Open post

Με νέα ορμή συνεχίζεται η έρευνα για το προσφυγικό

Με νέα ορμή συνεχίζεται η έρευνα για το προσφυγικό

Μπαίνουμε από αύριο έως και τις 14/5 στον πέμπτο κύκλο της μεγάλης δημοσιογραφικής έρευνας που ξεκίνησε με επίκεντρο το προσφυγικό ρεύμα των Ελλήνων από τα νησιά του Αιγαίου – κατά κύριο λόγο – προς τα μικρασιατικά παράλια, την Κύπρο, τη Συρία, το Λίβανο, την Παλαιστίνη, την Αίγυπτο και την Αφρική, κατά τη διάρκεια της ιταλογερμανικής κατοχής σε βάρος της χώρας μας στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ήδη από προηγούμενους κύκλους επιχειρούμε μία «επέκταση» της έρευνας σε θεματικές που συνδέονται με αυτήν.

Για παράδειγμα να μην εξετάζουμε μόνο τί έγινε με αυτούς που έφυγαν πρόσφυγες, αλλά και ποια ήταν η εξέλιξη με αυτούς που δεν έφυγαν, αφού υπήρξαν και νησιά στα οποία δεν εκδηλώθηκε σημαντικό προσφυγικό ρεύμα προς την Τουρκία, την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.

Ταυτόχρονα και ποιες ήταν οι αντιστασιακές δράσεις στα κατεχόμενα νησιά μας.

Επίσης περισσότερα στοιχεία για δράσεις στις οποίες εντάχτηκαν πρόσφυγες, αλλάζοντας ιδιότητα, όπως για παράδειγμα η συμμετοχή προσφύγων στους ναυτεργάτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την ΟΕΝΟ (ομοσπονδία ελληνικών ναυτεργατικών οργανώσεων).

Παρουσιάζουμε το σπάνιο ιστορικό – εκδοτικό έργο συγγραφέων για τα νησιά από τα οποία κατάγονται ή αναφέρονται για την κατοχική περίοδο. Εκτίμησή μας είναι ότι αρκετά βιβλία αυτής της κατηγορίας δεν έχουν «προσεχτεί» όσο θα έπρεπε από το αναγνωστικό κοινό.

Φυσικά συνεχίζουμε και την παρουσίαση συνεντεύξεων με πρόσωπα που συμμετείχαν στο προσφυγικό ρεύμα εκείνης της περιόδου και μας μεταφέρουν τις μαρτυρίες τους.

Σε αυτόν τον κύκλο οφείλουμε να ευχαριστήσουμε για τη βοήθεια τους: Νίκο Ζηκίδη, Σωτήρη Πολίτη, Θάλεια Φράγκου, Σμαράγδα –  Μάγια Πατεράκη, το Δήμο Αστυπάλαιας και ειδικά το δημοτικό σύμβουλο Ιάκωβο Λαπατά, το Δήμο Λήμνου και το συγγραφέα – ιστορικό ερευνητή Αριστείδη Τσοτρούδη και το Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων.

Παίρνοντας δύναμη από τη στήριξή σας και τη συμμετοχή σας σε διάφορα επίπεδα της έρευνας, συνεχίζουμε…

Περιοδικό Α.Ε.Ρ.Α. (από το προσωπικό μας αρχείο) περίοδος Πάσχα 1945 φωτορεπορτάζ από επιστροφή προσφύγων από τη Μ. Ανατολή προς τη Σάμο, οι Ικαριώτες χορεύουν τον τοπικό χορό στο κατάστρωμα.

 

Συγκεντρωτικά όλο το υλικό των προηγούμενων κύκλων στην ανάρτηση: Aναγνώριση της ερευνητικής δουλειάς του ert.gr

Διαβάστε στο ert.gr κάθε μέρα λίγο μετά τις 7πμ:

Τετάρτη 3 Μαΐου: Οι θαλασσόλυκοι του Αιγαίου στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο -Μεταφορές προσφύγων και επικίνδυνες αποστολές

Πέμπτη 4 Μαΐου: Σ. Καρίμαλης: Η πείνα η προσφυγιά και η οργάνωση της αντίστασης στην κατοχή

Παρασκευή 5 Μαΐου: Η αλληλεγγύη της Ομογένειας προς τους Έλληνες πρόσφυγες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Σάββατο 6 Μαΐου: Καίτη Φράγκου – Ζηκίδη: Η προσφυγοπούλα νοσοκόμα στο στρατόπεδο του Νουσεϊράτ (α΄μέρος)

Κυριακή 7 Μαΐου: Καίτη Φράγκου – Ζηκίδη: Η προσφυγοπούλα νοσοκόμα στο στρατόπεδο του Νουσεϊράτ (β΄μέρος)

Δευτέρα 8 Μαΐου: Η συμβολή της Λήμνου στην περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Τρίτη 9 Μαΐου: Aστυπάλαια: Πεδίο μαχών και επιχειρήσεων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

Τετάρτη 10 Μαΐου: Η αντιστασιακή δράση του πρόσφυγα Πέτρου Ανδριώτη στα χρόνια της κατοχής

Πέμπτη 11 Μαΐου: Σύρος: Η κατοχή και η λιμοκτονία στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Παρασκευή 12 Μαΐου: OENO: «Όλα τα πλοία εν κινήσει»

Σάββατο 13 Μαΐου: Πρόσφυγας πολέμου το 1942 στην Αβησσυνία – Συνέντευξη της Ελευθερίας Πορτέλλου – Φράγκου

Κυριακή 14 Μαΐου: Αντιστασιακές δράσεις στην κατοχική Χίο – Η μαρτυρία του ΕΑΜίτη Δημήτρη Κουσκουσάκη

Open post

Ά. Ρακατζή – Λεφέ: Η προσφυγική διαδρομή σε Τουρκία – Συρία – Μ. Ανατολή

Ά. Ρακατζή – Λεφέ: Η προσφυγική διαδρομή σε Τουρκία – Συρία – Μ. Ανατολή

Τρεις γυναίκες, η μητέρα και τα δύο μικρά κοριτσάκια τα δύσκολα βράδια του 1942 επιχειρούσαν και πολλές φορές αποτύγχαναν, να διαφύγουν από την κατεχόμενη από τους Ιταλούς Ικαρία, προς τα τουρκικά παράλια. Τελικά το κατάφεραν και το ένα από τα δύο μικρά κοριτσάκια, η Άννα Ρακατζή – Λεφέ, μας διηγείται την προσφυγική της ιστορία.

Μαρίνος Λεφές και Ειρήνη Λεφέ το γένος Οικονόμου. Δεξιά όπως κοιτάμε η Άννα (όπως και στην ένθετη φωτο) και αριστερά η Μαίρη.

-Πότε φύγατε από την Ικαρία;

-Φύγαμε από την Ικαρία τον Αύγουστο του 1942 για δύο λόγους, από την μία για να γλιτώσουμε από την πείνα και από την άλλη γιατί ο πατέρας μου ο Μαρίνος Λεφές, είχε ήδη φύγει για τη Μέση Ανατολή, όπου υπηρετούσε στην αεροπορία με το βαθμό του σμηναγού, ήταν γιατρός. Πρέπει να πούμε ότι οι Ιταλοί ήταν σχετικά ήπιοι άνθρωποι.

-Πώς γίνονταν η διαφυγή;

-Είχαμε επιχειρήσει να φύγουμε καμιά δεκαριά φορές χωρίς επιτυχία. Μία φορά είχαμε κρυφτεί στα βράχια της παραλίας του Φάρου και το συνθηματικό ήταν ότι μέσα στη νύχτα ο βαρκάρης που θα έρχονταν για να μας πάρει θα άναβε τσιγάρο. Δυστυχώς προηγήθηκε ιταλική βάρκα και κάποιος Ιταλός στρατιώτης άναψε τσιγάρο, είδαμε μέσα στη νύχτα την κάφτρα και βγήκαμε. Εμένα τη μητέρα μου και την αδελφή μου μας συνέλαβαν, ενώ άλλοι πρόλαβαν και το έσκασαν.

Μας φυλάκισαν αρχικά στο Φάρο και ακολούθως στον Άγιο Κήρυκο. Έπιασε τον Ιταλό διοικητή που νομίζω ότι τον έλεγαν Πετέρντι, ένας θείος μου, τον παρακάλεσε και τελικά μας άφησαν. Μας έλεγαν οι Ιταλοί ότι ήξεραν ότι πάμε να βρούμε τον πατέρα μου που υπηρετούσε, γιατί τους είχαν ενημερώσει οι συνεργάτες τους. Ένα βήμα κάνετε εσείς, δύο κάνουμε εμείς μας έλεγαν.

-Πώς καταφέρατε τελικά να φύγετε;

-Τελικά από τον Άγιο Κήρυκο ξεκινήσαμε με τα πόδια και ένα μουλάρι με τα πράγματά μας και πήγαμε στην άλλη πλευρά της Ικαρίας για να φύγουμε, στη βόρεια. Κοιμηθήκαμε μία νύχτα στο δάσος κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας μας προς την άλλη πλευρά του νησιού, ενώ κινδυνέψαμε να μας εντοπίσουν οι Ιταλοί.
Φύγαμε με μία βάρκα του Καστανιά – ήταν ο βαρκάρης, την οποία είχαν κρύψει σε ένα κήπο και την κατέβασαν κουβαλώντας την στα χέρια, μέχρι τη θάλασσα.

Επειδή είχαν χαλαρώσει οι αρμοί στα ξύλα, έμπαζε νερά και τα αδειάζαμε εν πλω. Μπήκαμε 18 άτομα στη βάρκα, από διάφορα χωριά της Ικαρίας εκτός από εμάς, ήταν από τον Εύδηλο ο Πέτρος ο Ανδριώτης, ήταν από τον Ξυλοσύρτη, ο τελώνης του Ευδήλου και ο ταμίας του, ο Αντώνης ο Μάζαρης από το Φραντάτο και άλλοι.
Κοντά στις τουρκικές ακτές, έπιασε φουρτούνα είχε χαλάσει και η μηχανή και βάλαμε τα κουπιά, βλέπω σήμερα αντίστοιχα ταξίδια προσφύγων και θυμάμαι τα δικά μας.

-Ποιά ήταν τα πρώτα βήματα στην Τουρκία;

-Ένας Τούρκος που συναντήσαμε μας είπε, επειδή διψούσαμε πολύ, πού είχε πηγές και έφυγαν δύο άνδρες και μία γριά με το εγγόνι της. Μετά από κάποια ώρα ο Τούρκος μας είπε ότι το είπε για καψώνι και ότι εκεί που είναι οι πηγές ούτε σε τρεις μέρες δεν θα τις βρουν.

