρέπει να τοποθετούμε τα φαγητά μέσα σε δοχεία;
Σε περίπτωση που θέλουμε να αποθηκεύσουμε το φαγητό που έχουμε μαγειρέψει στο ψυγείο, δεν θα πρέπει να μας ανησυχεί η θερμοκρασία, καθώς μπορούμε να τοποθετήσουμε ζεστό φαγητό κατευθείαν στο ψυγείο, αρκεί να μην το κάνουμε με μεγάλες ποσότητες την ίδια στιγμή. Το ότι ένα ζεστό τρόφιμο πρέπει να κρυώσει πριν το ψύξουμε είναι μύθος, και μάλιστα δυνητικά επικίνδυνος, καθώς όσο περισσότερο το φαγητό μας μένει εκτός ψυγείου τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να αναπτυχθούν βακτήρια. Ο θερμοστάτης, που κάθε ψυγείο διαθέτει, θα φροντίσει έτσι ώστε το ψυγείο μας να λειτουργήσει κατάλληλα και η θερμοκρασία ψύξης να παραμείνει σε ασφαλές επίπεδα (0-5 Co). Δεν σημαίνει, λοιπόν, ότι αν τοποθετήσουμε ένα ζεστό τρόφιμο στο ψυγείο αυτό θα προκαλέσει πτώση της θερμοκρασίας στο εσωτερικό του.

Στο σημείο που πρέπει να δώσουμε προσοχή όταν πρόκειται να αποθηκεύσουμε ζεστά τρόφιμα είναι στο μέγεθος του δοχείου, έτσι ώστε να διασφαλίσουμε ότι το ζεστό φαγητό θα κρυώσει αρκετά γρήγορα, όσο είναι στο ψυγείο, έτσι ώστε να φτάσει μια ασφαλή θερμοκρασία. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούμε βαθιά αποθηκευτικά δοχεία όταν πρόκειται να ψύξουμε ζεστά τρόφιμα. Αντίθετα, θα πρέπει να χρησιμοποιούμε δοχεία που είναι αρκετά ρηχά προκειμένου το ζεστό φαγητό να μπορεί να κρυώσει γρήγορα. Για παράδειγμα, ένα ολόκληρο ψημένο κοτόπουλο θα πρέπει να το κόψουμε σε μικρότερες μερίδες και να το τοποθετήσουμε σε ένα ρηχό δοχείο πριν το ψύξουμε. Επίσης, μπορούμε να κρυώσουμε γρήγορα το φαγητό που θέλουμε να αποθηκεύσουμε, τοποθετώντας το δοχείο σε παγωμένο νερό. Σε κάθε περίπτωση, για να τηρούμε τους κανόνες υγιεινής, θα πρέπει να αποθηκεύουμε το μαγειρεμένο φαγητό μας στο ψυγείο μέσα στις 2 πρώτες ώρες.  

2) Τα δοχεία που συσκευάζονται τα τρόφιμα (π.χ. πλαστικό δοχείο με φέτα, πλαστικό δοχείο με γιαούρτι, πλαστικό μπουκάλι με νερό, τενεκεδένιο κουτί με μπισκότα, πλαστικά κουτιά με έτοιμο φαγητό από εστιατόριο, γυάλινο μπουκάλι με χυμούς/νερό κ.λπ.) επαναχρησιμοποιούνται με ασφάλεια; Αν ναι, κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις;
Η ανακύκλωση αποτελεί αναμφισβήτητα μια καλή πρακτική για το περιβάλλον, αλλά ενδεχομένως η επαναχρησιμοποίησή τους, ειδικά των πλαστικών συσκευασιών, για να αποθηκεύσουμε ή να ζεσταίνουμε φαγητό μπορεί να απειλήσει την υγεία μας. Δυο είναι τα βασικά σημεία που πρέπει να προσέξουμε όταν πρόκειται να ξαναχρησιμοποιήσουμε κάποια πλαστική συσκευασία: 1) η χρήση για την οποία έχει αρχικά σχεδιαστεί και 2) το είδος του πλαστικού που έχει χρησιμοποιηθεί από τον κατασκευαστή. Όσον αφορά στο πρώτο, αν μια συσκευασία έχει σχεδιαστεί για να διατηρεί κάποιο τρόφιμο (π.χ. πλαστικό δοχείο γιαουρτιού) δεν θα πρέπει να εκτίθεται σε υψηλές θερμοκρασίες ή στον φούρνο μικροκυμάτων καθώς είναι πολύ πιθανή η έκλυση επικίνδυνων χημικών ουσιών οι οποίες μπορεί να μεταφερθούν στο τρόφιμο. Για παράδειγμα, η χρήση πλαστικών μεμβρανών, πλαστικών δίσκων ή πιάτων που χρησιμοποιούνται για τη συσκευασία νωπών κρεάτων, λαχανικών ή άλλων τροφίμων, καθώς και οι χάρτινες συσκευασίες για τα αυγά, έχουν πάρει έγκριση για μια και μόνο χρήση και η επαναχρησιμοποίησή τους για οποιαδήποτε άλλη χρήση, συμπεριλαμβάνοντας και του μαγειρέματος, δεν έχει εγκριθεί ή εξεταστεί ως προς την ασφάλειά της. Όσον αφορά στο είδος του πλαστικού, οι συσκευασίες τροφίμων έχουν ταξινομηθεί σε 7 διαφορετικές κατηγορίες. Μπορούμε εύκολα να εντοπίσουμε σε ποια κατηγορία ανήκει η κάθε πλαστική συσκευασία απλά κοιτώντας το νούμερο το οποίο αναγράφεται πάνω της (συνήθως μαζί  με το σύμβολο της ανακύκλωσης). Οι πιο βασικές κατηγορίες των πλαστικών συσκευασιών είναι:

