Open post

Η κοινωνική ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών στη Σύνοδο της Επιτροπής Περιφερειών της Ευρώπης

Η κοινωνική ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών στη Σύνοδο της Επιτροπής  Περιφερειών της Ευρώπης

 

“Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες δεν είναι αριθμοί, είναι άνθρωποι που πρέπει να προστατευθούν”.  Με τη φράση αυτή ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Περιφερειών Karl-Heinz Lambertz έδωσε το στίγμα της Συνόδου της Επιτροπής Περιφερειών της Ευρώπης που ξεκίνησε χθες (22 Μαρτίου) και ολοκληρώνεται σήμερα με κύριο αντικείμενο στην ατζέντα της Επιτροπής το μεταναστευτικό.

Κοινωνική ένταξη

 

Την ώρα που οι θεσμοί και τα όργανα της Ευρώπης που εδρεύουν στις Βρυξέλλες χαράσσουν στρατηγικές και οι εθνικές κυβερνήσεις σχηματοποιούν το πολιτικό πλαίσιο, οι τοκικές κοινότητες είναι αυτές που καλούνται να υποδεχτούν τους πρόσφυγες και, κυρίως, να τυς ενσωματώσουν. Για τον λόγο, κατά τον Lambertz, οι τοπικές και περιφερειακές κυβερνήσεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και, συνεπώς, χρειάζονται πολύ περισσότερη υποστήριξη. Άλλωστε, δεν είναι ζήτημα μερικών μόνο χωρών και κοινοτήτων. “Η πολιτική συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, η οποία στηρίζει την κοινωνική ένταξη, πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί ισχυρό πυλώνα του μέλλοντος της Ευρώπης”, ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της Επιτροπής Περιφερειών. Στα πλαίσια αυτά, αξιοσημείωτη είναι και η τοποθέτηση της Ανίλα Νορ, εκπροσώπου συμβουλευτικής επιτροπής για θέματα μετανάστευσης στην Ε.Ε., η οποία ανέφερε: “Δεν θέλουμε φθηνό εργατικό δυναμικό. Μας ενδιαφέρει η κοινωνική συνεισφορά των μεταναστών”.

 

Αλλαγές στις πολιτικές ασύλου;

 

Κοινή συνισταμένη της Συνόδου της Επιτροπής Περιφερειών της Ευρώπης είναι η άποψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αυξήσει τη στήριξη των πόλεων και των περιφερειών καθώς και των μεθοριακών χωρών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της διαχείρισης της μετανάστευσης. Η Σύνοδος κάλεσε τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να συμμετάσχουν σε όλα τα στάδια της διαμόρφωσης και εφαρμογής των πολιτικών της ΕΕ για τη μετανάστευση, λόγω του ρόλου τους στη διαχείριση των νέων αφίξεων και στην εφαρμογή των πολικών κοινωνικής ένταξης. Εκτός όμως από το αίτημα για περισσότερη χρηματοδότηση, κατάρτιση και τεχνική υποστήριξη για τις πόλεις και τις περιφέρειες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών πρότεινε ότι η ΕΕ θα πρέπει να διερευνήσει τη δυνατότητα “μεταφοράς αρμοδιοτήτων για την εξέταση αιτήσεων ασύλου από εθνικό σε ευρωπαϊκό επίπεδο”.

 

Κριτική για τη χρηματοδότηση της Τουρκίας

 

Μιλώντας κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην Ολομέλεια, ο αρμόδιος Επίτροπος για τη μετανάστευση Δημήτρης Αβραμόπουλος ανέφερε ότι υπάρχει ανάγκη για “ριζική αναθεώρηση”  των πολιτικών ενσωμάτωσης των μεταναστών αλλά και των δυνατοτήτων πρόσβασης των πόλεων και των περιφερειών σε πόρους της ΕΕ. “Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν θετικό ρόλο στη δημιουργία χώρων ανταλλαγών μεταξύ μεταναστών και κοινωνιών, διασφαλίζοντας την κοινωνική ένταξη και την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία υποδοχής, αλλά δεν μπορείτε και δεν πρέπει να το κάνετε μόνοι σας”. Ωστόσο, κατά την τοποθέτησή τους μέλη της Επιτροπής εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για τη συνεχή χρηματοδότηση της Τουρκίας προκειμένου να μη στέλνει μετανάστες στην Ευρώπη. Ο κος Αβραμόπουλος επεσήμανε ότι η συμφωνία με την Τουρκία έχει αποδώσει καρπούς αφού μειώθηκαν οι προσφυγικές ροές τα τελευταία δύο χρόνια.

 

Κανένας δεν γεννιέται παράτυπος μετανάστης

 

Κριτική δέχτηκαν όμως και οι χώρες που έχουν υψώσει φράχτες στην Ευρώπη. Αρκετά μέλη της Επιτροπής διατύπωσαν την άποψη πως μόνο αν φύγουν οι φράχτες θα πέσουν και τα τείχη του λαϊκισμού. “Η άνοδος της τρομοκρατίας γέννησε ξενοφοβία, ριζοσπαστισμό, ιδιότυπο εθνικισμό και λαϊκισμό”, ανέφερε μεταξύ άλλων στη σύντομη τοποθέτησή του ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Κοτέρ Σπύρος Σπυρίδων. “Όλα αυτά έθεσαν σε αμφισβήτηση αξίες, αρχές, επιτεύγματα, και, κυρίως, την προοπτική της ΕΕ”, πρόσθεσε.

 

Θύματα συγκρούσεων και περιβαλλοντικών καταστροφών

 

Σε πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μετανάστευση σε διεθνή κλίμακα,  αποτυπώνεται καταρχήν ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός μεταναστών αυξάνεται σταθερά. Ενώ ο αριθμός των ανθρώπων που αναγκάζονται να αφήσουν τις εστίες τους από συγκρούσεις ή διώξεις αυξάνεται, οι περιβαλλοντικές καταστροφές αποτελούν μία ακόμη μεγάλη αιτία εκτόπισης. Συνολικά, η φύση της μετανάστευσης έχει γίνει πιο σύνθετη, καθώς η οικονομική ανάπτυξη επιταχύνει τη μετανάστευση βραχυπρόθεσμα. Από τους νόμιμους μετανάστες που φθάνουν στην ΕΕ, περισσότεροι από τους μισούς έρχονται να επανενωθούν με την οικογένειά τους ή για ανθρωπιστικούς λόγους. Οι μετανάστες υψηλής ειδίκευσης κατευθύνονται κυρίως προς άλλες χώρες του ΟΟΣΑ και όχι προς την ΕΕ. Ο αριθμός των παράνομων μεταναστών που έρχονται από τη θάλασσα μειώθηκε αισθητά (σε 160.000 το 2017), αλλά η μετανάστευση παραμένει η δεύτερη μεγαλύτερη ανησυχία των Ευρωπαίων (μετά την τρομοκρατία).

Μπορείτε να παρακολουθήσετε το πρώτο μέρος της Συνόδου της Επιτροπής Περιφερειών της Ευρώπης που διεξήχθη στην αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ακολουθώντας τον σύνδεσμο:

Βρυξέλλες, Θωμάς Σίδερης

www.ert.gr

Open post

106 χρόνια από την εξέγερση στο Κιλελέρ – Σπάνια ντοκουμέντα από το www.ert.gr

106 χρόνια από την εξέγερση στο Κιλελέρ – Σπάνια ντοκουμέντα από το www.ert.gr

Μπορεί να έχουν περάσει τόσα χρόνια από την αγροτική εξέγερση στο Κιλελέρ, που σημειώθηκε στις 6 Μαρτίου 1910, αλλά διατηρεί τη «φρεσκάδα» της σαν σημείο αναφοράς και για το σήμερα. Αυτό συμβαίνει γιατί ήταν μία βαθιά και ριζωμένη στην κοινωνία, συλλογική διεκδίκηση του αγροτικού κόσμου για το μοίρασμα των τσιφλικιών της Θεσσαλίας, που επεκτάθηκε και σε άλλες περιοχές. Στο Κιλελέρ η εξέγερση πνίγηκε στο αίμα από τα πυρά της χωροφυλακής, ενώ ακολούθησαν και διώξεις εναντίον των εξεγερμένων κολίγων. Πολύτιμη «σπορά» ιδεών έκανε στον αγροτικό κόσμο ο Μαρίνος Αντύπας, που δολοφονήθηκε τη νύχτα 9 προς 10 Μαρτίου του 1907.

Παρουσιάζουμε το πώς κατέγραφε λίγα χρόνια μετά, τα γεγονότα, η «Κοινωνιολογική και Πολιτική Εγκυκλοπαίδεια», που εξέδιδε ο Δημήτρης Πουρνάρας το 1934 (εκδότης και της εφημερίδας «Ανεξάρτητος», πνεύμα ανήσυχο και ριζοσπαστικό για την εποχή του). Το αρχικό όνομα της μηνιαίας έκδοσης ήταν «Κοινωνιολογικόν και Πολιτικόν Λεξικόν», με υπότιτλο «εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν εκλαϊκεύσεως των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών επιστημών». Η αναφορά στο Κιλελέρ είναι από το τεύχος νο9. Η αναφορά σε θέματα, πρόσωπα και ορολογίες γίνονταν αλφαβητικά και τα υλικά αυτά, αποτελούν δημοσιογραφικά διαμάντια όχι μόνο για την εποχή τους, αλλά ακόμα και για σήμερα.

Σήμερα λοιπόν δεν τα γράφουμε και δεν τα παρουσιάζουμε εμείς, αλλά σας δίνουμε τη δυνατότητα να μελετήσετε απευθείας τις ιστορικές πηγές. Κάντε κλικ πάνω στις κιτρινισμένες από τον καιρό σελίδες, που πριν από χρόνια ανακαλύψαμε σε κάποιο παλαιοπωλείο!!