Συνεχίσαμε παραλιακά με τη βάρκα και κάποια στιγμή είδαμε σε κάτι βράχια τη γριά με το παιδί και με κίνδυνο τους κατέβασε από κάτι βράχια ο βαρκάρης. Τους άλλους δύο τους βρήκαμε στον Τσεσμέ με εγκαύματα στα πόδια γιατί είχαν πέσει σε κακούς Τούρκους, είχαν ανάψει φωτιά για να εντοπιστούν και οι Τούρκοι τους έβαλαν να σβήσουν τη φωτιά και τα κάρβουνα πατώντας πάνω με τις πατούσες τους.

-Ποιά ήταν η συνέχεια;

-Τελικά αποβιβαστήκαμε στο ακρωτήριο Κόρακας και γύρισε πίσω ο βαρκάρης. Μας έπιασαν Τούρκοι τσοπαναραίοι και μας έβριζαν και μας έλεγαν να γυρίσουμε πίσω, αλλά δεν είχαμε βάρκα, όπως τους απαντούσαμε. Όταν μας είδε ο πρώτος σφύριξε και πίσω από κάθε δένδρο της ακτής έβγαινε και ένας από ένας οπλισμένος.
Μας έψαξαν τα πράγματα και μας πήραν χρυσαφικά, βέρες, ρούχα. Άφησαν ένα κοριτσάκι να μας φυλάει και έφυγαν.

Κανονίσαμε να του αποσπάσουμε την προσοχή με κάτι χτενάκια για να το σκάσει ο Αντώνης ο Μάζαρης και να πάει να ειδοποιήσει τις επίσημες αρχές. Να πούμε ότι στην περιοχή αυτή, από κάποιους σαν αυτούς ή ίσως και τους ίδιους, εντοπίστηκαν 170 Χιώτες σκοτωμένοι μέσα σε ξεροπήγαδα. Όσο κέρδιζαν οι Γερμανοί στον πόλεμο, τόσο σκληρά μας αντιμετώπιζε η Τουρκία, όσο έχαναν τόσο γίνονταν πιο ανεκτική.

-Πώς σωθήκατε;

-Τελικά ο Αντώνης ο Μάζαρης (μας έσωσε και τελικά σκοτώθηκε στον εμφύλιο στη Σάμο, ήταν με τους αντάρτες) έφτασε στα Αλάτσατα στο προξενείο τους ενημέρωσε και με μουλάρια και στρατιώτες, ήρθαν να μας πάρουν. Υπήρχε και τηλεγράφημα του πατέρα μου ότι ζητούσε να ενημερωθεί αν εντοπίζονταν η οικογένειά του. Τον ρώτησαν τον Αντώνη στο προξενείο αν είχαμε πάει μαζί και το επιβεβαίωσε. Οι κακοί τσοπαναραίοι ήταν έξαλλοι, αλλά δεν μας πείραξαν γιατί κατάλαβαν ότι θα έρχονταν στρατιώτες.

-Πού σας πήγαν μετά;

-Μας πήγαν στον Τσεσμέ, μας έδωσαν χρηματικό επίδομα και νοικιάσαμε ένα δωμάτιο σε ένα βρωμοξενοδοχείο, με μία τουρκοκρητικιά ιδιοκτήτρια που μας έβριζε. Τότε ο Τσεσμές δεν ήταν το θέρετρο του σήμερα, αλλά μία πόλη με έντονα τα σημάδια του πολέμου και της Μικρασιατικής Καταστροφής, με ρημαγμένα και άδεια σπίτια, με τοίχους που είχαν τρύπες από σφαίρες, κλπ
Κάτσαμε εκεί ένα μήνα.

Μετά πήγαμε στη Σμύρνη και από εκεί με τρένο στο Χαλέπι, όπου ήρθε ο πατέρας μου από τη Χάιφα που είχαν βάση. Μας πήγε στη Βυρητό και μας νοίκιασε δωμάτιο. Εκεί είχα καλές σχέσεις με τη σπιτονοικοκυρά που εκτός από αραβικά μίλαγε και γαλλικά, εγώ πήγαινα σε ελληνογαλλικό σχολείο του Λιβάνου και μίλαγα γαλλικά με τη σπιτονοικοκυρά. Εκεί έβγαλα την Τετάρτη δημοτικού. Στο Λίβανο μείναμε έξι μήνες.

-Μετά πού πήγατε;

-Ακολούθως ο πατέρας μου μας πήγε στην Αλεξάνδρεια και νοικιάσαμε δωμάτιο στη γειτονιά Μαζαρίτα. Μεγάλη ήταν η βοήθεια των Αιγυπτιωτών Ελλήνων προς τους πρόσφυγες. Με τους Αιγύπτιους είχαμε πολύ καλές σχέσεις. Η μάνα μου πήγε σε στρατιωτικό νοσοκομείο των συμμάχων και εργάστηκε σαν νοσοκόμα, εγώ συνέχισα το σχολείο, εκεί έβγαλα την Πέμπτη δημοτικού στο ιδιωτικό σχολείο Ιερίδη.

Λόγω μετάθεσης του πατέρα μετά από ένα χρόνο πήγαμε στο Κάϊρο. Την αδελφή μου που είχε ξεκινήσει το γυμνάσιο στην Αλεξάνδρεια, πήγαινε στο Αβερώφειο, την αφήσαμε εκεί, είχαμε και συγγενείς.
Στο Κάϊρο πήγα στο Αχιλλοπούλειο που ήταν δημοτικό και γυμνάσιο και εκεί τελείωσα την έκτη δημοτικού.

Η Μαζαρίτα στο Κάϊρο

-Μιλήστε μας για το γυρισμό.

-Γυρίσαμε από την Αίγυπτο το 1945 με καράβι που μας αποβίβασε στον Άγιο Κήρυκο. Στον πατέρα μου έγινε πρόταση να μείνει μόνιμος στο στρατό και το ήθελε και ο ίδιος. Χωρίς να έχει καμία ανάμειξη με τα πολιτικά και χωρίς να είναι ενταγμένος σε κάποιο κόμμα, μία κακή ομάδα συμπατριωτών μας του έκανε αναφορά ότι είναι επικίνδυνος, έπαιρνε ρούβλια από το Στάλιν και διάφορα άλλα χονδροειδή ψέματα.

Ο αξιωματικός που πήρε την αναφορά, τον ήξερε, κατάλαβε ότι ήταν ψέματα, τον φώναξε και μίλησαν και κατά κάποιο τρόπο «καταχώνιασε» την αναφορά. Όμως επανήλθαν με δεύτερη αναφορά αυτοί που τον είχαν στοχοποιήσει και εκεί δεν μπόρεσε να καταχωνιαστεί γιατί θα έβρισκε τον μπελά του και αυτός που πήγε να βοηθήσει.

Μία μέρα στην Αθήνα, δύο της ασφάλειας έπιασαν τον πατέρα μου που ήταν ακόμα ένστολος και τον πήγαν στα κρατητήρια της Μπουμπουλίνας σε ένα κελί με άλλους 100, που κάθονταν όρθιοι λόγω χώρου και καθιστοί κάθονταν με βάρδιες.
Τον έστειλαν εξορία στην Ικαρία, αλλά αντί να μένει σε σπίτι, τον έβαλαν να μένει σε μία σκηνή στον Ξερόκαμπό. Έμεινε κάμποσο καιρό εκεί, εγώ του πήγαινα φαγητό, κάποια στιγμή τελείωσαν και αυτά και συνέχισε το επάγγελμα του γιατρού στην Ικαρία.

Συνέντευξη: Νάσος Μπράτσος

 

Διαβάστε στο ert.gr

Πέμπτη 6 Απρίλη: Ο Γιάννης Ταμβακλής και το «Οδοιπορικό στη Μέση Ανατολή 1941-1945»

Παρασκευή 7 Απρίλη: «Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι» – Ο Γιάννης Μακριδάκης στο ert.gr

Σάββατο 8 Απρίλη: Αντώνης Βεζυρόπουλος ο «κοντραμπατζής» της Αντίστασης στο Νότιο Αιγαίο

Όλες οι προηγούμενες αναρτήσεις του αφιερώματος, συγκεντρωτικά στο τέλος της ανάρτησης: Aναγνώριση της ερευνητικής δουλειάς του ert.gr

Open post

Αγαθονήσι: To αποκούμπι των Ελλήνων προσφύγων στο Β΄ Παγκόσμο Πόλεμο

Αγαθονήσι: To αποκούμπι των Ελλήνων προσφύγων στο Β΄ Παγκόσμο Πόλεμο

Όσο μικρό δείχνει στο χάρτη, τόσο μεγάλη είναι διαχρονικά η αγκαλιά του. Με τα φώτα της δημοσιότητας να μην φτάνουν πάντα στις εσχατιές του Αιγαίου, έχουν γραφτεί σελίδες ηρωικές και ανθρώπινες, σημαντικές και σχετικά άγνωστες μέχρι σήμερα.

Συνεχίζοντας την έρευνά μας για τους Αιγαιοπελαγίτες πρόσφυγες στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επικοινωνήσαμε με το Δήμαρχο Αγαθονησίου, Ευάγγελο Κόττορο.

Για την περίοδο εκείνη μας μετέφερε τα εξής: «To Aγαθονήσι αν και στα ιταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα την περίοδο από το 1912 μέχρι την ενσωμάτωση με την Ελλάδα, ιταλική δύναμη είδε το 1939. Ήταν η περίοδος που οι Ιταλοί ήθελαν να κλείσουν τα ελληνικά σχολεία και να εξιταλίσουν τα Δωδεκάνησα.

Τότε ήρθαν στο νησί επτά καραμπινιέροι και τρεις πεζοναύτες που έστησαν ένα παρατηρητήριο κοντά στο Κάστρο. Λίγο μετά την είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο, ένας Καρπάθιος γιατρός που το όνομά του ήταν Βέργης Βάσος, πήγε στη Σάμο που ανήκε στο ελληνικό κράτος και δεν ήταν ιταλοκρατούμενη, μάζεψε παλικάρια και νύχτα 17 προς 18 Νοεμβρίου 1940, αποβιβάστηκαν στη βόρεια πλευρά του νησιού. Ήταν η πρώτη πράξη Εθνικής Αντίστασης.

Αιχμαλώτισαν τους Ιταλούς, αλλά επειδή πρόβαλαν αντίσταση και έγινε συμπλοκή, δύο Ιταλοί σκοτώθηκαν. Πρόλαβαν όμως και έστειλαν σήμα στη Λέρο. Ο Βέργης και η ομάδα του είχαν αποχωρήσει ακολουθώντας την τουρκική ακτογραμμή για να μην γίνουν αντιληπτοί. Οι συνέπειες ήταν να αποβιβαστούν 700- 800 Ιταλοί να λεηλατήσουν και να καταστρέψουν το νησί, να αρπάξουν ζώα και να χαλάσουν καλλιέργειες, σκεφτείτε ότι όλοι αυτοί έπρεπε να τραφούν. Όταν έμαθαν ότι οι πρωταγωνιστές δεν ήταν Αγαθονησιώτες, αλλά Σαμιώτες, έφυγαν και βομβάρδισαν από πολεμικά πλοία για αντίποινα το Τηγάνι (το σημερινό Πυθαγόρειο)».