  • PETE#1 ή PET (polyethylene terepththalate): Οι συσκευασίες που περιέχουν αυτό το πλαστικό τις βρίσκουμε συνήθως σε αναψυκτικά, χυμούς, κέτσαπ και νερό και, σύμφωνα με το American Chemistry Council, μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν εφόσον πλυθούν. Παρόλα αυτά, επειδή αυτές οι πλαστικές συσκευασίες είναι δύσκολο να πλυθούν και μπορεί  να απελευθερώσουν επικίνδυνες χημικές ουσίες αν έρθουν σε επαφή με ζέστη (π.χ. τοποθέτηση ζεστού υγρού) χρειάζονται περισσότερες μελέτες για το να καταλήξουμε στο αν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν με ασφάλεια.
  • HDPE#2 (πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας): Χρησιμοποιείται συνήθως για αδιαφανείς φιάλες γάλακτος, χυμών, γιαουρτιών και μαργαρινών και προτείνεται ως ένα ασφαλές υλικό για να ξαναχρησιμοποιηθεί εφόσον τηρούμε τους κανόνες υγιεινής και δεν τα εκθέτουμε σε υψηλές θερμοκρασίες.
  • LDPE#4 (πολυαιθυλένιο χαμηλής πυκνότητας): Το πλαστικό αυτό το βρίσκουμε στις συσκευασίες του ψωμιού και στις σακούλες για τα λαχανικά και φρούτα και είναι ασφαλή για να το ξαναχρησιμοποιήσουμε. Αυτό που πρέπει να προσέξουμε είναι ότι θα πρέπει να λάβουμε υπόψη την αρχική χρήση της συσκευασίες πριν τη χρησιμοποιήσουμε για να διατηρήσουμε ή να αποθηκεύσουμε τρόφιμα. Αυτή η κατηγορία πλαστικών έχει ελαφρύτερο βάρος από άλλες και συνεπώς μπορεί να λιώσει σε υψηλές θερμοκρασίες ή στον φούρνο μικροκυμάτων και  να επιμολύνει τα τρόφιμα με τοξικές χημικές ουσίες.
  • PP#5 (πολυπροπυλένιο): Οι κατασκευαστές χρησιμοποιούν το πολυπροπυλένιο σε πλαστικά δοχεία για σιρόπι, γιαούρτι και μαργαρίνες και οι συσκευασίες αυτές μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν με ασφάλεια (όχι όμως για ζέσταμα τροφίμων) καθώς δεν υπάρχει καμία επιστημονική ένδειξη ότι μπορούν να επιμολύνουν τα τρόφιμα με επικίνδυνες χημικές ουσίες.

Σε κάθε περίπτωση, όμως, τα επαναχρησιμοποιούμενα πλαστικά δοχεία θα πρέπει να πλένονται με καυτό νερό και σαπούνι πριν ξαναχρησιμοποιηθούν.

Τέλος, όσον αφορά τις γυάλινες συσκευασίες, αυτές μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν με ασφάλεια αρκεί να φροντίζουμε να τις καθαρίζουμε σχολαστικά, κάθε φορά που τις ξαναγεμίζουμε.

3) Ποια δοχεία, ποιων προδιαγραφών, είναι κατάλληλα για να φυλάσσουμε ζεστά τρόφιμα;
Η πιο συνηθισμένη συσκευασία προκειμένου να μεταφέρουμε ζεστά τρόφιμα είναι τα σκεύη αλουμινίου μιας χρήσης καθώς το ζεστό τρόφιμο το οποίο έρχεται σε επαφή με το αλουμινόχαρτο μεταφέρει την θερμότητα σε αυτό και έτσι μπορεί να διατηρηθεί η θερμοκρασία του για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Παρόλα αυτά, αν το τρόφιμο είναι ιδιαίτερα καυτό μπορεί να υπάρξει επιμόλυνση του τρόφιμου από το αλουμίνιο και συνεπώς η κατανάλωσή του να είναι επικίνδυνη για την υγεία. Για να αποφύγουμε κάτι τέτοιο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χαρτί για τρόφιμα έτσι ώστε το ζεστό τρόφιμο να μην έρχεται απευθείας σε επαφή με το αλουμίνιο. Επίσης, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην οξύτητα του τρόφιμου, καθώς όξινα φαγητά (π.χ. παρασκευασμένα με ξίδι ή ντομάτα) μπορεί να αλλοιώσουν την αλουμίνια συσκευασία και να επιτρέψουν την υγρασία και τα βακτήρια να φτάσουν στο τρόφιμο που έχουμε αποθηκεύσει. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων της Αμερικής, τα πιο ασφαλή και ιδανικά δοχεία για να αποθηκεύσουμε ζεστά τρόφιμα και υγρά είναι:

  • τα γυάλινα,
  • τα πορσελάνινα
  • και τα ανοξείδωτα.

4) Γυάλινα δοχεία φύλαξης και συντήρησης φαγητών ή πλαστικά δοχεία; Και γιατί;
Δεδομένου ότι πάνω από το 1/3 των τροφίμων που μαγειρεύουμε καταλήγει στον κάδο απορριμμάτων, η τακτική του να διατηρούμε το φαγητό το οποίο περισσεύει αποτελεί μια πολύ καλή αρχή για ένα πιο βιώσιμο περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, μια σημαντική απόφαση που πρέπει να πάρουμε είναι το τι σκεύος θα χρησιμοποιήσουμε. Για να αποφασίσουμε, ας δούμε τα χαρακτηριστικά των 2 πιο βασικών υλικών που χρησιμοποιούνται στα δοχεία φύλαξης: πλαστικό vs γυαλί. 