 

 

 

Κείμενο & προσωπικό αρχείο: Νάσος Μπράτσος

Open post

Ας μιλήσουμε (με ειδικούς επιστήμονες) για δίαιτες

Ας μιλήσουμε (με ειδικούς επιστήμονες) για δίαιτες

Κατά χρονικά διαστήματα (πριν το καλοκαίρι, μετά το Πάσχα…) κυρίως οι γυναίκες (αλλά στην εποχή μας και οι άντρες) αρχίζουν αυτό που γενικά λέμε «δίαιτα» για να χάσουν παραπανίσια κιλά. Άλλες δίαιτες είναι στερητικές κι άλλες όχι, άλλες συμπεριλαμβάνουν ποικιλία τροφών κι άλλες όχι. Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για δίαιτες με τους διαιτολόγους-διατροφολόγους Δρ. Ειρήνη Μπαθρέλλου και Μιχάλη Γεωργούλη, από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.

Συνέντευξη στην Τζένη Χαραλαμπίδου

Πότε λέμε ότι ένας άνθρωπος έχει ανάγκη από δίαιτα;
Η σύγχρονη απόδοση του όρου «δίαιτα» αναφέρεται σε έναν τρόπο διατροφής ο οποίος υιοθετείται με στόχο την απώλεια βάρους. Συνεπώς, ανάγκη για «δίαιτα», δηλαδή ανάγκη για υιοθέτηση ενός συγκεκριμένου διατροφικού πλάνου ή συγκεκριμένων διαιτητικών πρακτικών με στόχο την απώλεια βάρους, έχουν κατά κανόνα άτομα τα οποία είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα βάσει συγκεκριμένων και διεθνώς αναγνωρισμένων κριτηρίων (όπως ο Δείκτης Μάζας Σώματος). Είναι πλέον επαρκώς τεκμηριωμένο ότι το υπερβάλλον σωματικό βάρος ενέχει πολλούς και σημαντικούς κινδύνους για την υγεία. Ενδεικτικά, γνωρίζουμε ότι ένα υπέρβαρο ή παχύσαρκο άτομο διατρέχει σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να νοσήσει από χρόνια μη μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, συγκεκριμένοι τύποι καρκίνου και πολλές ακόμα διαταραχές του αναπνευστικού, του γαστρεντερικού και του μυοσκελετικού συστήματος, σε σχέση με ένα άτομο φυσιολογικού σωματικού βάρους. Επίσης, η παχυσαρκία συνεισφέρει σε μια σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση αλλά και στην υποβάθμιση της συνολικής ποιότητας ζωής ενός ατόμου. Συνεπώς, η «δίαιτα» αποτελεί για τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα ένα εργαλείο, μέσω του οποίου, και σε συνδυασμό ίσως με άλλα εργαλεία, μπορούν να εξασφαλίσουν και να διατηρήσουν ένα περισσότερο υγιές σωματικό βάρος. Πρέπει να τονιστεί, πάντως, ότι το υγιές σωματικό βάρος δεν είναι ίδιο για όλους. Σε αδρές γραμμές θα μπορούσε να οριστεί ως ένα εύρος τιμών βάρους που δεν επιβαρύνει την υγεία και τη συνολική ευεξία ενός ατόμου και μπορεί να διατηρηθεί από το άτομο μακροπρόθεσμα χωρίς υπερβολική προσπάθεια και ακραίες συμπεριφορές.

Δίαιτες express. Είναι μία μόδα; Είναι αποτελεσματικές; Πότε είναι επικίνδυνες; Η δίαιτα του αστροναύτη, η δίαιτα του στρατιώτη, η δίαιτα των σταρ, η δίαιτα του ανανά κ.λπ. Πότε η δίαιτα μπορεί να είναι πραγματικά βλαβερή για την υγεία; Και για τι κινδύνους μιλάμε; 
Οι «ανορθόδοξες» δίαιτες αδυνατίσματος αποτελούν μια μόδα που τις τελευταίες δεκαετίες έχει απήχηση σε ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού (συχνότερα του ενήλικου αλλά τα τελευταία χρόνια και του εφηβικού) που αντιμετωπίζει χρόνιο πρόβλημα ρύθμισης σωματικού βάρους, αλλά και σε άτομα που περιστασιακά αναζητούν μια ταχεία απώλεια του πλεονάζοντος σωματικού βάρους που απέκτησαν έπειτα από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, όπως οι γιορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα ή η περίοδος του καλοκαιριού. Σε γενικές γραμμές, ο όρος «ανορθόδοξες» δίαιτες αδυνατίσματος περιλαμβάνει εκείνες τις δίαιτες που υπόσχονται θαυματουργά αποτελέσματα ως προς την απώλεια βάρους, και γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε είναι και τόσο δημοφιλείς. Στις δίαιτες αυτές συγκαταλέγονται οι δίαιτες «express», δηλαδή υποθερμιδικές δίαιτες που υπόσχονται μεγάλη απώλεια βάρους σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα (π.χ. απώλεια 10 κιλών σε 1 εβδομάδα), οι δίαιτες «αποτοξίνωσης», οι «δημοφιλείς» δίαιτες, όπως η δίαιτα Atkins, η δίαιτα Ornish, η δίαιτα Zone, η δίαιτα Dukan, η δίαιτα Holywood ή οι δίαιτες δημοφιλών προσώπων (star), καθώς και διάφορα άλλα είδη διαιτών που παίρνουν το όνομά τους από τη φιλοσοφία και τα ιδιαιτέρα χαρακτηριστικά τους, όπως η δίαιτα του γκρέιπφρουτ, η δίαιτα του ανανά, η δίαιτα του φυστικοβούτυρου, η δίαιτα της σούπας, η δίαιτα των χυμών, η δίαιτα του αστροναύτη, η δίαιτα του στρατιώτη, η δίαιτα των μονάδων, η δίαιτα συνδυασμών, η δίαιτα της ωμοφαγίας, η δίαιτα της ομάδας αίματος και η δίαιτα της δυσανεξίας. Συνήθη χαρακτηριστικά των διαιτών αυτών είναι τα εξής:

  • Βασίζονται στην ύπαρξη «μαγικών» τροφίμων ή/και ευεργετικών ή επιβλαβών συνδυασμών τροφίμων. Για παράδειγμα,  η δίαιτα του ανανά επικαλείται την υψηλή θρεπτική αξία του ανανά και ταυτόχρονα του αποδίδει ισχυρές λιποδιαλυτικές ιδιότητες, προτείνοντας μια πολύ αυξημένη κατανάλωση του συγκεκριμένου φρούτου σε καθημερινή βάση, σε συνδυασμό με λαχανικά και τρόφιμα της ομάδας του κρέατος (κόκκινο κρέας, λευκό κρέας ή ψάρι), για μια θεαματική απώλεια βάρους. Αντιστοίχως, η δίαιτα συνδυασμών, γνωστή και ως δίαιτα Hey, απαγορεύει αυστηρά την κατανάλωση υδατανθρακούχων και πρωτεϊνούχων τροφίμων στο ίδιο γεύμα (π.χ. κρέας με μακαρόνια, κοτόπουλο με ρύζι ή ψάρι με πατάτες), προβάλλοντας ως επιχείρημα ότι οι ο συνδυασμός των τρόφιμων αυτών δυσχεραίνει τη διαδικασία της πέψης και μπορεί να προκαλέσει αύξηση του σωματικού βάρους και άλλες δυσάρεστες συνέπειες για την υγεία.
  • Επιτρέπουν την απεριόριστη κατανάλωση κάποιων τροφίμων και επιβάλλουν τη μερική ή/και πλήρη απαγόρευση άλλων τροφίμων ή/και ολόκληρων ομάδων τροφίμων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι δίαιτες πολύ χαμηλών υδατανθράκων (όπως η δίαιτα Atkins), οι οποίες επιτρέπουν μια ελεύθερη κατανάλωση πρωτεϊνούχων τροφίμων, όπως το κρέας, αλλά επιβάλλουν αυστηρό περιορισμό στην κατανάλωση υδατανθρακούχων τροφίμων, όπως τα δημητριακά, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια. Αντιστοίχως, η δίαιτα της ομάδας αίματος και η δίαιτα της δυσανεξίας απαγορεύουν την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων που υποθετικά οδηγούν σε αύξηση του βάρους του ατόμου, καθώς είτε δεν συνάδουν με την ομάδα αίματός του είτε δεν πέπτονται σωστά στο γαστρεντερικό του σύστημα λόγω δυσανεξίας.
  • Χαρακτηρίζονται από μονότονες επιλογές τροφίμων και απαιτούν μεγάλη πειθαρχία και πολλές στερήσεις. Ας φανταστούμε, για παράδειγμα, τη δίαιτα ενός ατόμου που υποθετικά πρέπει να απέχει πλήρως από το σιτάρι και τα προϊόντα του για να χάσει βάρος. Το άτομο αυτό είναι αναγκασμένο να μην καταναλώνει βασικά τρόφιμα όπως ψωμί, φρυγανιές, παξιμάδια, ζυμαρικά και δημητριακά πρωινού, τα οποία κατά κανόνα φτιάχνονται από αλεύρι σίτου, σχεδόν όλα τα αρτοσκευάσματα του εμπορίου που συνήθως περιέχουν σιτάρι έστω και σε μικρή ποσότητα (π.χ. σφολιάτες, αλμυρές και γλυκές πίτες, πίτσες, κρέπες, βάφλες, κέικ, κρουασάν, σοκοφρέτες, μπισκότα, κριτσίνια, κράκερ, αλμυρά σνακ, κλπ.), αλλά και πολλά άλλα τρόφιμα των οποίων η μαγειρική παρασκευή απαιτεί αλεύρι (και αυτό συνήθως είναι αλεύρι σίτου).
  • Χρησιμοποιούν πολύπλοκη επιστημονική ορολογία και τεχνικές εντυπωσιασμού για να προσελκύσουν άτομα, παραφράζουν γνωστά επιστημονικά δεδομένα και παρουσιάζουν έλλειψη επιστημονικής τεκμηρίωσης. Με άλλα λόγια, η αποτελεσματικότητα των διαιτών αυτών ως προς αυτό που υπόσχονται δεν υποστηρίζεται από έγκυρα επιστημονικά δεδομένα (π.χ. αποτελέσματα δημοσιευμένων μελετών στη διεθνή βιβλιογραφία), αλλά συνήθως οι ενδείξεις για τις επιδράσεις και τη χρήση τους βασίζονται σε θεωρίες ή γνώμες ειδικών και σε προσωπικές εμπειρίες ή μαρτυρίες ατόμων με μεγάλη κοινωνική επιρροή.
  • Δεν δίνουν ερεθίσματα για αλλαγή της διαιτητικής συμπεριφοράς και γενικά για την υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής. Οι «ανορθόδοξες δίαιτες» αδυνατίσματος βασίζονται στη λογική «άσπρο-μαύρο», δηλαδή «επιτρεπόμενα-απαγορευμένα» ή «καλά-κακά» τρόφιμα ή θρεπτικά συστατικά, και συχνά προτρέπουν την παράλειψη γευμάτων ή/και την αντικατάστασή τους με συμπληρώματα ή χάπια, τη μονοφαγία ή ακόμα και την πλήρη νηστεία. Το σύνολο των πρακτικών αυτών δεν καλλιεργεί μια υγιή στάση απέναντι στην τροφή και ωθεί τα άτομα σε ακραίες διαιτητικές συμπεριφορές, οι οποίες, υπό άλλες συνθήκες (π.χ. αν δεν υπήρχε επιθυμία ταχείας απώλειας βάρους), δεν θα αποτελούσαν επιλογή ή μέρος της διατροφής τους.