το λιμανάκι «Καθολικό» στη σημερινή εποχή

-Πώς αποτυπώθηκαν οι προσφυγικές ροές της εποχής στο νησί;

Ευ.Κοττορός: «Τα χρόνια της κατοχής δεν υπήρχε κατοχική δύναμη στο Αγαθονήσι. Η απουσία ελεγκτικών αρχών διευκόλυνε το προσφυγικό ταξίδι που επιχειρούσαν κάτοικοι από άλλα νησιά. Έτσι όσοι έφευγαν πρόσφυγες κυρίως από τη Σάμο, αλλά και από τους Φούρνους, έρχονταν για στάση στο νησί και έμπαιναν στο λιμανάκι που λέγεται Καθολικό. Εκεί διανυκτέρευαν, ιδίως αν ο καιρός ήταν άσχημος και απολάμβαναν των διευκολύνσεων από τους κατοίκους του νησιού, σε ανεφοδιασμό με νερό, κάποια λιγοστά τρόφιμα, ξεκούραση, οδηγίες ναυσιπλοΐας και συνέχιζαν για τα παράλια της Τουρκίας.

Υπήρξαν στο παρελθόν πολλές τέτοιες μαρτυρίες και διηγήσεις, αλλά δυστυχώς δεν βρίσκονται εν ζωή όσοι τα έζησαν».

Σημείωση του ert.gr: Κατά μία άλλη εκδοχή το σήμα στη Λέρο, το έστειλε ο ιταλομαθής Βέργης για να βομβαρδίσουν οι ίδιοι οι Ιταλοί τις εγκαταστάσεις τους πιστεύοντας ότι τις είχε ο εχθρός. Ο Βάσος Βέργης πολιτεύτηκε το Μάρτιο του 1946 με το «Εθνικό κόμμα», του στρατηγού Ναπολέοντα Ζέρβα στην Α΄Αθηνών και απεβίωσε 94 ετών, στις 9 Μάρτη 1977. Οι Γερμανοί αν και μετά την ιταλική συνθηκολόγηση, αποβιβάστηκαν στο Αγαθονήσι, δεν είχαν σταθερή και μόνιμη παρουσία.

Συνέντευξη: Νάσος Μπράτσος

 

Διαβάστε στο ert.gr

Τετάρτη 29 Μάρτη: Λειψοί: Ειρηνική γωνιά του Αιγαίου στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Πέμπτη 30 Μάρτη: Kάρπαθος: Απελευθερώθηκε με επανάσταση τo 1944 και φιλοξένησε ‘Ελληνες πρόσφυγες

Παρασκευή 31 Μάρτη: Το προσφυγικό ταξίδι της Αγγελικής Μπαστούνα το Μάρτιο του 1943

Σάββατο 1 Απρίλη: Τάσος Χήρας: Οι Λειψοί στην περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Κυριακή 2 Απρίλη: Πρόσφυγας ενός έτους το 1942: Ο Γιώργος Τουρβάς από την Ικαρία στο Λίβανο

Δευτέρα 3 Απρίλη: Γιάννης Φουντούλης: Πρόσφυγας στο Souq El Gharb του Λιβάνου το 1941- 1945

Τρίτη 4 Απρίλη: Η Πάτμος θα τιμήσει τους ήρωές της

Τετάρτη 5 Απρίλη: Άννα Ρακατζή – Λεφέ: Η προσφυγική διαδρομή του 1942 – 1945 σε Τουρκία – Συρία – Μ.Ανατολή

Πέμπτη 6 Απρίλη: Ο Γιάννης Ταμβακλής και το «Οδοιπορικό στη Μέση Ανατολή 1941-1945»

Παρασκευή 7 Απρίλη: «Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι» – Ο Γιάννης Μακριδάκης στο ert.gr

Σάββατο 8 Απρίλη: Αντώνης Βεζυρόπουλος ο «κοντραμπατζής» της Αντίστασης στο Νότιο Αιγαίο

Όλες οι προηγούμενες αναρτήσεις του αφιερώματος, συγκεντρωτικά στο τέλος της ανάρτησης: Aναγνώριση της ερευνητικής δουλειάς του ert.gr

Open post

Φούρνοι – Κύπρος με βάρκα: Μια προσφυγική οδύσσεια

Φούρνοι – Κύπρος με βάρκα: Μια προσφυγική οδύσσεια

Έγινε πρόσφυγας στα νεανικά του χρόνια και έκανε ένα ταξίδι που η λογική δεν το χωράει. Ο Παντελής Αμοργιανός ήταν ένας από τους 21 Φουρνιώτες που έφτασαν με βάρκα από τους Φούρνους Κορσεών στην Κύπρο.

Κράτησε σημειώσεις από εκείνο το ταξίδι και με τη βοήθεια του γιού του Νικήτα, που τον ευχαριστούμε, σας μεταφέρουμε αυτή τη σπάνια ιστορία.

Ακολουθεί το κείμενο του κ. Αμοργιανού:

Ο πόλεμος μας βρήκε στη Λαμία. Από εκεί ξεκίνησα για την Αθήνα περπατώντας, αφού δεν υπήρχε άλλος τρόπος. Έφτασα σε δέκα μέρες. Μετά περπάτησα ως τη Ραφήνα που υπήρχε καΐκι για το νησί. Μετά από απίστευτη ταλαιπωρία για ένα μήνα, φτάσαμε στο νησί μας τους Φούρνους.

Εκεί είχαν ήδη πάει οι Ιταλοί. Δεν τα πηγαίναμε καλά μαζί τους, μας έδειραν αλύπητα, μας έβαλαν φυλακή επτά ημέρες χωρίς φαγητό και νερό. Μού έδωσαν ένα χαρτί ότι έπρεπε να δικαστώ στη Ρόδο, με την κατηγορία ότι κρύβαμε έναν αξιωματικό στο νησί της  Θύμαινας.

Ανησυχούσα πολύ και ήθελα να φύγω για την Τουρκία. Έμενα στη Χρυσομηλιά, ξεκίνησα με τα πόδια για τους Φούρνους. Την Κυριακή το πρωί βρήκα το φίλο μου το Γιώργο Μαρούση, που είχε δει μία καλή βάρκα να κλέψουμε.

Συνεννοηθήκαμε λοιπόν να φύγουμε για την Τουρκία. Η βάρκα ήταν δεμένη έξω από το λιμάνι «αρόδου», περίπου 100 μέτρα από το ιταλικό φυλάκιο. Αυτό θα γίνονταν σε δύο μέρες, μέχρι να σκεφτούμε τις λεπτομέρειες, ενημερώσαμε τις οικογένειές μας να μας περιμένουν τα  μεσάνυχτα στην περιοχή «Κλαδαρίδη». Τότε εγώ και ο καλός μου φίλος, πήγαμε τη νύχτα, γυμνοί και κολυμπώντας σιγά, τραβήξαμε τη βάρκα ανοιχτά στο πέλαγος, για να μην μας δουν οι Ιταλοί. Με τα κουπιά φτάσαμε στο ραντεβού κατά τις 2 μετά τα μεσάνυχτα.

από τις σημειώσεις του Παντελή Αμοργιανού

Ο καιρός ήταν ευτυχώς ευνοϊκός, αλλά στην παραλία είχαμε μία έκπληξη γιατί μας περίμεναν πολλά άτομα. Οι άντρες ήμασταν πέντε άτομα, οι υπόλοιποι ήταν όλοι παιδιά. Τους πήραμε όλους, σύνολο 21 άτομα. Μόνο ο φίλος μου ο Μαρούσης είχε έξι παιδιά, όλα μικρά.

Ξεκινήσαμε λοιπόν με ένα μικρό πανί και με τα κουπιά και κατά το ξημέρωμα ήμασταν κοντά στο Γαϊδουρονήσι (έτσι έλεγαν κάποτε το Αγαθονήσι). Από εκεί βλέπαμε την Τουρκία και μέχρι το βράδυ είχαμε φτάσει στο Μπετρουμή. Αφού φτάσαμε ζητήσαμε από τους Τούρκους ψωμί και νερό και αφού μας έδωσαν από ένα κιλό ψωμί και έναν τενεκέ νερό, μας είπαν να γυρίσουμε στη Σάμο.

Εμείς φύγαμε τότε και τραβήξαμε νότια προς τα κάτω και φτάσαμε σε ένα μικρό λιμανάκι τη νύχτα και δέσαμε τη βάρκα για ξεκούραση. Εκεί βρήκαμε κοχύλια και πατελίδια για φαγητό. Κάποια στιγμή παρουσιάστηκε ένας καλός Τούρκος, μας έφερε λίγο ψωμί και μας έβρασε και λίγο στάρι για να φάμε.

η θαλάσσια πορεία του Παντελή Αμοργιανού

Το χωριό του ήταν μακριά και δεν μπορούσε να πάει να φέρει και άλλα καλά. Εμείς τον ευχαριστήσαμε και ξεκινήσαμε πάλι προς τα κάτω, νότια, όπου το βράδυ πάλι είδαμε φώτα. Πήγαμε κοντά στην Αντίφυλλο. Εκεί μας έδιωξαν πάλι για τη Σάμο, εμείς τραβήξαμε πάλι προς τα κάτω, όπου βρήκαμε άλλο χωριό το Μαρμαρά, όπου και εκεί μας έδωσαν πάλι λίγο ψωμί και ξεκινήσαμε πάλι προς την Κύπρο.

Μετά από πολύ κούραση φτάσαμε στο Φοίνικα, όπου πλευρίσαμε το ντόκο του λιμανιού. Εκεί παρουσιάστηκε μία κοπέλα που μας λυπήθηκε και μας έδωσε λεφτά. Τα πήρα εγώ και πήγα στο φούρνο για ψώνια. Την ευχαριστήσαμε και ξεκινήσαμε πάλι, όπου σε δύο ημέρες φτάσαμε στην Αττάλεια. Από εκεί φύγαμε για το Αναμούρη, μιάς και από εκεί μας είπαν ότι η Κύπρος ήταν κοντά. Ταξιδεύαμε τρεις μέρες, όταν φτάσαμε με μεγάλη πείνα, όπου αρνήθηκαν να μας δώσουν να φάμε και μας έβαλαν να μας φυλάει ένας Τούρκος φαντάρος για να μη βγούμε έξω από τη βάρκα.