Πλαστικά δοχεία: Τα πλεονεκτήματα των πλαστικών δοχείων είναι ότι είναι ελαφριά, μεταφέρονται εύκολα και δεν σπάνε σε πιθανές πτώσεις. Παρόλα αυτά, μια κακή χρήση των πλαστικών δοχείων, όπως η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες ή η αποθήκευση πολύ όξινων τροφίμων, μπορεί να απειλήσει την υγεία μας. Οι γενικοί κανόνες που πρέπει να ακολουθούμε προκειμένου να κάνουμε ασφαλή χρήση των πλαστικών δοχείων είναι:

  • Να διαβάζουμε πάντα τον κωδικό που υπάρχει στο κάτω μέρος των πλαστικών δοχείων, συνήθως σε ένα μικρό τρίγωνο και με εύρος που κυμαίνεται από το 1-7. Σε γενικές γραμμές, τα πιο ασφαλή πλαστικά δοχεία είναι αυτά με τους κωδικούς 1, 2, 4 και 5.
  • Να μην τα εκθέτουμε σε υψηλές θερμοκρασίες καθώς το πλαστικό μπορεί να λιώσει και να μεταφέρει στο τρόφιμο επικίνδυνες για την υγεία χημικές ουσίες.

Γυάλινα δοχεία: Τα γυάλινα δοχεία είναι ασφαλέστερη επιλογή αποθήκευσης τροφίμων καθώς δεν επηρεάζονται από υψηλές θερμοκρασίες και μπορεί να χρησιμοποιηθούν για ζεστά τρόφιμα και υγρά. Επιπλέον, τα γυάλινα δοχεία έχουν και άλλα πλεονεκτήματα όπως:

  • Το γυαλί λόγω του ότι δεν είναι ένα πορώδες υλικό μπορεί να καθαριστεί πολύ καλύτερα και δεν απορροφά υπολείμματα τροφών και οσμές.
  • Τα γυάλινα δοχεία μπορούν να πλυθούν με ασφάλεια σε υψηλές θερμοκρασίες στο πλυντήριο πιάτων.
  • Το γυαλί είναι πιο ανθεκτικό υλικό από το πλαστικά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί περισσότερες φορές, ενώ είναι 100% ανακυκλώσιμο, που σημαίνει ότι είναι φιλικό για το πορτοφόλι μας, αλλά και το περιβάλλον.

Συμπερασματικά:

  • τα πλαστικά δοχεία είναι πιο πρακτικά για να μεταφέρουμε τρόφιμα τα οποία δεν είναι ζεστά και όχι τόσο για να τα αποθηκεύσουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ χρειάζεται η κατάλληλη προσοχή κατά την επιλογή του σωστού δοχείου όσον αφορά στο είδος του πλαστικού.
  • Για αποθήκευση τροφίμων στο σπίτι και για ζεστά τρόφιμα, τα γυάλινα δοχεία είναι η ασφαλέστερη και η προτιμότερη επιλογή.

5) Ποια δοχεία είναι κατάλληλα για φούρνο μικροκυμάτων; Προτιμάμε τα γυάλινα; Τα ειδικά πλαστικά; Με καπάκι γυάλινο; Ζεσταίνουμε χωρίς ή με καπάκι;
Ο γενικός κανόνας που πρέπει να ακολουθούμε στη χρήση δοχείων για το φούρνο μικροκυμάτων είναι να αναφέρεται από τον κατασκευαστή ότι έχουν τις προδιαγραφές για τη συγκεκριμένη χρήση.

Αναλυτικότερα τα σκεύη που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε με ασφάλεια είναι:

  • Όλα τα σκεύη στα οποία αναγράφεται ότι είναι κατάλληλα για χρήση σε μικροκύματα
  • Πυρίμαχα γυάλινα σκεύη
  • Τα περισσότερα χάρτινα πιάτα (προτιμάμε τα λευκά, χωρίς σχέδια)
  • Χάρτινες σακούλες ψησίματος

Αντίθετα, τα σκεύη που δεν είναι ασφαλή να χρησιμοποιούμε είναι:

  • Δοχεία που χρησιμοποιούνται για τη διατήρηση κρύων τροφίμων (π.χ. πλαστικά δοχεία μαργαρίνης, τυριού και γιαουρτιού)
  • Απλές χάρτινες συσκευασίες τροφίμων
  • Μεταλλικά σκεύη
  • Αλουμινόχαρτο
  • Σκεύη διογκωμένης πολυστερίνης (φελιζόλ)
  • Πορσελάνινα σκεύη με μεταλλικά διακοσμητικά
  • Χρησιμοποιημένες πλαστικές συσκευασίες έτοιμων γευμάτων για μικροκύματα

Σε περίπτωση που δεν αναγράφεται στο σκεύος ότι είναι κατάλληλο για χρήση σε φούρνο μικροκυμάτων, μπορούμε να κάνουμε το παρακάτω πείραμα για να δούμε αν μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε με ασφάλεια:

  • Βάζουμε νερό βρύσης σε ένα γυάλινο κατάλληλο για χρήση σε μικροκύματα ποτήρι και το βάζουμε μαζί με το σκεύος που θέλουμε να ελέγξουμε στον φούρνο μικροκυμάτων.
  • Λειτουργούμε τον φούρνο για 1 λεπτό στην υψηλή θερμοκρασία και μετά αγγίζουμε με προσοχή το σκεύος.
  • Αν το σκεύος είναι ζεστό ή καυτό, τότε δεν μπορούμε να το χρησιμοποιούμε με ασφάλεια καθώς περιέχει κάποιο μεταλλικό στοιχείο στη σύνθεσή του.