Όσον αφορά στην απώλεια βάρους, είναι γεγονός ότι άτομα που ακολουθούν ανορθόδοξες» δίαιτες αδυνατίσματος χάνουν κιλά, και μάλιστα με ταχύ ρυθμό. Κάτι τέτοιο είναι εύλογο, καθώς οι περιορισμοί που υπαγορεύουν οι δίαιτες αυτές έχουν ως αποτέλεσμα το άτομο που τις εφαρμόζει να μειώνει σημαντικά την ημερήσια ενεργειακή του πρόσληψη, δηλαδή τις θερμίδες που προσλαμβάνει κατά τη διάρκεια της ημέρας από την τροφή. Ωστόσο, η απώλεια βάρους που επιτυγχάνεται δεν διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αντιθέτως, είναι σχεδόν βέβαιο ότι, μόλις κάποιος επανέλθει στις παλιές διατροφικές του συνήθειες, το βάρος που έχασε μέσω των διαιτών αυτών επανακτάται και δυστυχώς συνήθως δεν επιστρέφει στα αρχικά επίπεδα, αλλά σε ακόμη υψηλότερα. Το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι η απώλεια βάρους έχει επιτευχθεί με έναν ακραίο τρόπο, ο οποίος δεν μπορεί να υιοθετηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα (δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες «ανορθόδοξες» δίαιτες προτείνεται να εφαρμόζονται για λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες), ενώ παράλληλα το άτομο δεν έχει εκπαιδευτεί σωστά στο πώς να ακολουθεί μια υγιεινή διατροφή που θα συμβάλλει σε ένα πιο υγιές σωματικό βάρος, σε συνδυασμό με σωματική δραστηριότητα και άλλες ευεργετικές συνήθειες στο πλαίσιο ενός συνολικά ισορροπημένου τρόπου ζωής, ώστε τα αποτελέσματα να διατηρηθούν μακροπρόθεσμα.

Παρόλα αυτά, το πιο σημαντικό μειονέκτημα των διαιτών αυτών δεν είναι η μη αποτελεσματική τους δράση στη ρύθμιση του σωματικού βάρους, αλλά οι κίνδυνοι που κρύβουν για την υγεία και η μη υγιής στάση που καλλιεργούν στα άτομα απέναντι στην τροφή. Λόγω της ανεπαρκούς πρόσληψης πολλών θρεπτικών συστατικών που χαρακτηρίζει τέτοιου είδους δίαιτες, οι αρνητικές επιδράσεις είναι σημαντικές κατά την ενήλικη ζωή, και ακόμα πιο σοβαρές κατά τη διάρκεια της παιδικής και εφηβείας, όταν δηλαδή το σώμα ακόμα αναπτύσσεται και υπάρχουν αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά. Ενδεικτικά, η ελλιπής κάλυψη των διατροφικών αναγκών του οργανισμού, έστω και για λίγες μέρες, μπορεί να προκαλέσει διαταραχή της λειτουργίας του γαστρεντερικού και του ανοσοποιητικού συστήματος. Επιπλέον, πολλές από τις δίαιτες αυτές περιλαμβάνουν ειδικά ροφήματα, βότανα ή χάπια, τα οποία μπορεί να είναι ακόμα και επικίνδυνα, εφόσον τα συστατικά τους δεν είναι πάντα γνωστά με βεβαιότητα. Σε κάθε περίπτωση, και άσχετα από το είδος των τροφίμων που η καθεμιά περιλαμβάνει, οι «ανορθόδοξες» δίαιτες ενισχύουν εξ’ ορισμού μια μη σταθερή στάση και σχέση με το φαγητό, καταργώντας την έννοια της ισορροπίας και ενισχύοντας ακραίες διατροφικές συμπεριφορές.

Δίαιτα με τη βοήθεια του διατροφολόγου. Παρόλο που είναι ασφαλείς οι δίαιτες που δίνουν οι διαιτολόγοι για την υγεία και σίγουρα αποτελεσματικές, τι λάθος συνήθως κάνουμε και τα κιλά που χάνουμε τα παίρνουμε (σχεδόν) αμέσως; 
Πράγματι, η επανάκτηση του βάρους που έχει προηγουμένως χαθεί είναι συχνό φαινόμενο, ακόμα και αν η απώλεια βάρους έχει επιτευχθεί μέσω ενός κατάλληλου και υγιεινού διατροφικού πλάνου στο πλαίσιο συνεργασίας με έναν διαιτολόγο-διατροφολόγο. Το σημαντικότερο ίσως λάθος που κάνουμε και ξαναπαίρνουμε τα κιλά που έχουν χαθεί είναι ότι μετά την απώλεια βάρους, την οποία μπορούμε να πετύχουμε με πολλούς τρόπους αλλά σίγουρα κάνοντας κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής μας, επιστρέφουμε σύντομα στις παλιές μας συνήθειες, άρα και στο προγενέστερο σωματικό μας βάρος. Μάλιστα, πολλά άτομα που αναζητούν τη βοήθεια ενός διαιτολόγου-διατροφολόγου για την απώλεια βάρους, σταματούν λαθεμένα τη συνεργασία αυτή όταν πετύχουν τον στόχο τους, χωρίς να έχουν καταφέρει να διατηρήσουν μακροπρόθεσμα την απώλεια αυτή, δηλαδή να κάνουν κτήμα τους το νέο περισσότερο υγιές βάρος. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα προσπαθεί να διερευνήσει τους παράγοντες που συνεισφέρουν σε μια επιτυχημένη διατήρηση του απολεσθέντος βάρους αλλά και αυτούς που συμβάλλουν στην επανάκτηση του απολεσθέντος βάρους. Παρότι η έρευνα στο πεδίο αυτό είναι ακόμα σε πρώιμα στάδια, φαίνεται ότι άτομα που έχουν χάσει βάρος και έχουν καταφέρει να διατηρήσουν την απώλεια αυτή επιτυχώς για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά ή υιοθετούν κάποιες κοινές συμπεριφορές, όπως η τακτική κατανάλωση πρωινού γεύματος, η συστηματική άσκηση, η συστηματική παρακολούθηση του βάρους (π.χ. συχνή ζύγιση), καθώς και η αντιστάθμιση υπερκατανάλωσης τροφής (για παράδειγμα αν μια μέρα κάποιος καταναλώσει περισσότερη τροφή, την επόμενη μέρα μειώνει την πρόσληψή του για να αντισταθμίσει την προηγούμενη και να προλάβει μια πιθανή αύξηση σωματικού βάρους). Σε γενικές γραμμές, αν και δεν υπάρχει μια «μαγική συνταγή» για όλους, η διατήρηση του απολεσθέντος βάρους απαιτεί προσπάθεια εξίσου με την απώλεια βάρους, και στην προσπάθεια αυτή ένας διαιτολόγος-διατροφολόγος μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά, μέσω εξατομικευμένων προσεγγίσεων που λαμβάνουν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ατόμου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε ότι η παχυσαρκία αποτελεί χρόνιο νόσημα και συνεπώς η θεραπεία της είναι, επίσης, χρόνια. Με άλλα λόγια, όπως ένας διαβητικός ασθενής πρέπει να λαμβάνει κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή εφόρου ζωής για να ρυθμίζει τη γλυκόζη στο αίμα του, έτσι και ένα παχύσαρκο άτομο πρέπει να προβεί σε σταθερές αλλαγές στη διατροφή και στον τρόπο ζωής του και να βρίσκεται συνεχώς σε επαγρύπνηση, ώστε να καταφέρει εξασφαλίσει ένα περισσότερο υγιές βάρος και να το διατηρήσει μακροπρόθεσμα.

Οι συνεχείς αυξομειώσεις του βάρους είναι επικίνδυνες για την υγεία μας;   
Το συγκεκριμένο ερώτημα βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας τα τελευταία χρόνια. Τα αποτελέσματα κάποιων μελετών προτείνουν ότι η συνεχής αύξηση και μείωση του σωματικού βάρους, ένα φαινόμενο γνωστό και ως «yo-yo», οδηγεί σε κάποιες αλλαγές στο μέγεθος, τη μορφή και τη λειτουργία του λιπώδους ιστού. Οι αλλαγές αυτές ενδεχομένως να είναι επιζήμιες, καθώς επηρεάζουν τις μεταβολικές αποκρίσεις και την κατάσταση φλεγμονής του σώματος, και ίσως αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας στο μέλλον. Ωστόσο, τα υπάρχοντα δεδομένα δεν επαρκούν για να απαντήσουμε στο ερώτημα εάν η συνεχής αυξομείωση του βάρους είναι περισσότερο επιβλαβής από τη διατήρηση ενός υπερβάλλοντος βάρους. Με άλλα λόγια, δεν γνωρίζουμε με σιγουριά αν ένα παχύσαρκο που συνεχώς χάνει και επανακτά κιλά έχει μεγαλύτερο όφελος ή μεγαλύτερη ζημία σε σχέση με ένα παχύσαρκο άτομο που απλώς διατηρεί το υπερβάλλον βάρος του χωρίς αυξομειώσεις. Σε κάθε περίπτωση, η απώλεια βάρους πρέπει να συστήνεται σε υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα, ακόμα και αν η πιθανότητα επανάκτησης του απολεσθέντος βάρους είναι μεγάλη. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να τονίσουμε τη σημασία της υιοθέτησης σταθερών και μόνιμων ευεργετικών αλλαγών στον τρόπο ζωής με στόχο την εξασφάλιση και μακροχρόνια διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.