Δεν αντέχαμε άλλο και κατάφερα να το σκάσω. Βρήκα ένα Τούρκο και παρακάλεσα για φαγητό. Η γυναίκα του μου έδωσε μία πίτα και μελιτζάνες και σύκα. Τότε κρυφά πάλι, μπήκα στη βάρκα χωρίς να με αντιληφθεί ο φαντάρος. Ο καιρός ήταν καλός και ξεκινήσαμε πάλι. Ο καλός Τούρκος μας είχε ενημερώσει ότι η Κύπρος ήταν απέναντι.  Δεν είχαμε χορτάσει και σιγά – σιγά με πανί και κουπιά ξημερωθήκαμε στην Κύπρο.

Εκεί ήταν ένα μοναστήρι, όπου οι Κύπριοι μας αγκάλιασαν και μας προσέφεραν τα πάντα. Φαΐ, ρούχα, δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Αργότερα έφεραν μία επιτροπή από Εγγλέζους και αναρωτιόντουσαν πώς φτάσαμε έως εκεί. Ρώτησαν ποιος είναι ο επικεφαλής. Από εμάς, ο καλός μου φίλος Μαρούσης, έδειξε εμένα και οι Εγγλέζοι με συνεχάρησαν και μας πήγαν στο Ξηρό σε ένα καλό ξενοδοχείο.

Αφού μας έδωσαν καινούργια ρούχα και λεφτά, οι μισοί από μας τους πήγαν στην Κυρήνεια, εγώ έμεινα στο Ξηρό και από εκεί πήγα στην Αμμόχωστο και από εκεί με καράβι πήγα στη Χάιφα, εν συνεχεία με αυτοκίνητο έφτασα στην Αλεξάνδρεια, όπου φιλοξενήθηκα από έναν παπά, ονόματι Γαλαζόπουλος.

Με καλοδέχτηκε αυτός, η γυναίκα και τα παιδιά του. Εκεί βρήκα και μία θεία μου και εξαδέλφια, όπου κάθισα μερικές μέρες. Οι βομβαρδισμοί όμως από τους Γερμανούς, με ανάγκασαν να παρουσιαστώ στο προξενείο μας, όπου αυτοί με έστειλαν φαντάρο να υπηρετήσω στα υποβρύχια και κυρίως υπηρέτησα στο υποβρύχιο «Παπανικολής» πολλά χρόνια. Ζωή Οδύσσεια…

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΑΜΟΡΓΙΑΝΟΣ

Eπιμέλεια αφιερώματος: Νάσος Μπράτσος

 

Διαβάστε στο ert.gr

Τρίτη 28 Μάρτη: Αγαθονήσι: To αποκούμπι των Ελλήνων προσφύγων στο Β΄ Παγκόσμο Πόλεμο

Τετάρτη 29 Μάρτη: Λειψοί: Ειρηνική γωνιά του Αιγαίου στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Πέμπτη 30 Μάρτη: Kάρπαθος: Απελευθερώθηκε με επανάσταση τo 1944 και φιλοξένησε ‘Ελληνες πρόσφυγες

Παρασκευή 31 Μάρτη: Το προσφυγικό ταξίδι της Αγγελικής Μπαστούνα το Μάρτιο του 1943

Σάββατο 1 Απρίλη: Τάσος Χήρας: Οι Λειψοί στην περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Κυριακή 2 Απρίλη: Πρόσφυγας ενός έτους το 1942: Ο Γιώργος Τουρβάς από την Ικαρία στο Λίβανο

Δευτέρα 3 Απρίλη: Γιάννης Φουντούλης: Πρόσφυγας στο Souq El Gharb του Λιβάνου το 1941- 1945

Τρίτη 4 Απρίλη: Η Πάτμος θα τιμήσει τους ήρωές της

Τετάρτη 5 Απρίλη: Άννα Ρακατζή – Λεφέ: Η προσφυγική διαδρομή του 1942 – 1945 σε Τουρκία – Συρία – Μ.Ανατολή

Πέμπτη 6 Απρίλη: Ο Γιάννης Ταμβακλής και το «Οδοιπορικό στη Μέση Ανατολή 1941-1945»

Παρασκευή 7 Απρίλη: «Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι» – Ο Γιάννης Μακριδάκης στο ert.gr

Σάββατο 8 Απρίλη: Αντώνης Βεζυρόπουλος ο «κοντραμπατζής» της Αντίστασης στο Νότιο Αιγαίο

Όλες οι προηγούμενες αναρτήσεις του αφιερώματος, συγκεντρωτικά στο τέλος της ανάρτησης: Aναγνώριση της ερευνητικής δουλειάς του ert.gr

 

Open post

Ν. Πυροβολικός: Παράτολμες επιχειρήσεις στο Αιγαίο στην κατοχή και διασώσεις προσφύγων

Ν. Πυροβολικός: Παράτολμες επιχειρήσεις στο Αιγαίο στην κατοχή και διασώσεις προσφύγων

Θαλασσόλυκος όπως η πλειοψηφία των Φουρνιωτών, ο Νικόλας Πυροβολικός «όργωσε» το Αιγαίο τα χρόνια της κατοχής και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σώζοντας ζωές και προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες. Τιμήθηκε με βραβεία και παράσημα.

Σήμερα στα 97 του χρόνια, μιλήσαμε μαζί του και μεταφέρουμε την πολύτιμη ιστορική του μαρτυρία.

 

μαθητές στους Φούρνους το 1926

-Πού σας βρήκε ο πόλεμος;

-Είχα μπαρκάρει το 1939 σε πλοίο της εταιρίας Γουλανδρή και η έναρξη του πολέμου (όχι ακόμα του ελληνοϊταλικού) με βρήκε στη Ρωσία στη Μαύρη θάλασσα. Ακολούθως πιάσαμε με φορτίο μέταλλα, Γαλλία, Αγγλία, Αλεξάνδρεια, ξανά Ρωσία, Γαλλία, ΗΠΑ, 22 μέρες ταξίδι με φορτίο αυτή τη φορά, πολεμοφόδια. Ξεμπαρκάραμε στη Λισαβώνα και το πλοίο «Νέα Ελλάς» μας γύρισε στην Ελλάδα. Μπάρκαρα στο πλοίο «Λέρος» με καπετάνιο το Λεονάρδο Κάπαρη, φορτώσαμε πολεμοφόδια και πήγαμε στο Βόλο και στην Αλεξανδρούπολη. Μετά πήγαμε αλάτι στην Κρήτη, εκεί μας βούλιαξαν δύο βαπόρια με ιταλικές τορπίλες.

Από το Ηράκλειο που πήγαμε, μάθαμε ότι η Αττική είχε καταληφθεί από τους Γερμανούς, θα έφευγε το καΐκι ενός Πουργέζη Φουρνιώτη για τους Φούρνους, που όμως δεν με άφηναν να επιβιβαστώ γιατί δεν ήμουν στις καταστάσεις. Περίμενα να ξεκινήσει και από τον προλιμένα, βούτηξα από το μουράγιο από το φανάρι, που ήταν πολύ ψηλό, στη θάλασσα και πήγα κοντά του κολυμπώντας και με πήραν μαζί τους. Έτσι γύρισα στους Φούρνους, που ήταν οι Ιταλοί.

κέφος ή μύχος

-Πώς ήταν η ζωή εκείνη την περίοδο;

-Oι Ιταλοί ήταν πιο ήπιοι από τους Γερμανούς, αλλά υπήρχε φτώχια και πείνα στους Φούρνους. Για να ζήσουμε πιάναμε πουλιά τους κέφους στο Αλατσονήσι, κοντά στους Φούρνους και εκτός από αυτά που τρώγαμε, παστώναμε και τα ανταλλάσσαμε με άλλα προϊόντα στη Σάμο. Οι Ιταλοί έδιναν άδειες – περιορισμένες σε αριθμό – για αλιευτική δραστηριότητα.

-Πώς φύγατε;

-Εγώ έφυγα με άλλους με ένα καΐκι και πήγαμε στην Κύπρο. Κάναμε και μία στάση στην παραλία του Πετροκοπιού στους Φούρνους και πήραμε και άλλους. Πήγαμε μετά από 15 μέρες ταξίδι, στην Κερύνεια όπου και μας πέρασαν καραντίνα, εγώ και ο καπετάνιος μείναμε στο καΐκι. Κάναμε δρομολόγια Κύπρος – Τσεσμές, παίρναμε από εκεί πρόσφυγες και τους πηγαίναμε στην Κύπρο. Μία φορά θυμάμαι ότι μάζεψα 4 – 5 Χιώτες ναυαγούς, είχαν σωθεί λίγοι που πρόλαβαν και σκαρφάλωσαν στο άλμπουρο του καϊκιού, οι άλλοι κοντά στους 100 δυστυχώς πνίγηκαν. Ταξιδεύαμε με μία ανεμότρατα από την Πάτρα που την έλεγαν «Άγιος Δημήτριος» και μετά την ονομάσαμε «Αριστέα». Ήμουν στο καΐκι μαζί με Σαμιώτες, τον καπετάνιο Ιωάννη Σταμπιδάκη, τον Μιχάλη Προβατάρη, τον Μιχάλη Καλαϊτζάκη και τον Ιωάννη Καραμπίνη.

-Περιγράψτε μας τη δράση σας.

-Είχαμε δύο σημαίες, μία με πειρατική νεκροκεφαλή και μία εγγλέζικη. Εκτός από μεταφορές προσφύγων, πηγαίναμε και συνδέσμους σε Χίο και Λέσβο. Από τη Σμύρνη και το ελληνικό και αγγλικό προξενείο, προμηθευόμασταν πλαστές σφραγίδες των Γερμανών και φτιάχναμε έγγραφα ότι ταξιδεύαμε δήθεν με άδειά τους. Μεταφέραμε και υπηρεσιακά έγγραφα-αλληλογραφία μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων και της Σμύρνης όπου βρίσκονταν αντίστοιχες υπηρεσίες. Υπήρχαν καΐκια που μετέφεραν και Εβραίους πρόσφυγες, που επειδή δεν τους ήθελαν στην Κύπρο, η μεταφορά για κάθε έναν από αυτούς είχε αμοιβή δώδεκα χιλιάδες για το καΐκι που θα τους μετέφερε.