Όσον αφορά στη χρήση καπακιού κατά το ζέσταμα ή ξεπάγωμα τροφίμων στον φούρνο μικροκυμάτων, συνίσταται:

  • να χρησιμοποιούμε καπάκι (με προδιαγραφές για χρήση σε μικροκύματα) προκειμένου να διατηρούμε την υγρασία στο τρόφιμο, η οποία θα βοηθήσει στο να καταστραφούν επικίνδυνα βακτήρια και να επιτρέπουμε ομοιόμορφο μαγείρεμα. Σε αυτό που πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη σημασία είναι να υπάρχει αρκετή απόσταση μεταξύ του τρόφιμου και του καπακιού, έτσι ώστε να μην ακουμπάει το ένα το άλλο.
  • Πρέπει να αφήνουμε ένα μικρό κενό (αν δε χρησιμοποιούμε τα ειδικά καπάκια τα οποία έχουν τρύπες εξαερισμού) έτσι ώστε να επιτρέπουμε στους υδρατμούς που θα δημιουργηθούν να απεγκλωβιστούν. Σε περίπτωση που δεν έχουμε τα ειδικά καπάκια μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αντικολλητικό χαρτί ψησίματος, λευκές χαρτοπετσέτες ή λευκά χάρτινα πιάτα και να αποφύγουμε τη χρήση καφέ χάρτινων σακουλιών και αλουμινόχαρτου.
Open post

Ηλιακή φάρμα θα κατασκευαστεί στην περιοχή του Τσερνομπίλ

Ηλιακή φάρμα θα κατασκευαστεί στην περιοχή του Τσερνομπίλ

Η ουκρανική εταιρεία Rodina Energy Group και ο γερμανικός οργανισμός καθαρής ενέργειας Enerparc Ag που εδρεύει στο Αμβούργο, θα κατασκευάσουν μια ηλιακή φάρμα που θα μπορεί να παράγει έως 1 MW, στην εγκαταλελειμμένη περιοχή του Τσερνομπίλ. Το πρότζεκτ αυτό αναμένεται να κοστίσει 1,2 εκατομμύρια δολάρια, με τις κατασκευές να ξεκινούν τον Δεκέμβριο.

«Θέλουμε να βελτιστοποιήσουμε τη ζώνη του Τσερνομπίλ» δήλωσε στο Bloomberg ο Evgeny Variagin, διευθύνων σύμβουλος της Rodina. «Δεν πρέπει να είναι μια μαύρη τρύπα στη μέση της Ουκρανίας. Το έργο μας είναι 100 μέτρα από τον αντιδραστήρα».

Η κυβέρνηση της Ουκρανίας ενθαρρύνει τις εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στο Τσερνομπίλ, προσφέροντάς τους εκτάσεις σε χαμηλές τιμές. Το έδαφος εξακολουθεί να είναι πολύ ραδιενεργό για να καλλιεργηθεί, αλλά η περιοχή συνδέεται με τις μεγάλες πόλεις της χώρας με γραμμές μεταφοράς που είχαν αρχικά τεθεί για να μεταφέρουν ηλεκτρόνια από το κατεστραμμένο πυρηνικό εργοστάσιο, κι αυτό καθιστά την τοποθεσία ιδανική για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Οι εταιρείες εξασφάλισαν σύμβαση το 2016, σύμφωνα με την οποία, η ουκρανική κυβέρνηση θα πληρώσει 15 σεντς ανά κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας που θα παράγεται μέχρι το 2030, ένα ποσό που σύμφωνα με το Bloomberg, είναι σχεδόν 40% υψηλότερο από το επίπεδο του κόστους της ηλιακής ενέργειας στην Ευρώπη.

Business Insider.com

Bloomberg.com

 

Open post

Ημερίδα για το ρέμα του Ποδονίφτη στις 11 Δεκεμβρίου

Ημερίδα για το ρέμα του Ποδονίφτη στις 11 Δεκεμβρίου

Οι εξελίξεις, η διαχείριση των ρεμάτων, οι κίνδυνοι από παρεμβάσεις σε αυτά και άλλα πολλά θα βρεθούν στο επίκεντρο της συζήτησης της ημερίδας που θα διοργανωθεί στις 11 Δεκεμβρίου 2017.

Μετά τα τραγικά γεγονότα στη Μάνδρα, εκδηλώσεις με το περιεχόμενο αυτό, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.

Η σχετική ανακοίνωση αναφέρει τα εξής:

«Ο Δήμος Ν. Φιλαδέλφειας – Ν. Χαλκηδόνας και το Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού της Διασποράς (ΠΠΙΕΔ) διοργανώνουν ημερίδα με θέμα «Το ρέμα του Ποδονίφτη και τα βιομηχανικά κτίρια της περιοχής: Το παρόν και το μέλλον ενός ρέματος σε κρίση» τη Δευτέρα, 11 Δεκεμβρίου 2017 στο ΠΠΙΕΔ (Δεκελείας 152, Ν. Φιλαδέλφεια).

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στον απόηχο της μεγάλης τραγωδίας που έπληξε την Δυτική Αττική στις 15 Νοεμβρίου, γεγονός που την καθιστά εξαιρετικά επίκαιρη.

Πόσο καθοριστικός μπορεί να είναι ο ρόλος ενός ποταμού στη δημιουργία και την ανάπτυξη μιας πόλης;

Στην ημερίδα, ειδικευμένοι επιστήμονες θα ενημερώσουν, για τον σημαντικό ρόλο των υδάτινου οικοσυστήματος του Ποδονίφτη, ξεκινώντας από το ρόλο τον οποίο έπαιξε στην δημιουργία μιας πόλης με την εγκατάσταση των μικρασιατών προσφύγων και τη βιώσιμη ανάπτυξη της με τη λειτουργία των βιομηχανικών κτηρίων στην περιοχή, που ήδη ονομαζόταν «Ποδονίφτης».

Στη συνέχεια θα διατυπωθούν επιστημονικές απόψεις και συμπεράσματα για τις νέες μεθόδους διαχείρισης και τις προοπτικές ανάδειξης των αστικών και περαστικών ποταμών και ρεμάτων, ως σημαντικά φυσικά αυτόνομα οικοσυστήματα στην δημιουργία και ανάπτυξη των πόλεων σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και τα νέα επιστημονικά δεδομένα, καθώς αποτελούν και τμήμα του οικοσυστήματος ολόκληρης της πόλης.