Τι είδος δίαιτας μπορεί ένας σύγχρονος άνθρωπος να υιοθετήσει ώστε πρώτον να μην καταπιεστεί από μονοφαγία, δεύτερον να μην κουραστεί, τρίτον να δει αποτελέσματα και να μην απογοητευτεί; Τι πρέπει να αλλάξουμε στη διατροφική φιλοσοφία μας ώστε να μην χρειάζεται να κάνουμε δίαιτες; 
Τα άτομα που προσπαθούν να χάσουν βάρος επιθυμούν τόσο έντονα γρήγορα αποτελέσματα που είναι διατεθειμένα να ακολουθήσουν μία δίαιτα μόδας με πολλούς περιορισμούς, αλλά για μικρό χρονικό διάστημα, παρά να εντάξουν μικρές αλλαγές στην καθημερινή τους ζωή, αλλά να περιμένουν περισσότερο χρόνο για το αποτέλεσμα. Δυστυχώς, εάν αυτή η προσέγγιση ήταν η λύση για την παχυσαρκία, οι επαγγελματίες υγείας θα τη συστήναμε θερμά. Όμως, η παχυσαρκία πρέπει να θεωρηθεί ένα χρόνιο πρόβλημα υγείας. Για παράδειγμα, γιατί δεν ζητά κάποιος με σακχαρώδη διαβήτη ή με καρδιαγγειακό νόσημα να εφαρμόσει κάτι «ακραίο» ή «γρήγορα», για να λύσει το πρόβλημα της υγείας του; Καθώς το σωματικό βάρος είναι αποτέλεσμα του πόσο τρώμε και του πόσο κινούμαστε, τα υπέρβαρα/παχύσαρκα άτομα έρχονται καθημερινά και πολλές φορές μέσα στην ημέρα με προκλήσεις που αφορούν στη διατροφή και στην κίνηση, και πρέπει κάθε φορά να παίρνουν αποφάσεις κόντρα στην επιθυμία της στιγμής (δηλαδή να φάει περισσότερο ή να αποφύγει την άσκηση). Το περιβάλλον δε όπου ζει ο σύγχρονος άνθρωπος είναι έτσι δομημένο που «σαμποτάρει» κάθε προσπάθεια του ατόμου να ελέγξει με επιτυχία το βάρος του, ώστε το άτομο επιβαρύνεται ακόμα περισσότερο με το να υπερβεί τις δυσκολίες του περιβάλλοντος. Όμως, τέτοιες αλλαγές στον τρόπο ζωής, καθημερινά, θα φέρουν ένα αποτέλεσμα που μπορεί να διατηρηθεί. Για να εισαχθεί το άτομο σε αυτό το σκεπτικό, ας δοκιμάσει να «σπάσει» σε μικρότερους στόχους τις αλλαγές που πρέπει να εντάξει στη ζωή του και ας εστιάσει κάθε φορά στο πώς θα τους πετύχει, προσθέτοντας σταδιακά και άλλους. Επιπλέον, δεν θα πρέπει να απογοητεύεται όταν δεν τα καταφέρνει. Είναι απολύτως αναμενόμενο να υπάρχουν τέτοιες στιγμές! Χρειάζεται να αλλάξει συνολικά την προσέγγιση της δίαιτας για τον έλεγχο του σωματικού βάρους από μια φιλοσοφία του «όλα ή τίποτα», δηλαδή ή κάνω αυστηρή δίαιτα ή δεν κάνω, στη φιλοσοφία του «περισσότερο ή λιγότερο», δηλαδή θα υπάρχουν φορές που θα τρώω πιο ελεγμένα άλλες που όχι, αλλά θα είμαι σε μια συνεχή «εγρήγορση».

Τα τελευταία χρόνια ακούμε πολλά για τις δίαιτες που προσδιορίζονται μετά από ιατρικές  εξετάσεις για δυσανεξίες και για τρόφιμα που δεν μπορεί ο μεταβολισμός μας να μεταβολίσει. Τι είναι αλήθεια και τι μύθος;
Η παραφιλολογία στο θέμα αυτό έχει όντως λάβει μεγάλη διάσταση, προκαλώντας σύγχυση στο κοινό, το οποίο δεν ξέρει τελικά τι να πιστέψει για τον ορθό τρόπο απώλειας βάρους. Οι διατροφικές δυσανεξίες είναι υπαρκτές παθήσεις, οι οποίες χρειάζονται ειδική δίαιτα για τη διαχείρισή τους. Όμως, δεν έχουν σχέση με το σωματικό βάρος: δεν υπάρχει κανένας βιολογικός μηχανισμός που να μπορεί να συνδέσει αιτιολογικά τις δυσανεξίες με την αύξηση του σωματικού βάρους. Επίσης, πρέπει να έχει κανείς υπόψη του ότι οι δίαιτες για τις δυσανεξίες στηρίζονται σε μεγάλου βαθμού αποκλεισμό τροφίμων, που μπορεί να οδηγήσει σε διατροφικές ελλείψεις. Ένας άλλος κίνδυνος από τον άλογη εφαρμογή δίαιτας αποκλεισμού είναι να «κρυφτεί» ένα πραγματικό πρόβλημα υγείας. Η διάγνωση των δυσανεξιών πρέπει να γίνεται με έγκυρο τρόπο, από έγκυρο φορέα. Για όλους αυτούς τους λόγους, κανένας επίσημος οργανισμός Υγείας παγκοσμίως δεν εγκρίνει τη μέθοδο αυτή για τον έλεγχο του βάρους. Αντιθέτως, υπάρχουν πολλά άλλα είδη δίαιτας που είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα και συστήνονται. Στην Ελλάδα, έχει ανακοινωθεί απόφαση του Υπουργείου Υγείας ενάντια στη χρήση τέτοιων τεστ για την απώλεια βάρους, ενώ ο Πανελλήνιος Σύλλογος Διαιτολόγων-Διατροφολόγων θα δημοσιεύσει σύντομα ένα σχετικό βίντεο για την ευαισθητοποίηση του κοινού.

Μία δίαιτα για ενηλίκους μπορεί να υιοθετηθεί από παιδιά και εφήβους;
Οι βασικές αρχές για μια ισορροπημένη δίαιτα είναι κοινές για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Υπό αυτή την έννοια, όλη η οικογένεια μπορεί να τρέφεται με τα ίδια τρόφιμα, είτε ακολουθεί δίαιτα αδυνατίσματος είτε όχι. Εντούτοις, όταν πρόκειται για τη διαχείριση του βάρους, τα παιδιά και οι έφηβοι διαφοροποιούνται από τους ενήλικες σε μια σημαντική παράμετρο: την ανάπτυξη. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν ενδείκνυται να ακολουθούν αυστηρές δίαιτες αδυνατίσματος. Ο στόχος για το σωματικό βάρος των παιδιών/εφήβων με υπερβαρότητα ή παχυσαρκία αλλάζει ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και τη σοβαρότητα της κατάστασης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ενδεδειγμένος ρυθμός απώλειας βάρους είναι πολύ μικρότερος από αυτόν των ενηλίκων, καθώς λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη της σχέσης μεταξύ ύψους και βάρους. Επιπλέον, στα παιδιά και τους εφήβους είναι πιο επιτακτική η ανάγκη ένταξης ισορροπημένων συνηθειών διατροφής. Για παράδειγμα, τα οργανωμένα γεύματα στα παιδιά και ένα κοινό οικογενειακό γεύμα στους εφήβους είναι πολύ σημαντικότερα από ό,τι για τους ενήλικες, καθώς καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα της διατροφής τους. Τέλος, καθώς τα παιδιά και οι έφηβοι αναπτύσσονται και ψυχολογικά, η υγιής σχέση με την τροφή είναι εξαιρετικής σημασίας. Η διαιτομανία, η έμφαση στο βάρος και την εικόνα σώματος, τα επικριτικά σχόλια για το βάρος όχι μόνο προκαλούν άγχος και ενοχές, αλλά σχετίζονται τελικά με υπερβάλλον σωματικό βάρος και ανορθόδοξες και επικίνδυνες μεθόδους δίαιτας, ειδικά στους εφήβους. Για αυτό, όχι μόνο η οικογένεια και ο περίγυρος, αλλά και οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να είναι προσεκτικοί να μην ενισχύουν τέτοιες συμπεριφορές. Αντιθέτως, η έμφαση στην ισορροπία των διατροφικών επιλογών, στην καθημερινή κίνηση, στην έννοια ενός υγιούς σωματικού βάρους και όχι ενός βάρους όπου το άτομο είναι «ωραίο», οχυρώνουν τα παιδιά και τους εφήβους, βοηθώντας τους να χτίσουν μια υγιή σχέση με το φαγητό, ακόμα και εάν ενδείκνυται να μειώσουν το βάρος τους.