-Τί συνέβη μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών;

-Το 1943 είχαμε αποστολή δύο καΐκια στην Κω και βρεθήκαμε έξω από τον κάβο Κριό κοντά στην Κω και ήταν η στιγμή που έκαναν απόβαση οι Γερμανοί (3/10/1943), εμείς ήμασταν δύο καΐκια. Τα γερμανικά αεροπλάνα πολυβόλησαν το άλλο καΐκι και τέσσερις που τραυματίστηκαν, έπεσαν στη θάλασσα για να γλιτώσουν. Όταν το είδαμε κρυφτήκαμε και μας έριξαν μία ριπή, αλλά δεν χτυπήσαμε. Πήραμε τους τραυματίες και πήγαμε στο Μποντρούμ. Από εκεί από την υπηρεσία, μας είπαν να πάμε να μαζέψουμε το άλλο καΐκι. Πού να πλησιάσουμε όμως, αφού όλη νύχτα οι Γερμανοί έριχναν φωτοβολίδες και έκαναν τη νύχτα μέρα. Πάντως το καΐκι είχε φύγει, τα είχε καταφέρει ο μηχανικός που είχε μείνει μέσα.

-Τί είδατε όταν ξαναπήγατε στην περιοχή;

-Είδαμε τα ξημερώματα στις ακτές χιλιάδες Ιταλούς που ήθελαν να φύγουν, ποιόν να πρωτοπάρουμε. Μας γνέφανε να τους πάρουμε. Τελικά πήραμε 30 που ήρθαν κολυμπώντας σε μας. Τους πήγαμε στο Μποντρούμ. Είδαμε και κάτι βάρκες από την Καρδάμαινα που είχαν μέσα Ιταλούς. Να πούμε ότι εκείνη την περίοδο είχε συνθηκολογήσει η Ιταλία.

-Άλλα περιστατικά;

-Μία άλλη φορά είχαμε έναν Γερμανό αιχμάλωτο και πήραμε και 50 Ιταλούς από την Τουρκία – απέναντι από τη Ρόδο- για να τους πάμε στην Κύπρο. Ο ένας Γερμανός έκανε τον βεληγκέκα και διέταζε τους Ιταλούς, αν και είχαν αξιωματικούς, τους έδινε εντολές για το μοίρασμα των αγγαρειών και εμείς χασκογελούσαμε που τον άφηναν να κάνει κουμάντο.

Μία άλλη φορά μας φόρτωσαν ρουφιάνους που είχαν συλλάβει στην Ελλάδα οι αντιστασιακές οργανώσεις για να τους παραδώσουμε στις συμμαχικές αρχές.

Το καΐκι του Ν. Πυροβολικού μετά τον πόλεμο

-Μετά τον πόλεμο τί κάνατε;

-Μετά τον πόλεμο επέστρεψα στους Φούρνους εργάστηκα με το δικό μου καΐκι και μετά έφυγα για τη Λέρο, όπου είμαι μόνιμος κάτοικος εδώ και πολλές δεκαετίες.

Συνέντευξη: Nάσος Μπράτσος

 

Διαβάστε στο ert.gr

Δευτέρα 27 Μάρτη: Φούρνοι – Κύπρος με βάρκα: Η προσφυγική οδύσσεια του Παντελή Αμοργιανού

Τρίτη 28 Μάρτη: Αγαθονήσι: To αποκούμπι των Ελλήνων προσφύγων στο Β΄ Παγκόσμο Πόλεμο

Τετάρτη 29 Μάρτη: Λειψοί: Ειρηνική γωνιά του Αιγαίου στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Πέμπτη 30 Μάρτη: Kάρπαθος: Απελευθερώθηκε με επανάσταση τo 1944 και φιλοξένησε ‘Ελληνες πρόσφυγες

Παρασκευή 31 Μάρτη: Το προσφυγικό ταξίδι της Αγγελικής Μπαστούνα το Μάρτιο του 1943

Σάββατο 1 Απρίλη: Τάσος Χήρας: Οι Λειψοί στην περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Κυριακή 2 Απρίλη: Πρόσφυγας ενός έτους το 1942: Ο Γιώργος Τουρβάς από την Ικαρία στο Λίβανο

Δευτέρα 3 Απρίλη: Γιάννης Φουντούλης: Πρόσφυγας στο Souq El Gharb του Λιβάνου το 1941- 1945

Τρίτη 4 Απρίλη: Η Πάτμος θα τιμήσει τους ήρωές της

Τετάρτη 5 Απρίλη: Άννα Ρακατζή – Λεφέ: Η προσφυγική διαδρομή του 1942 – 1945 σε Τουρκία – Συρία – Μ.Ανατολή

Πέμπτη 6 Απρίλη: Ο Γιάννης Ταμβακλής και το «Οδοιπορικό στη Μέση Ανατολή 1941-1945»

Παρασκευή 7 Απρίλη: «Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι» – Ο Γιάννης Μακριδάκης στο ert.gr

Σάββατο 8 Απρίλη: Αντώνης Βεζυρόπουλος ο «κοντραμπατζής» της Αντίστασης στο Νότιο Αιγαίο

 

Όλες οι προηγούμενες αναρτήσεις του αφιερώματος, συγκεντρωτικά στο τέλος της ανάρτησης: Aναγνώριση της ερευνητικής δουλειάς του ert.gr

Open post

Βασικό εισόδημα για όλους δοκιμάζει ο Καναδάς

Βασικό εισόδημα για όλους δοκιμάζει ο Καναδάς

Περίπου 2500 άνθρωποι στο Οντάριο του Καναδά πρόκειται να συμμετάσχουν σε ένα μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό πείραμα της καναδικής κυβέρνησης, η οποία ερευνά την πιθανή αποτελεσματικότητα της παροχής ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος στους κατοίκους της.

Στο πλαίσιο του πειράματος, οι 2500 συμμετέχοντες θα εισπράττουν κάθε μήνα περίπου 920 ευρώ, χωρίς να δημιουργείται για τους ίδιους η οποιαδήποτε υποχρέωση. Στόχος του πειράματος είναι να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της χορήγησης ενός ανάλογου ποσού, το οποίο για τον Καναδά αντιστοιχεί στα ¾ του χαρακτηριζόμενου ως χαμηλού εισοδήματος, στο σύνολο του καναδικού πληθυσμού που διαβιεί σε συνθήκες φτώχειας.

Η αρμόδια υπουργός, Δρ. Χέλενα Γιάτσεκ, σχολίασε σχετικά: «Η κυβέρνηση πιστεύει ότι αν οι πολίτες αισθάνονται την ασφάλεια πως οι βασικές τους ανάγκες καλύπτονται, θα συνεισφέρουν στην κοινωνία. Και αυτό είναι το νόημα της πιλοτικής εφαρμογής, να δει ποιες αλλαγές συμπεριφοράς θα υπάρξουν. Μπορεί μια τέτοια ασφάλεια να δώσει σε κάποιον την δυνατότητα και την επιθυμία να ασχοληθεί με την παιδεία του, την εκπαίδευσή του, να μη χρειάζεται επείγουσα ιατρική βοήθεια όταν θα έχει απαλλαγεί από το συνεχές του άγχος;».

Το πρόγραμμα, για το οποίο η καναδική κυβέρνηση έχει προϋπολογίσει 25 εκατομμύρια δολάρια σε βάθος 3 χρόνων, είναι μία αντίδραση της καναδικής κυβέρνησης στις διάφορες αλλαγές στη φύση της αγοράς εργασίας, όπως την μερική απασχόληση και την αμοιβή με βάση το φόρτο εργασίας, έναντι του χρόνου.

Συγχρόνως, μέρος του σχεδιασμού αποσκοπεί στην εξάλειψη του ελλείμματος πρόνοιας που προκύπτει για τους δικαιούχους επιδομάτων όταν βρουν εργασία, καθώς παρόμοιες εξελίξεις συνεπάγονται την ανάκληση όχι μόνο οικονομικών, αλλά και ιατροφαρμακευτικών και στεγαστικών προνομίων.

Επιπλέον, η καναδική κυβέρνηση ευελπιστεί πως αν το πείραμα έχει επιτυχία, η γενική του εφαρμογή θα μπορέσει να αντικαταστήσει τον δαιδαλώδη λαβύρινθο των κριτηρίων για την απονομή προνομίων, τα οποία έχουν φτάσει τα 812!

Ασφαλώς, το σχέδιο είναι αμφιλεγόμενο, και έχει βρει αντίσταση τόσο εντός της κυβέρνησης όσο και στην καναδική αντιπολίτευση, παρ’ότι η συζήτηση για παρόμοια προγράμματα έχουν στο παρελθόν προταθεί ακόμη και από τον Αμερικανό πρόεδρο Νίξον την δεκαετία του 1970.

Προσφάτως, παρόμοια πειράματα εξελίσσονται στη Φινλανδία, την Ολλανδία, και την Καλιφόρνια. Στην Ελβετία οργανώθηκε δημοψήφισμα για την οργάνωση παρόμοιου πειράματος, το οποίο, όμως, απέρριψε την σχετική πρόταση.

Πηγή: WORLD ECONOMIC FORUM
Φωτογραφεία: AP Photo/Julio Cortez

Open post

Λιοντάρια και αφρικανικές σταφίδες: Τα ευτράπελα της ελληνικής προσφυγιάς του Β’ Παγκ. Πολέμου

Λιοντάρια και αφρικανικές σταφίδες: Τα ευτράπελα της ελληνικής προσφυγιάς του Β’ Παγκ. Πολέμου

Στις σαφώς τραγικές συνθήκες όλων των προσφυγικών ρευμάτων, δε λείπουν και κάποια «μικρά» περιστατικά που μετά τον επαναπατρισμό, μένουν σαν αστείες στιγμές. Τα περιστατικά που μεταφέρουμε μας τα διηγήθηκαν Έλληνες πρόσφυγες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τα στοιχεία των πρωταγωνιστών είναι στη διάθεσή μας, αλλά κρίνουμε σκόπιμο επειδή κάποιοι όσων αναφέρονται στις διηγήσεις, δε βρίσκονται στη ζωή, να μην τα δημοσιοποιήσουμε. Άλλωστε πρόκειται για ιστορίες μου μας διηγήθηκαν στο παρασκήνιο «κανονικών» συνεντεύξεων, εν είδη ευτράπελων και σαν τέτοια τα μεταφέρουμε κι εμείς, αν και στον χρόνο εξέλιξής τους είχαν σαφώς δυσάρεστες συνέπειες. Ο χρόνος όμως τα απαλύνει όλα.

Περιστατικό νο 1

To προσφυγικό στρατόπεδο βρίσκονταν σε αφρικανική χώρα, στα όρια της ζούγκλας, από την οποία το χώριζε ένας ποταμός, στις όχθες του οποίου, πήγαιναν να πιούν νερό τα ζώα της ζούγκλας και από την αντίπερα όχθη τα έβλεπαν οι πρόσφυγες. Ένα μικρό προσφυγόπουλο ζητούσε επίμονα από ένα λίγο μεγαλύτερό του να πάνε μαζί στην απέναντι πλευρά, «να δουν τα ζώα από κοντά», επιλογή που βέβαια εγκυμονούσε κινδύνους.