Η υποβάθμιση και κακοποίηση με τσιμεντοποιήσεις και εγκιβωτισμούς ενός τέτοιου σημαντικού ιστορικού, κοινωνικού σημείου αναφοράς, όπως είναι ο Ποδονίφτης, συνδεδεμένος με την εμπειρία και τη ζωή των κατοίκων της πόλης, είναι απώλεια της μνήμης και της ιστορικής συνέχειας του τόπου αλλά και υποβάθμιση του επιπέδου ζωής των κατοίκων.

Η ημερίδα διοργανώνεται με τη συνεργασία της «Ιάνθης» αμκε για το Περιβάλλον και τον Πολιτισμό, και του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του ΕΜΠ.

Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού της Διασποράς

Δεκελείας 152 και Ατταλείας 2 , Ν. Φιλαδέλφεια

Δευτέρα, 11 Δεκεμβρίου 2017 και ώρα 4μμ-9μμ».

 

Open post

«Ένας σπόρος για την αλλαγή»: Μια ταινία του Αλέξανδρου Οικονομίδη (video)

«Ένας σπόρος για την αλλαγή»: Μια ταινία του Αλέξανδρου Οικονομίδη (video)

Το ντοκιμαντέρ «A Seed for Change» (Ένας σπόρος για την αλλαγή»), ένα προσωπικό οδοιπορικό, μια ατομική προσπάθεια του σκηνοθέτη Αλέξανδρου Οικονομίδη να προστατέψει το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να επιλέγει ελεύθερα την τροφή του, δωρεάν, σε περίοδο οικονομικής κρίσης προβάλλεται, την Κυριακή 3 Δεκεμβρίου, στις 17:45 στον Κινηματογράφο «Τριανόν» (Κοδριγκτώνος 21 και Πατησίων) με ελεύθερη είσοδο.

Το 75λεπτο ελληνικό ντοκιμαντέρ, που γυρίστηκε και μονταρίστηκε σταδιακά μέσα σε περίοδο 7 χρόνων (2010-2017) στην Ελλάδα, το Λίβανο, το Βέλγιο και τη Γαλλία, αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου της πόλης που όλα πήγαιναν καλά στη ζωή του μέχρι το ξεκίνημα της οικονομικής κρίσης. Σύντομα κατάλαβε, μετά από έρευνα, ότι όταν μπορείς να καλλιεργήσεις τη δική σου τροφή δωρεάν χωρίς τη διαμεσολάβηση χρήματος, τότε αλλάζουν όλα. Εξαφανίζεται ο φόβος και η κρίση γίνεται πιο ήπια και παίρνει άλλη μορφή. Για να καταφέρεις να έχεις δωρεάν τροφή, η προϋπόθεση είναι να έχεις πρόσβαση σε δωρεάν παραδοσιακούς-φυσικούς σπόρους, οι οποίοι αναπαράγονται.

Το πρότζεκτ του Αλέξανδρου Οικονομίδη έδωσε ζωή και στον ομώνυμο μη κερδοσκοπικό οργανισμό «A Seed for Change», ένα δίκτυο ανθρώπων, μια κινητοποίηση των κατοίκων της πόλης για την παραγωγή και την ανταλλαγή φυσικών σπόρων, διατηρώντας την κληρονομιά και την βιοποικιλότητα.

Σύνοψη:

«Μεγαλώσαμε σε ένα σύστημα που μας κάνει να πιστεύουμε ότι τα τρόφιμα φυτρώνουν στα ράφια, το καθαρό νερό πηγάζει από τα μπουκάλια, η υγεία βρίσκεται στα χέρια των γιατρών, η εκπαίδευση ζει σε ένα ίδρυμα και τα χρήματα είναι το κλειδί για όλα αυτά. Ήρθε η ώρα να συνειδητοποιήσουμε ότι όλα αυτά είναι ένα ψέμα…»

Σημείωμα σκηνοθέτη:         

«Ως άνεργος σκηνοθέτης και θύμα της οικονομικής κρίσης έκανα ένα μακρύ ταξίδι αναζητώντας εναλλακτικούς τρόπους που θα μου επιτρέψουν να παρακάμψω την ένταση των διαδηλώσεων στους δρόμους της Αθήνας και να φτάσω σε μια βιώσιμη λύση μέσα στην παγκόσμια κρίση που μόλις είχε πλήξει το σύγχρονο τρόπο ζωής μας.

Κάπως αλλάζει η στάση σου απέναντι στην κρίση όταν έχεις την δύναμη του φυσικού αναπαραγόμενου σπόρου στα χέρια σου, δηλαδή όταν μπορείς να αναπαράγεις δική σου δωρεάν τροφή. Άντε όμως να βρεις τέτοιους σπόρους…»

«Στα πολλά ταξίδια που έκανα, ειδικά στην Ελλάδα, Λίβανο, Γαλλία, και Βέλγιο,  έμαθα πόσο περίπλοκη, παράλογη και παράξενη είναι η κατάσταση που ζούμε. Στη χειρότερη φάση της οικονομικής κρίσης ο παραδοσιακός σπόρος -που είναι η βάση της δωρεάν τροφής- να έχει γίνει παράνομος και έτσι να έχεις χάσει το δικαίωμά σου να θρέψεις τον εαυτό σου χωρίς χρήμα».

«Μέσα σε αυτά τα 7 χρόνια που μου πήρε να ολοκληρώσω την ταινία, έμαθα επίσης το τι μπορούμε να κάνουμε για όλα αυτά».