Γιατί τα Ελληνόπουλα είναι τα πλέον παχύσαρκα παιδιά στην Ευρώπη; Τι φταίει; Τι πρέπει να κάνουμε για να αλλάξει αυτό;
Τις τελευταίες δεκαετίες η Ελλάδα έχει υποστεί μια ραγδαία αύξηση του ποσοστού παχυσαρκίας στα παιδιά και τους εφήβους, η οποία την έχει τοποθετήσει ψηλά στην ανάλογη κατάταξη σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του προγράμματος ΕΥΖΗΝ, το οποίο υλοποιήθηκε κατά τα έτη 2012-2017 στα σχολεία της χώρας καταγράφοντας διαχρονικά παραμέτρους υγείας του παιδικού και εφηβικού πληθυσμού, περίπου το 30-40% των Ελλήνων μαθητών και μαθητριών είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι (δηλαδή περίπου 1 στα 3 παιδιά), με το ποσοστό αυτό να έχει παραμείνει σταθερό κατά τη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας. Το φαινόμενο αυτό, όμως, δεν είναι μοναδικό για τη χώρα μας. Είναι μάλλον ένα σύνηθες «κοινωνικό πείραμα». Η μετάβαση από έναν παραδοσιακό τρόπο ζωής σε έναν αστικοποιημένο, που καλείται και «δυτικού τύπου», συνοδεύεται πάντα με έξαρση της παχυσαρκίας. Στις χώρες αυτές «της μετάβασης», η παχυσαρκία είναι πιο διαδεδομένη στα χαμηλότερα κοινωνικά-οικονομικά στρώματα, ενώ στις αναπτυσσόμενες χώρες παρατηρείται το αντίθετο (η παχυσαρκία εκεί συμβολίζει την αφθονία αγαθών και προσδίδει κύρος). Η οικονομική ύφεση την οποία βιώνουμε τα τελευταία χρόνια επιδεινώνει την κατάσταση σε σχέση με τη συχνότητα της παχυσαρκίας. Σε κάθε περίπτωση, η παχυσαρκία ερμηνεύεται μέσω δύο διαστάσεων: της διατροφικής κατανάλωσης και της σωματικής δραστηριότητας. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής ευνοεί σταθερά την αυξημένη διατροφική κατανάλωση και τη μειωμένη σωματική δραστηριότητα, από τα τρόφιμα που είναι διαθέσιμα στην αγορά ή διαφημίζονται μέχρι την πολεοδομία και τη χρήση των ψηφιακών μέσων τεχνολογίας για αναψυχή. Όποια πλευρά κι αν εξετάσει κανείς στην καθημερινότητα των παιδιών, θα διαπιστώσει ότι αυτή ευνοεί την κατανάλωση τροφίμων χαμηλής θρεπτικής αξίας, τις καθιστικές δραστηριότητες, ακόμα και τον ελλιπή ύπνο, που σχετίζεται με τις άλλες δύο παραμέτρους. Συνεπώς, το πρόβλημα είναι πολυπαραγοντικό και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σε όλα τα μέτωπά του. Από τη μεριά τους, γονείς και κηδεμόνες οφείλουν να επενδύσουν στο να διαμορφώσουν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για ένα υγιές σωματικό βάρος. Είναι πολύ σημαντικά, λοιπόν:

  • η ύπαρξη τακτικών κύριων γευμάτων,
  • η διαθεσιμότητα υψηλής διατροφικής αξίας τροφίμων στο σπίτι,
  • ο έλεγχος των ωρών ενασχόλησης με τις οθόνες,
  • η ενίσχυση κάθε είδους σωματικής δραστηριότητας και
  • η διασφάλιση ενός επαρκούς ύπνου είναι πολύτιμες στρατηγικές προς αυτή την κατεύθυνση.

Στις ερωτήσεις μας απάντησαν οι:

  • Δρ. Ειρήνη Μπαθρέλλου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος ΕΔΙΠ, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Επιστημονική Συνεργάτιδα Προγράμματος ΕΥΖΗΝ
  • Μιχάλη Γεωργούλη, Διαιτολόγος Διατροφολόγος, MSC, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
    Επιστημονικός Συνεργάτης Προγράμματος ΕΥΖΗΝ
Open post

Τα τρένα της σιωπής-Διεθνής Ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος (video)

Τα τρένα της σιωπής-Διεθνής Ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος (video)

Έρευνα: Θωμάς Σίδερης

Η ελληνική λέξη «Ολοκαύτωμα» έχει καθιερωθεί διεθνώς για να περιγράψει την ανείπωτη φρίκη των ναζιστικών εγκλημάτων. Διώχθηκαν και δολοφονήθηκαν έξι εκατομμύρια Εβραίοι της κατεχόμενης από τους Ναζί Ευρώπης. Ανάμεσά τους και 77.000 Έλληνες Εβραίοι, που συγκροτούσαν ακμάζουσες κοινότητες, διάσπαρτες στην ελληνική επικράτεια.

Το Ολοκαύτωμα των Εβραίων είναι το μεγαλύτερο έγκλημα του 20ού αιώνα και το μεγαλύτερο ομαδικό στην ιστορία της ανθρωπότητας. Δεν έχει προηγούμενο ως προς τη σύλληψη της ιδέας, την προμελέτη, τη μέθοδο και την εκτέλεση. Τον Ιανουάριο του 1942, υψηλόβαθμοι αξιωματικοί των SS και του Ναζιστικού Κόμματος συναντώνται στο προάστιο Βανζέ του Βερολίνου και μεθοδεύουν τις λεπτομέρειες της «Τελικής Λύσης». Τα τρένα της σιωπής μεταφέρουν δεκάδες χιλιάδες Εβραίους και ρομά στα στρατόπεδα του θανάτου.

Με την άφιξή τους στα στρατόπεδα, οι Εβραίοι σφραγίζονταν ανεξίτηλα με έναν αριθμό στον βραχίονα, που θα αποτελούσε πλέον το όνομά τους. Έτσι, οι όμηροι ξεκινούσαν ουσιαστικά μία πορεία προς τον θάνατο, στη διάρκεια της οποίας θα εργάζονταν από τις πέντε το πρωί σε λατομεία, σιδηροδρομικές γραμμές, δημόσια έργα, καθώς και στις μεγάλες βιομηχανικές μονάδες που υπήρχαν γύρω από τα στρατόπεδα του θανάτου. Οι επιλεγμένοι για τον θάνατο -ηλικιωμένοι, άρρωστοι και παιδιά- θα οδηγούνταν στους θαλάμους αερίων σε τρεις ώρες από την άφιξή τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Καθώς ο αριθμός των πτωμάτων αυξανόταν διαρκώς, οι Ναζί εγκατέλειψαν τις λύσεις των ομαδικών τάφων και της καύσης σε λάκκους και στράφηκαν στη λύση των κρεματορίων για την άμεση αποτέφρωση των νεκρών. Η λύση αυτή, εκτός των άλλων, εγγυόταν τη μυστικότητα που οι Ναζί ήθελαν να διατηρήσουν.

Τα στρατόπεδα θεωρούνταν τμήμα της εθνικής οικονομίας του Ράιχ, τόσο για τη βαριά βιομηχανία όσιο και για την ιατρική και τη φαρμακοβιομηχανία. Οι όμηροι εκτός από εργάτες, γίνονται ανθρώπινα πειραματόζωα στα χέρια Ναζιστών γιατρών. Την περίοδο 1941-1945 εκατοντάδες Γερμανοί γιατροί μετατρέπονται σε κατά συρροήν δολοφόνους στηριζόμενοι σε φρικιαστικά θεωρητικά κατασκευάσματα.

Tο μεγαλύτερο νεκροταφείο στον κόσμο είναι το Άουσβιτς με 1. 500.000 νεκρούς. Έπεται, το κολαστήριο της Τρεμπλίνκα με 750.000 και εκείνο του Μπέλζεκ με 550.000 νεκρούς. Τα στρατόπεδα εξόντωσης αποτέλεσαν μία μοναδική εγκληματική καινοτομία που ανήκει ολοκληρωτικά στο ναζιστικό καθεστώς και τα διαφοροποιεί από κάθε άλλο ιστορικό προηγούμενο, γράφοντας τη μελανότερη σελίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Open post

Η ποδοσφαιρική ομάδα του Δήμου Αθηναίων

Η ποδοσφαιρική ομάδα του Δήμου Αθηναίων

Αγωνίζεται στο εργασιακό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου της ΑΔΕΔΥ και ήδη μετράει αρκετά χρόνια ποδοσφαιρικής ζωής. Για την ομάδα του Δήμου Αθηναίων, μας μίλησε ο Δημήτρης Τοπάλης.

-Πόσο καιρό υπάρχει και λειτουργεί η ομάδα;

-Η ομάδα στη σημερινή της μορφή υπάρχει εδώ και 10 – 11 χρόνια. Και πριν από αυτά είχε υπάρξει ομάδα, είχε διαλυθεί και ακολούθως ξαναφτιάχτηκε. Σήμερα συσπειρώνει 30 εργαζόμενους – ποδοσφαιριστές, που συμμετέχουν στις προπονήσεις, αν και όπως είναι αναμενόμενο υπάρχουν και απουσίες λόγω των υποχρεώσεων που έχουμε.

-Από την άποψη των αθλητικών χώρων για προπονήσεις και αγώνες, πώς τα βγάζετε πέρα;

-Κάνουμε μία προπόνηση τη βδομάδα το μεσημέρι στη 1μμ που στα γήπεδα δεν υπάρχει η πίεση από υποχρεώσεις άλλων σωματείων. Η προπόνηση συνήθως γίνεται στο γήπεδο της Ακαδημίας Πλάτωνος και οι εντός έδρας αγώνες μας στα γήπεδα της Αλεπότρυπας στην Κυψέλη, ή στο Ρουφ. Τα τρία γήπεδα που προανέφερα είναι τα δημοτικά γήπεδα ποδοσφαίρου του Δήμου Αθηναίων.

-Ποια είναι η φιλοσοφία των ανθρώπων που συμμετέχουν σε μία ομάδα εργασιακού πρωταθλήματος;

-Το ποδόσφαιρο και ο αθλητισμός είναι το κοινό ενδιαφέρον όσων συμμετέχουμε στην ομάδα, προφανώς ο αθλητισμός παίζει θετικό ρόλο στην υγεία των ανθρώπων, ενώ μας βοηθάει να «ξεφεύγουμε» και επίσης ερχόμαστε πιο κοντά όσοι συμμετέχουμε. Αυτό το τελευταίο έχει θετικό αντίκτυπο και στη δουλειά αφού βελτιώνει τη συνεργασία μεταξύ των εργαζομένων.