Τελικά η αποκοτιά έγινε και εκεί που βρίσκονταν από την πλευρά της ζούγκλας, άκουσαν κλαδιά να σπάνε από πατημασιές ζώων και τρόμαξαν αφού νόμισαν ότι ήταν σαρκοβόρα και κατά πάσα πιθανότητα λιοντάρια. Ο πιο μικρός κάθισε κατάχαμα κα παρά τις προτροπές του μεγαλύτερου να φύγουν είχε κοκαλώσει από το φόβο του. Ο μεγαλύτερος όταν είδε ότι παρά τα εκκλήσεις του αποτέλεσμα δεν υπήρχε, έφυγε φοβούμενος μήπως κατασπαραχτεί και αυτός. Στο προσφυγικό στρατόπεδο ο πιο μικρός δεν φαίνονταν και όλοι πίστευαν ότι είχε χαθεί στη ζούγκλα και τον πενθούσαν, είχαν μάλιστα ρωτήσει τον μεγαλύτερο μήπως ήταν μαζί, αλλά αυτός απάντησε ότι δεν τον είχε δει καθόλου, φοβούμενος μήπως του έριχναν ευθύνες που δέχτηκε να τον περάσει «απέναντι» και ακολούθως τον παράτησε.

Την άλλη μέρα το πρωί ο εξαφανισθείς ήταν στις πλάτες ενός αφρικανού που τον έφερνε σώο και αβλαβή, αφού τον είχε βρει μία φυλή που έμενε σε ένα χωριό εκεί κοντά και τον περιμάζεψε, τον κράτησε τη νύχτα για να είναι ασφαλής από πιθανές επιθέσεις σαρκοβόρων και ακολούθως τον «επέστρεψε». Οι ιθαγενείς εργάζονταν στο προσφυγικό στρατόπεδο αλλά δεν διανυκτέρευαν σε αυτό, πήγαιναν στο χωριό τους.

Ο μικρός είπε την αλήθεια και τότε ο μεγαλύτερος συνοδός του έφαγε το ξύλο της χρονιάς του και μάλιστα όχι μόνο μία φορά και γιατί τον παράτησε και γιατί είπε ψέματα. Όπου βρισκόταν και όπου στεκόταν τον έδερναν όλοι, ακόμα και στο προσφυγικό σχολείο οι δάσκαλοί του και οι συμμαθητές του.

Έφαγε τόσο ξύλο που το έσκασε και μέχρι να ξεθυμάνει η οργή στο προσφυγικό στρατόπεδο των Ελλήνων, πήγε και έμεινε τρία μερόνυχτα στο χωριό των αφρικανών, όπου τουλάχιστον δεν έτρωγε ξύλο!!!

Περιστατικό νο 2

Σε μία αφρικανική χώρα, ένας εκ των Ελλήνων προσφύγων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, είπε σε κάτι άλλους ότι είχε ανακαλύψει ένα φούρνο που έφτιαχνε και σταφιδόψωμα, που όμως οι σταφίδες τους δεν ήταν τόσο γλυκιές, όσο αυτές στην πατρίδα. Ελλείψει άλλων όμως τις έτρωγε αφού ήταν οι μόνες διαθέσιμες εντός πάντα του σταφιδόψωμου.

Οι άλλοι που το άκουσαν τον ρώτησαν πού είναι ο φούρνος να πάνε να δοκιμάσουν και αυτοί. Πήγαν λοιπόν ζήτησαν σταφιδόψωμο, αλλά ο φούρναρης ήταν κατηγορηματικός ότι δεν φτιάχνει. Τότε ένας από την παρέα, διαπίστωσε ότι στο μέσα δωμάτιο του φούρνου, στις ζύμες πήγαιναν και κάθονταν μύγες που κολλούσαν και δεν μπορούσαν να φύγουν και το ψωμί έμπαινε στο φούρνο μαζί με αυτές.

Έτσι εξηγήθηκε γιατί οι «σταφίδες» δεν ήταν τόσο γλυκιές όσο αυτές της πατρίδας!!

Περιστατικό νο 3

Ο βαρκάρης πήρε μία οικογένεια για να την περάσει στην Τουρκία και η αμοιβή του ήταν τα δύο γουρούνια που είχε στην κατοχή της η οικογένεια που επέλεξε το δρόμο της προσφυγιάς. Πράγματι το ταξίδι ξεκίνησε νύχτα και ο βαρκάρης τους άφησε σε κάποια ακτή και έφυγε. Όταν οι πρόσφυγες είδαν κάποιο από μακριά, του φώναξαν «γκελ μπουρντά», αφού πίστευαν ότι ήταν στην Τουρκία. Προς έκπληξή τους, άκουσαν απάντηση στα ελληνικά και πληροφορήθηκαν ότι ο αφιλότιμος βαρκάρης δεν τους αποβίβασε στην Τουρκία, αλλά σε άλλο σημείο του νησιού τους.

Όταν βρήκαν το βαρκάρη του ζήτησαν να τους επιστρέψει τα δύο γουρούνια και αυτός τους απάντησε ότι ψόφησαν και τα δύο!! To περιστατικό αυτό συνδέεται με το πρώτο, αφού η οικογένεια που εξαπατήθηκε και τελικά κατάφερε να διαφύγει, είχε ως ένα από τα μέλη της και τον μικρό που περιμάζεψαν οι αφρικανοί στην πρώτη ιστορία που αναφέραμε.

Περιστατικό νο 4

Η μεταφορά του περιστατικού, έγινε από παιδί που γεννήθηκε σε προσφυγικό στρατόπεδο στην Παλαιστίνη. Ο πατέρας του ήταν κυνηγημένος ΕΑΜίτης από τη Σάμο, που αν και πυροβολήθηκε σε ενέδρα, κατάφερε να επιζήσει και ακολούθως πέρασε στα Τουρκικά παράλια. Στο προσφυγικό στρατόπεδο των πηγών του Μωυσέως γεννήθηκε ο γιός του, τον οποίο λόγω του κύματος ενθουσιασμού που δημιουργούσε η επέλαση του κόκκινου στρατού σε βάρος των ναζί, από το Στάλινγκραντ και μετά, αποφάσισε να τον βαφτίσει Στάλιν.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, οι πολιτικές εξελίξεις δεν ευνοούσαν την «κυκλοφορία» ενός παιδιού με το συγκεκριμένο όνομα. Έτσι μετά από συνεχείς πιέσεις της χωροφυλακής, ο πατέρας για να μην έχει προβλήματα και το παιδί και ο ίδιος, που είχε την επίβλεψή του, αναγκάστηκε να το μετονομάσει σε «Στυλιανό». Ο Στυλιανός – Στάλιν, είναι σήμερα ένας επιτυχημένος επαγγελματίας στο νομό.

Σχετικές αναρτήσεις:

05/01/2017 Θαλάσσιοι δρόμοι της ελληνικής προσφυγιάς στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (β’ μέρος – Nότιο Αιγαίο)

06/01/2017 Το προσφυγικό ταξίδι των Νισύριων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

07/01/2017 Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο – Μαχητής στη Μ. Ανατολή: Η ιστορία του Ν. Κωσταρά

08/01/2017 Η ιστορία του Κ. Μαντουδάκη: Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

09/01/2017 Τήλος: Το νησί της διαχρονικής αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

10/01/2017 «Τα σύρματα» και η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση στη Μέση Ανατολή

11/01/2017 Κάλυμνος: Η προσφυγιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οδηγός αλληλεγγύης στο σήμερα

12/01/2017 Γιάννης Νικολαΐδης – «Τσάλαχα»: Πρόσφυγας στην Τουρκία το 1942

13/01/2017 Τριαντάφυλλος Φωκιανός: Το μικρό προσφυγόπουλο που έγινε σηματωρός στα αντιτορπιλικά

14/01/2017 Καστελλόριζο: Ο δρόμος της προσφυγιάς και η τραγωδία της επιστροφής

15/01/2017 O Καστελλοριζιός πρόσφυγας και διασωθείς ναυαγός Βαγγέλης Χατζηγιαννάκης μιλάει στο ert.gr

Open post

«Τα σύρματα» και η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση στη Μέση Ανατολή

«Τα σύρματα» και η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση στη Μέση Ανατολή

Σημαντικό ρόλο στη μαζικοποίηση και συγκρότηση του ελληνικού στρατού στη Μέση Ανατολή, έπαιξε μεγάλος αριθμός προσφύγων πολέμου.

Περνώντας από τα κατεχόμενα από Ιταλούς και Γερμανούς ελληνικά νησιά στην Τουρκία και ακολούθως προς τη Μ. Ανατολή, στελέχωσαν τις ένοπλες δυνάμεις.

Η συνθηκολόγηση της Ελλάδας σήμανε τη διαφυγή μέρους των ενόπλων δυνάμεών της προς την Αίγυπτο και σημαντικού μέρους του στόλου, που έφυγε συντεταγμένα και όχι σκόρπια, μετά από απόφαση του συνόλου των υπηρετούντων ότι δεν θα παραδοθούν και δεν θα παραδώσουν τα πλοία.

Παράλληλα με τη γέννηση των αντιστασιακών οργανώσεων στην κατεχόμενη Ελλάδα, στους κόλπους του ελληνικού στρατού της Μέσης Ανατολής, ιδρύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 1941 η αντιφασιστική στρατιωτική οργάνωση – ΑΣΟ, με πρωτεργάτες πρόσφυγες που είχαν ενταχθεί στο στρατό μετά τη διαφυγή τους.

Γιάννης Σαλλάς

Εκ των κορυφαίων ηγετικών στελεχών ήταν ο Ικαριώτης κομμουνιστής και πρόσφυγας πολέμου Γιάννης Σαλλάς, αργότερα επικεφαλής του «Κεντρικού Γραφείου Αντιφασιστικών Οργανώσεων Μέσης Ανατολής». Με την κατάρρευση – συνθηκολόγηση της Ελλάδας, υπήρξε δραπέτης όντας κρατούμενος από το μεταξικό καθεστώς, όταν το 1936 επιχείρησε να πάει στην Ισπανία για να πολεμήσει στο πλευρό των δημοκρατικών στον ισπανικό εμφύλιο. Το 1949 ενταγμένος στο ΔΣΕ, προδόθηκε στη Σάμο, συνελήφθη αλλά αντί να οδηγηθεί σε στρατοδικείο, δολοφονήθηκε καθ’ οδόν.

Γρήγορα η ΑΣΟ, που έγινε και ΑΟΝ, ΑΟΑ (αντιφασιστική οργάνωση ναυτικού με ίδρυση το Δεκέμβρη του 1941 και το 1942 η αντιφασιστική οργάνωση αεροπορίας) αγκάλιασε το μεγαλύτερο μέρος, κοντά στο 90% των Ελλήνων στρατευμένων. Η ΑΣΟ εξέδιδε σε χιλιάδες αντίτυπα την πολυγραφημένη εφημερίδα «Αντιφασίστας», σε συνεργαία με Έλληνες Αιγυπτιώτες. Συμμετείχε επίσης στη διαδήλωση της Πρωτομαγιάς του 1942 στο Τελ Αβίβ.