Αλέξανδρος Οικονομίδης/ Βιογραφικό:

Ο Αλέξανδρος Οικονομίδης είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Notre Dame – Louaize με πτυχίο στην «Επικοινωνία, Ραδιοφωνία και Τηλεόραση». Έχει αναπτύξει τις κινηματογραφικές του δεξιότητες – που περιλαμβάνουν μαγνητοσκόπηση, σκηνοθεσία και μοντάζ – σε συνεργασία με αναγνωρισμένους διαφημιστικούς οργανισμούς, εταιρείες παραγωγής και διεθνείς τηλεοπτικούς σταθμούς στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, όπως το BBC, MTV, Globecast, ESPN, Endemol, BoomtownFilms, Impact BBDO, LeoBurnett και πολλά άλλα.

Το «Seed for Change» είναι το πρώτο του ντοκιμαντέρ του Αλέξανδρου Οικονομίδη, στο οποίο ο ίδιος έχει αναλάβει την έρευνα, το σενάριο, την παραγωγή, τη σκηνοθεσία και το μοντάζ.

Στο τέλος της προβολής θα μοιραστούν σπόροι παραδοσιακών ποικιλιών στους θεατές.

 

Open post

«ΘΑΛΑΤΤΑ»: Για την εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων στη Μεσόγειο

«ΘΑΛΑΤΤΑ»: Για την εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων στη Μεσόγειο

Ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ θα προβληθεί την Παρασκευή 1 Δεκέμβρη 2017 στο Ράλλειο Γενικό Λύκειο Θηλέων στον Πειραιά, στις 12 το μεσημέρι, όπως αναφέρει στο λογαριασμό της στο facebook η Helmepa – Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλάσσιου Περιβάλλοντος.

Η προβολή (με ελεύθερη είσοδο) γίνεται στο πλαίσιο του 4ου Πανελλήνιου Συνεδρίου ΠΕΒ (Πανελλήνιας Ένωσης Βιοεπιστημόνων): «Η Βιολογία στην Εκπαίδευση», θα γίνει προβολή της ταινίας μας ΘΑΛΑΤΤΑ και θα ακολουθήσει συζήτηση. Θα παραβρεθούν στην συζήτηση ο Γιώργος Βαγενάς (παραγωγή) και ο Λευτέρης Τεκτονίδης (διεύθυνση φωτογραφίας).

Το ελληνικής παραγωγής ΘΑΛΑΤΤΑ πραγματεύεται την εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Open post

Τεχνολογία για το κοινό καλό

Τεχνολογία για το κοινό καλό

Το Tech for Good Explorers είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που εφαρμόζεται στη Γαλλία και απευθύνεται σε φοιτητές πληροφορικής και μηχανικής. Οι σχολές που συμμετέχουν, παρακινούν τους φοιτητές τους να εργαστούν πάνω στην επίλυση μιας ψηφιακής πρόκλησης για ένα κοινωνικό πρότζεκτ.

Το πρόγραμμα αυτό ίδρυσε η γαλλική ένωση Latitudes το Μάιο του 2017 με την φιλοδοξεία να προβληματίσει και να ενθαρρύνει τους σπουδαστές αλλά και να καταδείξει πως συχνά μια κοινωνική πρόκληση μπορεί να κρύβεται πίσω από μια τεχνολογική. Μέχρι στιγμής συμμετέχουν 150 φοιτητές από έξι σχολές σε συνολικά 30 πρότζεκτ.

Μελλοντικός στόχος των ιδρυτών είναι η εδραίωση μιας παιδαγωγικής μεθόδου ανοικτού κώδικα που θα μπορεί να υιοθετηθεί από περισσότερες σχολές σε όλη τη Γαλλία. παράλληλα, αναζητούν νέους συνεργάτες με σκοπό την αξιοποίηση της εμπειρίας τους όσον αφορά στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών που εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον. Επιθυμούν δε, να διαδώσουν το πρόγραμμα και σε άλλες χώρες, προκειμένου να συνεισφέρουν σε ένα παγκόσμιο ρεύμα αλλαγής νοοτροπίας όπου η τεχνολογία θα μπορεί να είναι ένας τρόπος επίλυσης των προβλημάτων της κοινωνίας.

Δυο από τα πρότζεκτ στα οποία έχουν δουλέψει οι φοιτητές είναι το Reconnect και το Entourage. Το Reconnect είναι μια διαδικτυακή πλατφόρμα αποθήκευσης και κοινής χρήσης, ένα αλληλέγγυο cloud, για την ενίσχυση της κοινωνικής φροντίδας. Ο κοινωνικός λειτουργός μπορεί να δημιουργήσει έναν λογαριασμό για τον άστεγο και να σκανάρει τα επίσημα έγγραφά του. Η διαδικασία αυτή μπορεί να γίνει ακόμη και έξω στο δρόμο μέσω μιας εφαρμογής. Μέχρι σήμερα έχουν ήδη δημιουργηθεί 400 λογαριασμοί αστέγων. Επόμενος στόχος είναι η μετάφραση της εφαρμογής σε εννέα γλώσσες για να μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν και οι μετανάστες.

Η εφαρμογή Entourage συνδέει τους ανθρώπους μεταξύ τους με σκοπό να τους κινητοποιήσει να δημιουργήσουν έναν κοινωνικό κύκλο για τους άστεγους της γειτονιάς τους. Η εφαρμογή αναπτύχθηκε με τη βοήθεια αστέγων και κοινωνικών λειτουργών.

ΠΗΓΗ:
Socialter.fr

Open post

Ενημέρωση για τον σακχαρώδη διαβήτη στο Γαλάτσι

Ενημέρωση για τον σακχαρώδη διαβήτη στο Γαλάτσι

Την Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου 2017 θα πραγματοποιηθεί ενημερωτική εκδήλωση για τον σακχαρώδη διαβήτη και το διαβητικό πόδι στο Πολιτιστικό Κέντρο Καμίνι.Πρόκειται για διοργάνωση του Δήμου Γαλατσίου, σε συνεργασία με διαβητολόγους από το Λαϊκό Νοσοκομείο.