-Πώς βλέπετε το επίπεδο του πρωταθλήματος της ΑΔΕΔΥ;

-Το πρωτάθλημα της ΑΔΕΔΥ είναι αναβαθμισμένο, το δείχνει και η ύπαρξη δύο κατηγοριών και εμείς από τη Β’ κατηγορία είχαμε ξεκινήσει όταν ξαναφτιάξαμε την ομάδα, ενώ πρέπει να πούμε ότι ως μεγάλος – πολυπληθής εργασιακός χώρος ο Δήμος Αθηναίων, μας δίνει τη δυνατότητα να κάνουμε πολλές επιλογές σε έμψυχο υλικό και ανάμεσά του, υπάρχουν και εργαζόμενοι που είχαν στο παρελθόν συμμετοχή σε αθλητικούς – ποδοσφαιρικούς συλλόγους και αυτό δίνει επιπλέον δυναμική στην ομάδα.

Συνέντευξη: Νάσος Μπράτσος

Open post

«Μάχες» στα εργασιακά πρωταθλήματα (φωτο)

«Μάχες» στα εργασιακά πρωταθλήματα (φωτο)

Από τις πλέον χρήσιμες μορφές αθλητισμού, είναι ο εργασιακός αθλητισμός και στη χώρα μας αρκετές είναι οι διοργανώσεις σε αυτό το επίπεδο, παρά τις δυσκολίες, ειδικά στη διαθεσιμότητα αθλητικών χώρων.

Το Σάββατο 4/11 ξεκίνησε για άλλη μία χρονιά το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα της ΑΔΕΔΥ, που διεξάγεται σε δύο κατηγορίες.

Το ert.gr βρέθηκε στο δημοτικό γήπεδο Γαλατσίου στο άλσος Βεΐκου και σας παρουσιάζει φωτορεπορτάζ από τον αγώνα εργαζόμενοι Δήμου Γαλατσίου – Ο.Δ.Υ.Ε.: 4-3, αποτέλεσμα που στην αρχή του αγώνα όταν ο ΟΔΥΕ προηγήθηκε με 0-2 δεν έδειχνε και τόσο πιθανό.

Κείμενο & φωτο: Νάσος Μπράτσος

το 0-2 με πέναλτι

Open post

Τι θα ψηφίσουν οι Τούρκοι της Γερμανίας (άρθρο)

Τι θα ψηφίσουν οι Τούρκοι της Γερμανίας (άρθρο)

του Θωμά Σίδερη

Στη Γερμανία ζουν σχεδόν 3.000.000 Τούρκοι και περίπου 6.000 πράκτορες της ΜΙΤ, δηλαδή ένας πράκτορας ανά 500 Τούρκους, σύμφωνα με το Κόμμα των Πρασίνων που έφερε το θέμα στη γερμανική βουλή. Ο εμπειρογνώμονας για θέματα μυστικών υπηρεσιών Έριχ Σμιτ – Έενμποομ είχε δηλώσει πριν από έναν χρόνο στο δημόσιο γερμανικό ραδιόφωνο: «Καμία άλλη υπηρεσία πληροφοριών δεν είναι τόσο έντονα παρούσα στη χώρα, ούτε καν η CIA».

Στις εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου αναμετρούνται 42 κόμματα. Μεταξύ των 4.828 υποψηφίων υπάρχουν 92 υποψήφιοι τουρκικής καταγωγής. Στις εκλογές θα μπορέσουν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα 720.000 τουρκικής καταγωγής ψηφοφόροι.

Οι γερμανικές εκλογές έπονται μίας περιόδου η οποία χαρακτηρίζεται από πολυεπίπεδες εντάσεις στις σχέσεις Γερμανίας-Τουρκίας. Μόνο τον τελευταίο χρόνο ο πρέσβης της Γερμανίας στην Τουρκία έχει μεταβεί 17 φορές στο τουρκικό υπουργείο εξωτερικών για να δώσει τις απαραίτητες «εξηγήσεις». Η Άνγκελα Μέρκελ καταρχήν, όπως και ο Μάρτιν Σουλτς, όπως και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες και πολιτικοί αποτελούν τους «φαντασιακούς στόχους/εχθρούς» του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η πολεμική του Τούρκου προέδρου στην Ευρώπη ή σε κάθε τι ευρωπαϊκό βρίσκει πρόθυμο ακροατήριο στο εσωτερικό της Τουρκίας και αυτό το επικοινωνιακό παιχνίδι το γνωρίζει καλά ο Πρόεδρος Ερντογάν.

Το καθεστώς της Άγκυρας όλο το προηγούμενο διάστημα φρόντισε να κάνει γνωστές τις προθέσεις του με οδηγίες προς ναυτιλομένους, δηλαδή προς τους γερμανούς πολίτες τουρκικής καταγωγής. Οι προθέσεις αυτές συμπυκνώνονται σε ένα απλό όσο και απλοϊκό επιχείρημα: «Μην ψηφίζετε τα κόμματα εκείνα που είναι εχθρικά προς την Τουρκία», δηλαδή με άλλα λόγια μην ψηφίζετε τα κόμματα εκείνα που ασκούν κριτική στον Πρόεδρο Ερντογάν ή που βάζουν στην ατζέντα τους θέματα ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων ή ελευθερίας του τύπου.

Η Τουρκία έχει μετατραπεί σε μία απέραντη φυλακή για τους δημοσιογράφους, σύμφωνα με το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου το περασμένο φθινόπωρο αλλά και σύμφωνα με τις εκθέσεις των διεθνών δημοσιογραφικών ενώσεων. Η σύλληψη του δημοσιογράφου και συγγραφέα Ντογάν Ακανλί στην Ισπανία, λίγο πριν τις γερμανικές εκλογές, αποτελεί απλώς το κερασάκι στην τούρτα.

Το καθεστώς της Άγκυρας, όπως και στην περίπτωση του αποτυχημένου πραξικοπήματος (Ιούλιος 2016) χρησιμοποιεί το γνώριμο μέσο του, δηλαδή το σύστημα των ιμάμηδων, προκειμένου να πραγματοποιήσει τους στόχους του. Η Ντιγιανέτ, η ανώτατη θρησκευτική αρχή της Τουρκίας, μέσω του άτυπου παραρτήματός της στη Γερμανία φροντίζει να κάνει γνωστές τις βουλές Ερντογάν και καλεί τους ψηφοφόρους τουρκικής καταγωγής να απέχουν από τις εκλογές. Χρησιμοποιεί μάλιστα το σύστημα επικοινωνίας «whatsup», στέλνοντας σχετικά μηνύματα στους ψηφοφόρους. Είναι το ίδιο σύστημα, για το οποίο το καθεστώς Ερντογάν έχει στείλει στις τουρκικές φυλακές χιλιάδες πολίτες, κατηγορώντας τους ως υποκινητές του αποτυχημένου πραξικοπήματος. Το σύστημα «whatsup» δαιμονοποιήθηκε στην Τουρκία με τον Ιούλιο του 2016 και θεωρήθηκε ως το σύστημα εκείνο μέσω του οποίου αντάλλασσαν κωδικοποιημένα μηνύματα οι υποστηρικτές του Φετουλάχ Γκιουλέν. Με το ίδιο σύστημα, αυτή τη φορά εκτός τουρκικών συνόρων, το καθεστώς Ερντογάν προσπαθεί να ελέγξει τη βούληση των ψηφοφόρων τουρκικής καταγωγής στη Γερμανία.

Αλλά αν εξαιρέσεις τα «εχθρικά κόμματα», ήτοι τους Χριστιανοδημοκράτες, τους Χριστιανοκοινωνιστές, τους Σοσιλαδημοκράτες, τους Πράσινους ή τους Ελεύθερους Δημοκράτες, τότε τι μένει; Το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτικοί για τη Γερμανία» (AfD).
Ειδικά, μετά την απόφαση του κόμματος των Τούρκων της Γερμανίας να αποσυρθούν από τις εκλογές. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα UETD (uetd.org), που ελέγχεται πλήρως από την Άγκυρα, σε πρόσφατο άρθρο της (11/092017) καλεί τους ψηφοφόρους να μη στηρίξουν ούτε ακροδεξιά ούτε ακροαριστερά κόμματα και να μείνουν προσηλωμένοι στην αποχή.

Τι θα πράξουν όμως οι υποστηριχτές του Φετουλάχ Γκιουλέν που ζουν στη Γερμανία; Ο Καντίρ Μπογιατζί, μέλος μίας ανθρωπιστικής οργάνωσης στη Γερμανία, αποτινάσσοντας από πάνω του το στίγμα του γκιουλενιστή, μου λέει ότι όσοι βρίσκονται κοντά στο Κίνημα Χιζμέτ του Φετουλάχ Γκιουλέν θα προσέλθουν κανονικά στις εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου και θα ψηφίσουν το κόμμα που θέλουν.

Open post

Χάρβαρντ για Μάνινγκ: Δεν είναι τιμητικό να την προσκαλέσουμε, να έρθει χωρίς τίτλο

Χάρβαρντ για Μάνινγκ: Δεν είναι τιμητικό να την προσκαλέσουμε, να έρθει χωρίς τίτλο

Συνάδελφος, υπότροφος, μέλος, ερευνητής: Σε σχέση με τον ακαδημαϊκό κόσμο, αυτές είναι μερικές από τις συνηθισμένες μεταφράσεις του όρου fellow. Την Τετάρτη, το πανεπιστήμιο Χάρβαρντ ανακοίνωσε πως ανάμεσα στους διάφορους fellows που προσκαλούσε για ομιλίες και άλλες δράσεις συμπεριλαμβανόταν η Τσέλσι Μάνινγκ, η πρώην αναλύτρια του αμερικανικού στρατού, η οποία παραχώρησε απόρρητο υλικό που τελικά δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο wikileaks.