Tιμητικά δόθηκε το όνομα του Γ. Σαλλά στο ταχυδρομείο Ευδήλου Ικαρίας

Θα πρέπει να συνεκτιμήσουμε ότι προηγήθηκε η δεκαετία του Μεσοπολέμου με τη γιγάντωση των καθεστώτων Χίτλερ και Μουσολίνι, τη δικτατορία Μεταξά και φυσικά την κατοχή σε βάρος της Ελλάδας, αλλά και τον ενθουσιασμό που δημιουργούσε η νικηφόρα έκβαση του πολέμου στο μέτωπο της τότε ΕΣΣΔ, για να αντιληφθούμε τους μαζικούς όρους που δημιουργούσε και το όνομα και η απήχηση της ΑΣΟ.

Η ορατή πια νίκη της συμμαχικής πλευράς, που ήταν θέμα χρόνου να επισημοποιηθεί και τυπικά, οδηγούσε τα μυαλά όλων στην μετακατοχική περίοδο.

Στην Ελλάδα η οποία είχε μπει στον πόλεμο με το καθεστώς της δικτατορίας Μεταξά, είχαν διαμορφωθεί δύο καταστάσεις. Από τη μία ένα μαζικό αντιστασιακό κίνημα που εκφράστηκε με τη λεγόμενη «κυβέρνηση του βουνού» την Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης – ΠΕΕΑ και από την άλλη παλιοί Έλληνες πολιτικοί που είχαν διαφύγει στη Μέση Ανατολή, είχαν σχηματίσει την «εξόριστη ελληνική κυβέρνηση», ή «κυβέρνηση του Καΐρου», όπως την έλεγαν άλλοι, που είχε τη στήριξη των Εγγλέζων.

Μέσα στον ελληνικό στρατό, μεγάλο μέρος του οποίου προήλθε από πρόσφυγες πολέμου που ήταν σε στρατεύσιμη ηλικία και διαφεύγοντας από την κατεχόμενη Ελλάδα, στρατολογήθηκαν, στήριζε την ΠΕΕΑ.

Έτσι ανησυχώντας για τις μελλοντικές εξελίξεις, επιτροπή τους πραγματοποίησε συνάντηση με την «άλλη» πλευρά, ώστε να κάνει γνωστή την πρόθεσή της να συζητηθούν σε πνεύμα εθνικής ενότητας (και με βασικό κορμό μίας μελλοντικής κυβέρνησης την ΠΕΕΑ, αλλά όχι μόνο αυτήν), οι εξελίξεις. Ήταν 13 Μαρτίου 1944 και την επιτροπή αποτελούσαν 13 Έλληνες αξιωματικοί (της Επιτροπής Εθνικής Ενότητας Ενόπλων Δυνάμεων Μέσης Ανατολής, με επικεφαλής τον ταγματάρχη Μ. Κλαδάκη) που επισκέφτηκαν στο Κάιρο τον Εμμ. Τσουδερό, τραπεζίτη και πρωθυπουργό της ελληνικής κυβέρνησης.

Το γεγονός και λόγω της μαζικότητας της ΑΣΟ ανησύχησε τους προσκείμενους στην αγγλική σφαίρα επιρροής, που το μετέφεραν στους Εγγλέζους.

Αφίσα των ΕΛΤΑ με αφορμή την έκδοση της συλλογής γραμματοσήμων «Γ. Σαλλάς».

Μάλιστα το ψήφισμα της επιτροπής έγραφε σε ένα σημείο του «Το παρόν δεν αποτελεί μόνον έκκληση των ενόπλων δυνάμεων προς υμάς, αλλά συγχρόνως και χωρισμόν των ευθυνών από τυχόν ασύμφορον ενέργειάν σας».

Η στάση των Εγγλέζων, που ήδη είχαν πλάνα για την μεταπολεμική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα, ήταν να καταπνίξουν οποιαδήποτε κίνηση δεν συμβάδιζε με αυτά. Έτσι επέβαλλαν καθεστώς κλοιού – πολιορκίας γύρω από τους χώρους στρατοπέδευσης των ελληνικών δυνάμεων για να διακοπεί ο ανεφοδιασμός τους και να πιεστούν από την πείνα. Υπήρξε μάλιστα προσωπική παρακολούθησε του Ουίνστον Τσόρτσιλ που όλα αυτά τα έδινε ως κατευθύνσεις με τηλεγράφημά του προς τον Εγγλέζο πρεσβευτή Λήπερ.

Ακολούθως συνέλαβαν περίπου 15.000 Έλληνες στρατευμένους σύμφωνα με την πιο μετριοπαθή εκτίμηση, γιατί άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό σε 20.000, επί συνολικής δύναμης των ελληνικών δυνάμεων της Μ. Ανατολής περίπου 30.000 (υπήρξαν και αρκετοί που πρόλαβαν και διέφυγαν τη σύλληψη) και τους έκλεισαν σε στρατόπεδα αιχμαλώτων, με άθλιες συνθήκες διαβίωσης, όπου δεν έλειψαν και οι βασανισμοί αρκετών εξ αυτών. Οι πρώτες συλλήψεις ήταν των μελών της Επιτροπής Εθνικής Ενότητας Ενόπλων Δυνάμεων Μέσης Ανατολής και άλλων 280 στρατιωτών. Ο εγκλεισμός τους στο φρουραρχείο, οδήγησε σε εξέγερση του ελληνικού στρατού που κατέλαβε το φρουραρχείο και απελευθέρωσε τους συλληφθέντες, το οποίο ακολούθως περικύκλωσαν τεθωρακισμένα των Εγγλέζων.

Ονόμασαν «εξέγερση» και «κίνημα» τα γεγονότα αυτά, με σκοπό να παρουσιάσουν ως ταραχοποιούς τους Έλληνες στρατευμένους, τους οποίους λίγες ημέρες πριν υμνούσαν για τον ηρωισμό τους. Στην ιστορία τα στρατόπεδα αυτά, έμειναν με το όνομα «τα σύρματα», ακριβώς επειδή ήταν σε έρημες περιοχές, περιφραγμένες με σύρματα.

Από τη μανία των Εγγλέζων δεν γλίτωσαν ούτε ο Έλληνες ναυτεργάτες που με σύνθημα «όλα τα πλοία εν κινήσει», συμμετείχαν ενεργά σε νηοπομπές, αποβάσεις και κάθε είδους επιχειρήσεις, με βαρύ φόρο αίματος από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και τους τορπιλισμούς από υποβρύχια. Συνελήφθησαν στελέχη της Ομοσπονδίας Ελληνικών Ναυτεργατικών Οργανώσεων (ΟΕΝΟ).

Δείγμα γραφής των προθέσεών τους είχαν δώσει οι Εγγλέζοι διαλύοντας με διάφορα προσχήματα τον Ιούλιο του 1943 μία ολόκληρη ελληνική ταξιαρχία.

Μεταπολεμικά στη συμφωνία της Βάρκιζας μπήκε ο όρος της καταδίκης της «εξέγερσης» του στρατού στη Μέση Ανατολή, που η εαμική πλευρά, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών εκείνης της περιόδου, υποχρεώθηκε να υπογράψει, συνεπώς και να καταδικάσει, παρά τη διαφωνία της με το χαρακτηρισμό αυτό. Στην πραγματικότητα «τα σύρματα» ήταν ο προάγγελος των Δεκεμβριανών του 1944.

Χρήσιμα βιβλία:
-Γιάννης Μακριδάκης, Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι, όλοι – Χιώτες πρόσφυγες και στρατιώτες στη Μέση Ανατολή: Αφηγήσεις 1941-1946 (εκδ. Κ.Χ.Μ., Πελινναίο 2006 και Εστία 2010).

-Γιάννης Σαλλάς (1909 – 1949) -Τιμητική έκδοση από πατριώτες και φίλους, Από το βιβλίο αυτό χρησμοποιήθηκαν οι φωτο που βλέπετε στην ανάρτηση

-Γιάννης Σαλλάς – Νίκου Χρηστάκου -έκδοση «Νέας Ικαρίας» Αθήνα 2005

Επιμέλεια αφιερώματος: Νάσος Μπράτσος

 

Διαβάστε στο ert.gr:

11 Ιανουαρίου 2017: Κάλυμνος: Η προσφυγιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οδηγός αλληλεγγύης στο σήμερα

12 Ιανουαρίου 2017: Γιάννης Νικολαΐδης – «Τσάλαχα»: Πρόσφυγας στην Τουρκία το 1942  

13 Ιανουαρίου 2017: Τριαντάφυλλος Φωκιανός: Το μικρό προσφυγόπουλο που έγινε σηματωρός στα αντιτορπιλικά

14 Ιανουαρίου 2017: Καστελλόριζο: Ο δρόμος της προσφυγιάς και η τραγωδία της επιστροφής

15 Ιανουαρίου 2017: O Καστελλοριζιός πρόσφυγας και διασωθείς ναυαγός Βαγγέλης Χατζηγιαννάκης μιλάει στο ert.gr

16 Ιανουαρίου 2017: Λιοντάρια και αφρικανικές σταφίδες: Τα ευτράπελα της ελληνικής προσφυγιάς του Β’ Παγκ. Πολέμου

 

Σχετικές αναρτήσεις:

05/01/2017″ Θαλάσσιοι δρόμοι της ελληνικής προσφυγιάς στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (β’ μέρος – Nότιο Αιγαίο)

06/01/2017: Το προσφυγικό ταξίδι των Νισύριων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

07/01/2017: Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο – Μαχητής στη Μ. Ανατολή: Η ιστορία του Ν. Κωσταρά

08/01/2017: Η ιστορία του Κ. Μαντουδάκη: Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

09/01/2017:Τήλος: Το νησί της διαχρονικής αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

 

Open post

Ούτε ένα tweet για τον θάνατο

Ούτε ένα tweet για τον θάνατο

Της Λένας Αργύρη – Ανταποκρίτρια της ΕΡΤ στην Ουάσιγκτον
Στο άκουσμα της είδησης της νέας αιματοχυσίας στη Φλόριντα, κανείς δεν μόρφασε. Ήμασταν μια δημοσιογραφική ομάδα εν αναμονή ενημέρωσης και σε κανέναν δεν έκανε εντύπωση ότι ένας τύπος σε ένα αεροδρόμιο, άρχισε να πυροβολεί αδιακρίτως, σκοτώνοντας πέντε και τραυματίζοντας άλλους εννιά.