Open post

Ημερίδα για την Κατάθλιψη στον Δήμο Ηρακλείου Αττικής

Ημερίδα για την Κατάθλιψη στον Δήμο Ηρακλείου Αττικής

Eνημερωτική δράση διοργανώνει ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής την Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου, στις 18.00, στο Πολιτιστικό Πολύκεντρο «Ηλέκτρα Αποστόλου» (Κουντουριώτου & Νεότητος).

Όπως σημειώνει ο Δήμος «η μάστιγα της Κατάθλιψης, θα είναι στο επίκεντρο της  ενημερωτικής εκδήλωσης».

Παράλληλα αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση, πως: «Την ασθένεια του 21ου αιώνα, την Κατάθλιψη, θέτει στο προσκήνιο ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής καλώντας τους πολίτες να συζητήσουν μαζί τρόπους πρόληψης και μεθόδους αντιμετώπισής της, στην ενημερωτική δράση που διοργανώνει την Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου, στις 18.00, στο Πολιτιστικό Πολύκεντρο «Ηλέκτρα Αποστόλου» (Κουντουριώτου & Νεότητος)».

Συνεχίζοντας ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής, επισημαίνει ότι: «Πρώτο βήμα η αναγνώριση του προβλήματος, για αυτό και το πρόγραμμα των ομιλιών ανοίγει με τη Μαίρη Καραμπέτσου, (εργοθεραπεύτρια MSc και διευθύντρια τη Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου) με την ενότητα «Κατάθλιψη: Ας μιλήσουμε».

Ο Ορέστης Γιωτάκος, (ψυχίατρος MD, MSc, PhD, υπεύθυνος της «Ομπρέλα») θα πάρει την σκυτάλη για να μιλήσει για την «Κατάθλιψη στο Πλαίσιο του Χώρου Εργασίας», ενώ η δρ. Νατάσα Σουρέτη, (ψυχολόγος Υγείας, γνωσιακή ψυχοθεραπεύτρια, EMDR Practitioner) αναλύει τον ρόλο της γνωσιακής ψυχοθεραπείας στην κατανόηση της Κατάθλιψης. Συντονίζει ο αντιδήμαρχος Κοινωνικής Μέριμνας και Υγείας, Γιώργος Οικονομίδης.

Μετά τις ομιλίες των ειδικών, το κοινό θα μπορεί να υποβάλει τις ερωτήσεις του στην ανοικτή συζήτηση που θα ακολουθήσει».

Open post

Ιαπωνία: Στάχυα ρυζιού παίρνουν τη μορφή γιγάντιων ζώων

Ιαπωνία: Στάχυα ρυζιού παίρνουν τη μορφή γιγάντιων ζώων

Γιγάντια γλυπτά, φτιαγμένα από στάχυα ρυζιού, παρουσιάζονται κάθε χρόνο στο πάρκο Ουασεγκικάτα από τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Τέχνης Musashino του Τόκιο.

Το συγκεκριμένο καλλιτεχνικό γεγονός πραγματοποιείται εδώ και εννέα χρόνια, στο πλαίσιο του Wara Art Festival.

«Wara», στα Ιαπωνικά σημαίνει «στάχυ ρυζιού», το οποίο απομένει μετά το αλώνισμα που ακολουθεί τον θερισμό. Εφέτος, τα γιγάντια αγάλματα έχουν τη μορφή ζώων: Ένας γορίλας, ένας ρινόκερος, ένα λιοντάρι, ένας κροκόδειλος, ένας ταύρος.

Η ιδέα για τη δημιουργία των γλυπτών ξεκίνησε το 2006, όταν οι κάτοικοι της περιοχής Niigata απευθύνθηκαν στο Πανεπιστήμιο Τέχνης Musashino, για να πάρουν συμβουλές σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να κάνουν τέχνη από τις ποσότητες σταχυών ρυζιού που απέμεναν μετά από το αλώνισμα.

Από το 2008 μέχρι σήμερα, οι φοιτητές του Γιαπωνέζικου πανεπιστημίου βοηθούν τους κατοίκους της περιοχής να δημιουργήσουν τα πρωτότυπα γλυπτά.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φωτογραφία: AP /Anupam Nath, αρχείο

Open post

Λιγότερα κρούσματα HIV λοίμωξης το 2017 στην Ελλάδα

Λιγότερα κρούσματα HIV λοίμωξης το 2017 στην Ελλάδα

Πτωτική τάση των νέων διαγνώσεων του ιού HIV καταγράφεται στην Ελλάδα τα τελευταία 5 χρόνια και οι αριθμοί επιδημιολογικής παρατήρησης επιστρέφουν πλέον στα επίπεδα πριν το 2010. Το 2016 είχαμε 639 νέες διαγνώσεις και το πρώτο δεκάμηνο του 2017 492 νέες διαγνώσεις.

Τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν μία ενθαρρυντική ένδειξη, σύμφωνα με τους επιστήμονες, μετά την επιδημική έκρηξη στους χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών στο κέντρο της Αθήνας, τη διετία 2011-2012.

Τα στοιχεία αυτά έδωσαν στη δημοσιότητα οι ειδικοί, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με αφορμή το 29ο Πανελληνίου Συνεδρίου AIDS, τονίζοντας όμως ότι δεν υπάρχει περιθώριο για εφησυχασμό.

Ωστόσο, πέρα από τα καλά νέα όπως είπαν, υπάρχουν και προβλήματα που σχετίζονται με το νόσημα στη χώρα μας. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο τα οροθετικά άτομα ζουν σε καθεστώς ανασφάλειας για την υγεία τους και ανησυχίας για την πιθανή έκθεση των ερωτικών τους συντρόφων στον ιό του HIV.