Η Τσέλσι Μάνινγκ, η οποία καταδικάστηκε για την πράξη της, και πήρε χάρη από τον πρόεδρο Ομπάμα έχοντας έχοντας εκτίσει 7 χρόνια από μία μεγαλύτερη ποινή, παραμένει μια προσωπικότητα που διχάζει πολλούς Αμερικανούς. Κάποιοι την θεωρούν ήρωα που αποκάλυψε αμφισβητούμενες πρακτικές του αμερικανικού κράτους. Άλλοι τη θεωρούν προδότη, όπως υποστηρίζουν και οι κατηγορίες που αντιμετώπισε στο δικαστήριο. Με την απόφαση του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, ο διχασμός της αμερικανικής κοινής γνώμης για την Μάνινγκ, η οποία υπηρέτησε στον αμερικανικό στρατό πριν υποβληθεί σε εγχείριση αλλαγής φύλου, ως Μπράντλεϊ Μάνινγκ, βρέθηκε ξανά στην επικαιρότητα.

Τουλάχιστον ένας άλλος προβεβλημένος fellow του πανεπιστημίου, καθώς και ένας ανώτατος κυβερνητικός αξιωματούχος που ήταν προγραμματισμένο να μιλήσει εκεί, καταδίκασαν την απόφασή του και διέκοψαν τις αντίστοιχες σχέσεις τους με το Χάρβαρντ, φροντίζοντας να επισημάνουν πως οι αντιρρήσεις τους δεν σχετίζονται με την transgender ταυτότητα της Μάνινγκ. Και οι δύο αυτοί σχετίζονται με τη CIA: Ο Μάικ Πομπέο είναι ο νυν επικεφαλής της, και ο fellow Μάικλ Μόρελ είναι πρώην αναπληρωτής διοικητής. Στον απόηχο των αντιδράσεων, το πανεπιστήμιο απέσυρε τον τίτλο του fellow -αλλά όχι την πρόσκληση- από την Μάνινγκ.

Είναι μία μάλλον τυπικά ακριβής, και συγχρόνως τυπικά διπλωματική, διαχείριση εκ μέρους του πανεπιστημίου, του οποίου ο επικεφαλής, Ντάγκλας Έλμεντορφ, σχολιάζει σε σχετική του ανακοίνωση πως δεν είχε αντιληφθεί ότι η πρόσκληση του πανεπιστημίου Χάρβαρντ και η απονομή προς οποιονδήποτε του τίτλου του fellow μπορεί να εκληφθεί ως τιμή. Αντιθέτως, ο Έλμεντορφ υποστηρίζει πως ο όρος χρησιμοποιείται για οποιονδήποτε καλείται να περάσει περισσότερες από μερικές ώρες στο πανεπιστήμιο. Η Μάνινγκ παραμένει αποδέκτης της πρόσκλησης να περάσει μια μέρα στο Χάρβαρντ για να μιλήσει στο Ινστιτούτο Πολιτικής της Σχολής Κένεντι του πανεπιστημίου, και να συνομιλήσει με φοιτητές, αλλά όχι ως visiting fellow, όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί. Ο επικεφαλής του πανεπιστημίου αναφέρει ακόμη πως πλέον η πολιτική του Χάρβαρντ θα συνεκτιμά την αντίληψη ορισμένων πως μια πρόσκληση από το διάσημο εκπαιδευτικό ίδρυμα είναι τιμητική, ακόμη και αν για το ίδιο δεν υπονοεί κάποιου είδους συμφωνία με συγκεκριμένες απόψεις ή πράξεις, παρά μόνο την πεποίθηση πως ο περισσότερος διάλογος είναι καλύτερος από τον λιγότερο.

Από την μεριά της, η Τσέλσι Μάνινγκ σχολίασε στο twitter πως η CIA καθορίζει τι διδάσκεται και τι όχι στο Χάρβαρντ και πως «έτσι μοιάζει ένα στρατοκρατούμενο/ αστυνομικό/ κατασκοπευτικό κράτος».

Open post

Πρεμιέρα για τον Ντόναλντ Τραμπ στον ΟΗΕ

Πρεμιέρα για τον Ντόναλντ Τραμπ στον ΟΗΕ

Πριν από μερικές ώρες, στο πλαίσιο καινούριας κλιμάκωσης των τεταμένων σχέσεων που προκαλεί στη διεθνή κοινότητα το πυρηνικό της πρόγραμμα, η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε έναν πύραυλο που πέταξε πάνω από το Χοκάιντο της Ιαπωνίας πριν καταλήξει στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η ενέργεια, πέρα από τις άμεσες αναλύσεις και αντιδράσεις, εστιάζει ακόμα περισσότερο την προσοχή της κοινής γνώμης στις κινήσεις του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος την επόμενη εβδομάδα κάνει το ντεμπούτο του στην έδρα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Ο πρόεδρος Τραμπ αναμένεται με αυξημένο ενδιαφέρον στον ΟΗΕ, για τον οποίον -όπως και για το ΝΑΤΟ- στο παρελθόν δεν έχει εκφραστεί με τα καλύτερα λόγια, επικρίνοντας τον αυξημένο του προϋπολογισμό, αλλά και το ποσοστό επ’ αυτού, το οποίο αναλαμβάνουν να πληρώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Το Reuters σχολιάζει πως σύμφωνα με αξιωματούχο της κυβέρνησης Τραμπ ο Αμερικανός ηγέτης θα πάει στα Ηνωμένα Έθνη με ένα εθνοκεντρικό μήνυμα, τονίζοντας την σημασία της εθνικής κυριαρχίας και τα όρια των παγκόσμιων οργανισμών. Ο ίδιος αξιωματούχος υποστηρίζει πως «τα πολυμερή fora είναι χρήσιμα, αλλά είναι μέσα, όχι σκοποί», και πως ο στόχος τους είναι να παραμένουν «υποτελή και πειθήνια», ως μηχανισμοί διευκόλυνσης.

Βεβαίως, η ομιλία του Αμερικανού προέδρου μπορεί να αλλάξει, και όπως παρατήρησε ένας πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εκωτερικών, «ακόμη και αν πήγαινε με (προετοιμασμένα) σχόλια δεν νομίζω πως θα ξέραμε τι θα πει. Δεν νομίζω πως ξέρει κάποιος». Από την μεριά του, ο πρώην αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του νεότερου προέδρου Μπους, Έλιοτ Έιμπραμς, σχολίασε τις διαφορές ανάμεσα στο κοινό των Ηνωμένων Εθνών και εκείνο του προέδρου Τραμπ: «Ένα πράγμα θα τον εκπλήξει κάπως: Είναι μάλλον σαν να απευθύνεται κάποιος σε ζόμπι. Δεν είναι σαν κανένα κοινό που έχει προηγουμένως αντιμετωπίσει», τόνισε σχετικά με την αποστασιοποιημένη υποδοχή των ομιλιών στον ΟΗΕ.

Το σίγουρο είναι πως η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζει αυξημένο ενδιαφέρον όχι μόνο σε σχέση με τις εξελίξεις στη διεθνή σκηνή, αλλά και σε σχέση με τις εξελίξεις στον Λευκό Οίκο, καθώς οι αλλαγές προσώπων σε σημαντικές θέσεις κάνουν μερικούς να αναρωτιούνται κατά πόσο η εσωστρεφής ρητορική του Αμερικανού προέδρου μπορεί να δώσει τη θέση της σε μια πιο διεθνή, συνεργατική πρακτική.

Πηγή: Reuters

Open post

Το προσφυγικό ταξίδι του Στρατή Βακρά το 1941 από τη Σάμο μέχρι την Αφρική

Το προσφυγικό ταξίδι του Στρατή Βακρά το 1941 από τη Σάμο μέχρι την Αφρική

Γεννήθηκε το 1928 στον Άγιο Κωνσταντίνο της Σάμου και ξεκίνησε το μακρύ δρόμο της προσφυγιάς το 1941.

Για όλα αυτά ο Στρατής Βακράς, έγραψε ένα καταπληκτικό βιβλίο με τίτλο «Προσφυγικό Ταξίδι», που κυκλοφόρησε το 2009 από τις εκδόσεις «Απόπλους» (ISBN 978-960-98852-0-1).

Παιδικές σκανταλιές, εικόνες φρίκης, στιγμές αλληλεγγύης, ανθρώπινη δυστυχία, αλλά και η ελπίδα που πάντα μένει ζωντανή, εναλλάσσονται στο βιβλίο που αποτελεί την περιγραφή των όσων έζησε ο συγγραφέας.

Η οικογένεια έφυγε με καΐκι του Χριστόδουλου Καλίτση για την Τουρκία, λίγο μετά την έλευση των Ιταλών στη Σάμο, που είχαν κακοποιήσει τον πατέρα της οικογένειας (2.000 δραχμές ήταν ο ναύλος) και προορισμός το Κουσάντασι.

Στην Τουρκία η αντιμετώπιση ήταν καλή, με εξαίρεση ελάχιστους, που όμως ένας από αυτούς αφαίρεσε τη ζωή σε έναν Έλληνα, μπροστά στα μάτια του συγγραφέα. Συνελήφθη και όπως έλεγαν οι υπόλοιποι Τούρκοι, ήταν ψυχοπαθής.

Σε γενικές γραμμές περιγράφονται αρκετά περιστατικά όπου η πλειοψηφία των Τούρκων εμπόδιζε τις επιθέσεις των ελάχιστων και προστάτευε τους πρόσφυγες.

Η ομάδα των προσφύγων από τη Σάμο, ενσωματώνεται και με άλλους πρόσφυγες από Ικαρία, Χίο, Δωδεκάνησα και μένει κάποιο χρονικό διάστημα στην Τουρκία, όπου αρκετοί και ο Βακράς, εργάζονται σε Τούρκους και πληρώνονται.

Από την Τουρκία η διαδρομή συνεχίστηκε μέχρι τη Συρία, το Χαλέπι, για να έρθει η σειρά του Λιβάνου, Τρίπολη και ορεινές περιοχές με ξενοδοχεία κοντά στο Αλέι και το Σουκ Ελ Χαρμπ.