Κάποιος στάθηκε στο ότι ο δράστης είχε το όπλο κρυμμένο μέσα στην βαλίτσα. Ένας άλλος σχολίασε χωρίς συναισθηματισμούς «πάλι καλά που ήταν μόνο πέντε οι νεκροί». Και αυτό ήταν. Πήγαμε παρακάτω, για να μην χάνουμε και τον χρόνο μας.

Αυτή την ανεκτικότητα μας απέναντι στον μαζικό θάνατο, δεν μπορώ να την συνηθίσω. Πόσο μάλλον να την κατανοήσω. Δεν ξέρω αν έχουμε γίνει χοντρόπετσοι από το τόσο θανατικό που έχει πέσει γύρω μας. Αν απλώς αδιαφορούμε για λόγους αυτοπροστασίας ή μάθαμε να ζούμε με αυτό, εξοικειωθήκαμε μαζί του. Υποθέτω ότι για κάθε έναν, ισχύει κάτι διαφορετικό. Η διαπίστωση όμως ότι οι μαζικές δολοφονίες είναι μέρος της καθημερινής ειδησεογραφίας, δηλαδή της ίδιας της ζωής και «τι να κάνουμε τώρα;» για εμένα είναι σχετικά καινούργια.

Δεν είναι και πολύ φυσιολογικό ο άλλος να ανοίγει πυρ σε ένα αεροδρόμιο, σχεδόν δίπλα μας, και εμάς να μην μας νοιάζει, ούτε καν για τα δημοσιογραφικά προσχήματα. Να βάλουμε ένα tweet, κάτι τέλος πάντων. Και δεν μέμφομαι τους άλλους, πρωτίστως επικρίνω τον εαυτό μου που παρόλο που είμαι twitter addict έκρινα χωρίς ενοχές ότι δεν είναι είδηση για tweet. Όταν ηχεί στο κινητό μου ο τρομαχτικός ήχος του breaking news, βαριέμαι πια να κοιτάξω. Σαν να υποψιάζομαι τι θα διαβάσω. Και ακόμη χειρότερα; Δεν τον βρίσκω πια τόσο τρομαχτικό αυτό τον ήχο. Σαν να παρά είναι γνώριμος τελευταία.

Όταν βόμβες σκάνε παντού, φορτηγά και νταλίκες παρασύρουν κόσμο σε χριστουγεννιάτικες αγορές και θερινά θέρετρα και οχτάχρονα ανατινάζονται, μάλλον η συλλογική αναισθησία δεν θα πρέπει να με εκπλήσσει. Παλαιότερα τα πράγματα δεν ήταν έτσι, παρόλο που ο δημοσιογραφικός κυνισμός ήταν πάντα εδώ. Σχόλια όπως «αν είναι να γίνει κάτι κακό ας μην γίνει πάνω στο δελτίο» ή σε περιόδους ειδησεογραφικής ανομβρίας άντε να γίνει κάτι να έχουμε πρώτο θέμα  ήταν πολύ συνηθισμένα. Και όλοι σιωπηλά γνωρίζαμε ότι αυτό το κάτι, στην δημοσιογραφική γλώσσα δεν μπορεί να είναι καλό. Όμως όταν το κακό ερχόταν, διέκρινες μια θλίψη, ένα σοκ. Κάτι ανθρώπινο. Το ότι τίποτα πια δεν μας σοκάρει, είναι μια νέα πραγματικότητα.

Η απόσταση ασφαλείας που μαθαίνεις ότι πρέπει να τηρείς από τα γεγονότα ως δημοσιογράφος, ξαφνικά έχει γίνει αδικαιολόγητα μεγάλη. Και ως δημοσιογράφοι έχουμε αλλάξει νομίζω, αλλά και ως πολίτες. Η ανάρτηση στο Facebook ενός εκ των θυμάτων της επίθεσης στο νυχτερινό κέντρο της Κωνσταντινούπολης, θα μπορούσε να είναι ενδεικτική της νέας συλλογικής ανοσίας. Το χειρότερο που μπορεί να μου συμβεί στην Τουρκία είναι να σκοτωθώ σε κάποια έκρηξη έλεγε το μακάβριο ποστ λίγες ώρες πριν την επίθεση, σε μια σατανική σύμπτωση ζωής και θανάτου.

Η αίσθηση ότι πουθενά πια δεν είμαστε ασφαλείς προκαλεί μια συνεχή ψυχική κόπωση. Έπρεπε να πάω ένα επαγγελματικό ταξίδι στην Νέα Υόρκη, το παιδί μου εκδρομή σε δημοφιλή προορισμό, η μητέρα μου να με επισκεφτεί από την Ελλάδα. Έπιασα τον εαυτό μου να σκέφτεται με ανησυχία «πολλά μαζεμένα ταξίδια, δεν μου αρέσει αυτό». Τέτοιες άσκοπες άλλα επώδυνες σκέψεις, δεν έκανα ποτέ παλαιότερα.

Το γεγονός ότι δεν θεωρούμε πια τελείως απίθανο, κάποια στιγμή να εκραγεί δίπλα μας μια βόμβα, σε συνδυασμό με το ότι δεν μας εκπλήσσει να ανοίγει ο άλλος πυρ, εκεί που κάτω από φυσιολογικές συνθήκες θα έπρεπε να περιμένουμε να πάρουμε την βαλίτσα μας για να επιστρέψουμε στα σπίτια μιας, δείχνει μια αρρωστημένη προσαρμοστικότητα. Μια παραίτηση απέναντι σε κάτι που δεν μπορούμε να αλλάξουμε ατομικά «άρα ας μάθουμε να ζούμε με αυτό«. Αναρωτιέμαι μήπως τελικά μάθαμε πράγματι να ζούμε με αυτό, όπως μας παρότρυνε το καλοκαίρι ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας μετά τον παραλογισμό στην Νίκαια. Μήπως τελικά αποδεχθήκαμε ότι αυτό είναι το «νέο φυσιολογικό» όπως είχε πει τότε.

Και σε αυτό το νέο φυσιολογικό που βιώνουμε εσχάτως, υπάρχει και μια άλλη δημοσιογραφική διάσταση. Και αυτή σχετικά πρωτοεμφανιζόμενη και ηθικά ανορθόδοξη. Αν ο μακελάρης αποδειχθεί ότι ήταν με κάποιον τρόπο ISIS, τότε η είδηση μπορεί και να έχει την «τύχη» να παίξει ψηλά. Αν όμως ήταν απλώς ένας ψυχωτικός που άκουγε φωνές, τότε η συλλογική ασφάλεια δεν υπονομεύεται, ο τρόμος δεν πουλάει το ίδιο. Άρα η είδηση δεν έχει και πολλές ελπίδες δημοσιογραφικής επιβίωσης. Ούτε καν για ένα tweet μπορεί να μην αξίζει.

 

Open post

Ας αποφασίσει η Γερμανία: Θέλει την Ενωμένη Ευρώπη ή το ΔΝΤ;

Ας αποφασίσει η Γερμανία: Θέλει την Ενωμένη Ευρώπη ή το ΔΝΤ;

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Ο Αλέξης Τσίπρας επισκέπτεται το Βερολίνο σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή και είναι βέβαιο ότι θα επιδιώξει μια κατευναστική παρέμβαση της Γερμανίδας καγκελαρίου ώστε να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί λόγω των απαιτήσεων του ΔΝΤ από τη μια και την άκαμπτη στάση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε από την άλλη.

Είναι προφανές ότι το ελληνικό ζήτημα έχει μπλεχτεί στην εσωτερική πολιτική κατάσταση της Γερμανίας, όπου διεξάγονται εκλογές τον επόμενο Σεπτέμβριο.
Κάθε παραχώρηση προς την Ελλάδα εκλαμβάνεται ως υποχώρηση, η οποία θα έχει σημαντικό πολιτικό κόστος στα μάτια μιας κοινής γνώμης η οποία γαλουχήθηκε τα τελευταία χρόνια με το αφήγημα των «τεμπέληδων Ελλήνων -και άλλων Νοτίων» και της «οικονομικής υπεροχής των Γερμανών».
Υπό αυτό το πρίσμα είναι δύσκολο να φανταστεί κάποιος ότι η Γερμανίδα καγκελάριος -ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι το ήθελε- θα είχε τα περιθώρια να αδειάσει τον κ. Σόιμπλε και να δεχθεί το ΔΝΤ ως απλό παρατηρητή και σύμβουλο στο ελληνικό πρόγραμμα, έτσι ώστε να μην χρειαστεί η λήψη των σκληρών μέτρων.
Πρόκειται, όμως, για θέμα ουσίας και όχι μόνο πολιτικής τακτικής, καθώς η προσήλωση της Γερμανίας στο σκληρό οικονομικό δόγμα συνδέεται με συγκεκριμένες επιλογές ως προς το μέλλον της ευρωζώνης.
Τα γεγονότα υποδεικνύουν ότι η επιμονή του κ. Σόιμπλε δεν οφείλεται μόνο σε προεκλογικούς λόγους, αλλά και στο ότι στο βάθος πιστεύει ότι θα ήταν καλύτερο η Ελλάδα να αποχωρήσει από το ευρώ, ως ένα πρώτο βήμα για μια νέα νομισματική ένωση, με λιγότερες και πιο ομοιογενείς οικονομίες -εκείνες του πλεονασματικού Βορρά.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι εάν η άποψη αυτή αποτελεί κεντρική πολιτική επιλογή της γερμανικής κυβέρνησης και εάν την ασπάζεται και η καγκελάριος η οποία υποδέχεται σήμερα τον Έλληνα πρωθυπουργό.
Η εμμονή της Γερμανίας να ωθεί την Ελλάδα στο αδιέξοδο, δείχνει ότι η προτεραιότητα του Βερολίνου δεν είναι η επαναφορά της χώρας μας στην κανονικότητα ώστε να είναι σε θέση να συμμετέχει και εκείνη ισότιμα σε ένα κοινό οικονομικό χώρο, αλλά η μετατροπή της ευρωζώνης σε μια ζώνη οικονομικού και πολιτικού καταναγκασμού των αδύναμων κρίκων, υπό την αιγίδα του ΔΝΤ.
Πρέπει λοιπόν και η γερμανική πολιτική ηγεσία να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς θέλει από την ευρωζώνη και εφόσον πιστεύει σε ένα κοινό ευρωπαϊκό μέλλον, έχει την ευθύνη να εξηγήσει στους δικούς της πολίτες της τι πρέπει να γίνει για να επιτευχθεί ο στόχος.
Διότι η αλήθεια είναι ότι χωρίς την υποστήριξη της Γερμανίας δεν μπορεί να υπάρξει Ενωμένη Ευρώπη.

Posts navigation

1 2 3 4 5 6
Scroll to top