Κι αυτό γιατί οι εξετάσεις για τη μέτρηση του ιικού φορτίου και της γονοτυπικής αντοχής γίνονται πλέον μόνο σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, λόγω έλλειψης αντιδραστηρίων στα εργαστήρια των τεσσάρων κέντρων αναφοράς της χώρας.

Το πρόβλημα είναι οξύτατο κυρίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη για τις εξετάσεις ιικού φορτίου και σε όλη την Ελλάδα για τη γονοτυπική αντοχή. Έτσι οι άνθρωποι που ζουν με HIV δεν είναι σε θέση να διακριβώσουν την κατάσταση της υγείας τους και αν εξακολουθούν να μην μεταδίδουν τον ιό.

Οι νεότερες μολύνσεις

Σύμφωνα με το πρόσφατο επιδημιολογικό δελτίο του ΚΕΕΛΠΝΟ, το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων διαγνώσεων αφορά στην ηλικιακή ομάδα των 30-39 ετών και κύριος τρόπος μετάδοσης του ιού είναι η σεξουαλική επαφή μεταξύ ανδρών, ενώ καταγράφηκε πτώση στο ποσοστό των νέων περιστατικών που μολύνθηκαν μέσω της χρήσης ενδοφλέβιων εξαρτησιογόνων ουσιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι, εντός του 2017 (έως την 31η Οκτωβρίου), δεν δηλώθηκε κανένα περιστατικό κάθετης μετάδοσης του ιού από έγκυο μητέρα στο παιδί.

Η πτωτική τάση που παρατηρείται στις νέες μολύνσεις και τους θανάτους συνδέεται και με την αύξηση της κάλυψης των HIV οροθετικών ατόμων με αντιρετροϊκή αγωγή, επισημάνουν οι επιστήμονες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του UNAIDS, το 53% των ατόμων που ζούσαν με HIV το 2016, λάμβανε αντιρετροϊκή θεραπεία (αύξηση της κάλυψης κατά 130% συγκριτικά με το 2010).

Τα νέα επιστημονικά δεδομένα

Από διάφορες εργασίες, που θα ανακοινωθούν στο συνεπδριο, καταδεικνύονται τα ευχάριστα αποτελέσματα από την καθιέρωση της έγκαιρης χορήγησης αντιρετροϊκής θεραπείας, στην Ελλάδα: Στατιστικά σημαντική αύξηση των ετών επιβίωσης, μεγαλύτερη πιθανότητα ανόδου στα 800 CD4 κύτταρα/μL, μετά από 3 χρόνια και αποκατάσταση του ανοσοποιητικού συστήματος, μειωμένος ρυθμός μεταδόσεων ανθεκτικών στελεχών HIV.

Από άλλες εργασίες, όπως αυτές της ομάδας του επίκουρου καθηγητή Δ. Παρασκευά σε συνεργασία με τις Μονάδες Λοιμώξεων, έχει προκύψει ότι τα ανθεκτικά στελέχη σε αντιρετροϊκά φάρμακα, μεταδίδονται στην Ελλάδα κυρίως, μέσω τοπικών δικτύων μη θεραπευμένων ασθενών. Όμως είναι σημαντικό ότι η πρώιμη έναρξη θεραπείας, σε σχέση με την ημερομηνία μετάδοσης, σχετίζεται με μειωμένο ρυθμό μεταδόσεων ανθεκτικών στελεχών HIV.

Τα μέτρα προφύλαξης

Από διάφορες εργασίες Μονάδων Λοιμώξεων προκύπτει ότι, παρά την προσπάθεια ενημέρωσης, τα άτομα με HIV λοίμωξη δεν τηρούν τα μέτρα προφύλαξης, δεδομένου ότι παρουσιάζονται σε αυτόν τον πληθυσμό αυξημένα κρούσματα σύφιλης, αλλά και επιδημικές εξάρσεις οξείας ηπατίτιδας Α και C.

Σημαντικό επίτευγμα αποτελεί η καθολική πρόσβαση των ασθενών με HIV/HCV συλλοίμωξη στις νεότερες θεραπείες για την ηπατίτιδα C, όπως παρουσιάζεται σε μία εργασία από τη Μονάδα του Γ.Ν.Α. «Ε.Ε.Σ.». Από μελέτη του Γ.Ν. Νίκαιας διαπιστώνεται ότι η διάγνωση της HIV λοίμωξης γίνεται καθυστερημένα, συχνότερα με αφορμή κάποια ασθένεια ή νοσηλεία, και λιγότερο συχνά μέσω προληπτικού ελέγχου.

Το αποτέλεσμα είναι οι ασθενείς να προσέρχονται για ιατρική φροντίδα με χαμηλό απόλυτο αριθμό CD4 και ήδη προχωρημένο στάδιο κατά τη διάγνωση.

Οι θεραπείες στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η αντιρετροϊκή αγωγή χορηγείται βάσει των διεθνών και ευρωπαϊκών κατευθυντηρίων οδηγιών σε όλα τα άτομα που διαγιγνώσκονται με HIV λοίμωξη, ανεξάρτητα από τα επίπεδα των CD4 T-λεμφοκυττάρων ή την παρουσία άλλων καταστάσεων ή συννοσηροτήτων. Η έγκαιρη και αποτελεσματική αντιρετροϊκή αγωγή, επιφέρει σημαντικά οφέλη, τόσο σε επίπεδο ατόμου, όσο και σε επίπεδο δημόσιας υγείας, αφού συνδέεται με μείωση της σχετιζόμενης με τον HIV νοσηρότητας και θνητότητας, αλλά και με ελάττωση της πιθανότητας μετάδοσης του ιού.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Posts navigation

1 2 3 20 21 22 23 24 25 26 33 34 35
Scroll to top