Εκεί άρχισε και η άτυπη μορφή του σχολείου, κάτω από τις οργανωτικές δυνατότητες που υπήρχαν εκείνες τις στιγμές σε εκείνες τις συνθήκες. Τον πλησίασαν αριστεροί για να τον στρατολογήσουν, αλλά επειδή στο χωριό του «οι κομμουνιστές όλο στις εξορίες ήταν», η εμπειρία αυτή λειτούργησε σαν αποτρεπτικό κίνητρο.

Μετά ήρθε η σειρά της Αιγύπτου να φιλοξενήσει τους Αιγαιοπελαγίτες πρόσφυγες, μεταξύ αυτών και την οικογένεια του Στρατή Βακρά, του οποίου ο πατέρας και ο μεγάλος αδελφός είχαν ήδη καταταγεί στις ένοπλες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής.

Επιχειρήθηκε με δόλο γιατί ήταν 14χρονος και η στράτευση του Σ. Βακρά με άλλους φίλους του, αλλά τελικά δραπέτευσαν από το στρατόπεδο.

Rizwani

Το προσφυγικό κομβόι συνεχίζει την περιπλάνησή του και από την Κένυα βρίσκεται στο Βελγικό Κονγκό (το σημερινό Ζαΐρ) και κοντά στην πόλη Μπούνια. Το ταξίδι με το καράβι Rizwani ήταν εφιαλτικό, αφού έγιναν αρκετοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί και οι πρόσφυγες είδαν το χάρο με τα μάτια τους. Το βιβλίο περιγράφει με γλαφυρό τρόπο τις αγωνιώδεις εκείνες στιγμές.

Στη Μπούνια ο Σ.Μ. περιγράφει ένα περιστατικό, όπου ο Ικαριώτης Αποστόλης Μαματάς, που εκτελούσε χρέη εκπαιδευτικού στα προσφυγόπουλα, είχε φέρει δύο μπάλες ποδοσφαίρου. Τα ελληνόπουλα βλέπουν τα μαυράκια να παίζουν ξυπόλητα με ένα αυτοσχέδιο τόπι και τα καλούν να παίξουν μαζί τους. «Να προσέχετε τους μαύρους μην σας φάνε», φωνάζουν κάποιες Αιγαιοπελαγίτισες μανάδες. Στα πρωτα λεπτά οι αφρικανοί κερδίζουν κατά κράτος τα ελληνόπουλα, αλλά τότε εμφανίζονται Εγγλέζοι με βούρδουλες χτυπούν και διώχνουν τους ιθαγενείς. Ακολουθεί αντιπαράθεση Ελλήνων και Εγγλέζων, ενώ τις επόμενες ημέρες, οι Έλληνες ξαναφωνάζουν τους αφρικανούς και παίζουν όχι «άσπροι» εναντίον «μαύρων», αλλά με μικτές ομάδες. Ο Σ. Βακράς εκμυστηρεύεται ότι υπερίσχυσε όχι η αντίληψη ενάντια στους φυλετικούς διαχωρισμούς, αλλά ο φόβος του ρεζιλέματος, από τους ποδοσφαιρικά καλύτερους αφρικανούς.

Ποδόσφαιρο μεταξύ προσφύγων παίχτηκε μεταξύ Ελλήνων με κριτήριο των τόπο καταγωγής, πχ Σαμιώτες εναντίον Δωδεκανήσιων, ή εναντίον Χιωτών, αλλά και μεταξύ προσφύγων διαφόρων εθνικοτήτων πχ Έλληνες με Κροάτες, ή Έλληνες εναντίον Σέρβων. Σέρβοι και Κροάτες ήταν σε διαφορετικά στρατόπεδα, οι Σέρβοι ήταν οπαδοί του Τίτο και του Στάλιν και οι Κροάτες είχαν παρτίδες με τους Γερμανούς πριν αιχμαλωτισθούν, ή φύγουν πρόσφυγες, περιγράφει ο Σ. Βακράς.

Ο Σ. Βακράς βρίσκει δουλειά και βγάζει κάποια χρήματα, υπήρχαν άλλωστε από πριν ομογενείς και γενικά παρουσία λευκών, που τον βοήθησε στον τομέα αυτό. Επέστρεψε μετά το τέλος του πολέμου και μετανάστευσε στην Αυστραλία.

Πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο, που το συνιστούμε ανεπιφύλακτα.

Τέλος, ας δούμε πώς οι εκδόσεις «Απόπλους», παρουσιάζουν το βιβλίο: «Ο νεαρός Στρατής από τον Αγιο Κωνσταντίνο της Σάμου, το 1941, μην αντέχοντας το βάρος της ιταλικής κατοχής, (φεύγει με τους γονείς και άλλους συμπατριώτες του με καΐκι για τη Μέση Ανατολή μέσω Τουρκίας και Λιβάνου. «Υστερα από πολλές περιπέτειες καταλήγει προσωρινά σε στρατόπεδο προσφύγων στην Αίγυπτο. Από εκεί διασχίζει την Ερυθρά θάλασσα, φτάνει στον Ινδικό ωκεανό για να κατάλήξει, μετά από ένα επικίνδυνο θαλασσινό ταξίδι, στις ακτές της Αφρικής.

Στα βάθη της αφρικάνικης ζούγκλας συναντάει εγκατεστημένους πολλούς Έλληνες που ασχολούνται με το εμπόριο και τους μαύρους ιθαγενείς. Ο Στρατής και οι δικοί του από πρόσφυγες μεταβάλλονται οε αφέντες των μαύρων. Αναλαμβάνουν δουλειές Ευρωπαίων επιχειρηματκόν και κερδίζουν χρήματα. Ο μικρός Σαμιώτης, αντιπροσωπεύοντας τον κόσμο των πολιτισμένων, έρχεται σε επαφή με τις τοπικές κοινωνίες και αντιμετωπίζει τους μαύρους, παρά τις αντίθετες προτροπές των Ευρωπαίων, με ξεχωριστή ανθρωπιά.

Ο πόλεμος, αν και δεν περιγράφεται, είναι πανταχου παρών όπως και η καθημερινότητα, η πείνα, η δυστυχία, η χαρά, η απληστία, οι προκαταλήψεις, η νοσταλγία της πατρίδας, οι ανθρώπινες αδυναμίες, όσες διασώζει η μνήμη.
Το Προοφυγικό ταξίδι είναι μια οδύσσεια, μια συναρπαστική διαδρομή με πολλές εκπλήξεις, μια αφήγηση με χιούμορ, αμεσότητα και αυτοσαρκασμό».

Επιμέλεια κειμένου – κριτική βιβλίου: Νάσος Μπράτσος

 

Όλες οι προηγούμενες αναρτήσεις του αφιερώματος, συγκεντρωτικά στο τέλος της ανάρτησης: Aναγνώριση της ερευνητικής δουλειάς του ert.gr

Διαβάστε κάθε μέρα στο www.ert.gr στις 7μμ

6 Σεπτεμβρίου 2017: Πάτρα Σιμάκη – Σπέη: Πρόσφυγας πολέμου το 1942 στο Ajaltoun

7 Σεπτεμβρίου 2017: Το αντιφασιστικό κίνημα στις ένοπλες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής (1941-1944) α’ μέρος

8 Σεπτεμβρίου 2017: Το αντιφασιστικό κίνημα στις ένοπλες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής (1941-1944) β’ μέρος

9 Σεπτεμβρίου 2017: Στρατής Γρημανέλης: Το κίνημα της Μέσης Ανατολής και η Α.Σ.Ο.

10 Σεπτεμβρίου 2017: Η ιστορία του Γιάννη Ευστρατίου Περγάμαλη στη Μέση Ανατολή

11 Σεπτεμβρίου 2017: Νικόλαος Καρίμαλης: Το προσφυγικό ταξίδι και η κατάταξη στον ελληνικό στρατό στη Μέση Ανατολή

12 Σεπτεμβρίου 2017: Χρήστος Χριστοδουλάκης: Ο Σαμιώτης βάρδος των αντιφασιστών στη Μέση Ανατολή

13 Σεπτεμβρίου 2017: Φώτης Σπανός: Ο ήρωας κομάντο του Αιγαίου στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

14 Σεπτεμβρίου 2017: Κώστας Δεμερτζής: Από τη Σάμο πρόσφυγας στις πηγές του Μωυσέως και την Αιθιοπία

15 Σεπτεμβρίου 2017: Γιάννης Ταμβακλής: «Μπούργκ Ελ Αράμπ – Η Βάρκιζα της Μέσης Ανατολής»

16 Σεπτεμβρίου 2017: Γιώργος Φιλίππου Πιερίδης: Από την Κύπρο μέχρι την Αίγυπτο στα χρόνια του πολέμου

17 Σεπτεμβρίου 2017: Ευαγγελία Καρούτσου – Τσαντίρη: Αναμνήσεις από την περίοδο της προσφυγιάς

18 Σεπτεμβρίου 2017: Από τη Νίσυρο στην Κύπρο και τη Γάζα – Το προσφυγικό ταξίδι της Άννας Κοντοβερού

19 Σεπτεμβρίου 2017: O αντίκτυπος της ιστορίας των Ελλήνων προσφύγων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στις επόμενες γενιές

20 Σεπτεμβρίου 2017: Ι. Ξηρού: Κοινωνήσαμε και φύγαμε πρόσφυγες στο άγνωστο (α΄ μέρος)

21 Σεπτεμβρίου 2017: Ι. Ξηρού: Κοινωνήσαμε και φύγαμε πρόσφυγες στο άγνωστο (β΄ μέρος)

22 Σεπτεμβρίου 2017: Το προσφυγικό ταξίδι της Δέσποινας Βατούγιου – Καντούνη και του Γιάννη Καντούνη

23 Σεπτεμβρίου 2017: Πανορμίτης Κουμνιανός: Κομμάντος του Αιγαίου

24 Σεπτεμβρίου 2017: Από τον Άγιο Φωκά στην Αιθιοπία: Το προσφυγικό ταξίδι της Αργυρώς Σαφού – Κουτσούτη το 1942

25 Σεπτεμβρίου 2017: Ολοκλήρωση της έρευνας για τους Έλληνες πρόσφυγες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Posts navigation

1 2 3 4 5 6 7
Scroll to top