Open post

Ν. Πυροβολικός: Παράτολμες επιχειρήσεις στο Αιγαίο στην κατοχή και διασώσεις προσφύγων

Ν. Πυροβολικός: Παράτολμες επιχειρήσεις στο Αιγαίο στην κατοχή και διασώσεις προσφύγων

Θαλασσόλυκος όπως η πλειοψηφία των Φουρνιωτών, ο Νικόλας Πυροβολικός «όργωσε» το Αιγαίο τα χρόνια της κατοχής και του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σώζοντας ζωές και προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες. Τιμήθηκε με βραβεία και παράσημα.

Σήμερα στα 97 του χρόνια, μιλήσαμε μαζί του και μεταφέρουμε την πολύτιμη ιστορική του μαρτυρία.

 

μαθητές στους Φούρνους το 1926

-Πού σας βρήκε ο πόλεμος;

-Είχα μπαρκάρει το 1939 σε πλοίο της εταιρίας Γουλανδρή και η έναρξη του πολέμου (όχι ακόμα του ελληνοϊταλικού) με βρήκε στη Ρωσία στη Μαύρη θάλασσα. Ακολούθως πιάσαμε με φορτίο μέταλλα, Γαλλία, Αγγλία, Αλεξάνδρεια, ξανά Ρωσία, Γαλλία, ΗΠΑ, 22 μέρες ταξίδι με φορτίο αυτή τη φορά, πολεμοφόδια. Ξεμπαρκάραμε στη Λισαβώνα και το πλοίο «Νέα Ελλάς» μας γύρισε στην Ελλάδα. Μπάρκαρα στο πλοίο «Λέρος» με καπετάνιο το Λεονάρδο Κάπαρη, φορτώσαμε πολεμοφόδια και πήγαμε στο Βόλο και στην Αλεξανδρούπολη. Μετά πήγαμε αλάτι στην Κρήτη, εκεί μας βούλιαξαν δύο βαπόρια με ιταλικές τορπίλες.

Από το Ηράκλειο που πήγαμε, μάθαμε ότι η Αττική είχε καταληφθεί από τους Γερμανούς, θα έφευγε το καΐκι ενός Πουργέζη Φουρνιώτη για τους Φούρνους, που όμως δεν με άφηναν να επιβιβαστώ γιατί δεν ήμουν στις καταστάσεις. Περίμενα να ξεκινήσει και από τον προλιμένα, βούτηξα από το μουράγιο από το φανάρι, που ήταν πολύ ψηλό, στη θάλασσα και πήγα κοντά του κολυμπώντας και με πήραν μαζί τους. Έτσι γύρισα στους Φούρνους, που ήταν οι Ιταλοί.

κέφος ή μύχος

-Πώς ήταν η ζωή εκείνη την περίοδο;

-Oι Ιταλοί ήταν πιο ήπιοι από τους Γερμανούς, αλλά υπήρχε φτώχια και πείνα στους Φούρνους. Για να ζήσουμε πιάναμε πουλιά τους κέφους στο Αλατσονήσι, κοντά στους Φούρνους και εκτός από αυτά που τρώγαμε, παστώναμε και τα ανταλλάσσαμε με άλλα προϊόντα στη Σάμο. Οι Ιταλοί έδιναν άδειες – περιορισμένες σε αριθμό – για αλιευτική δραστηριότητα.

-Πώς φύγατε;

-Εγώ έφυγα με άλλους με ένα καΐκι και πήγαμε στην Κύπρο. Κάναμε και μία στάση στην παραλία του Πετροκοπιού στους Φούρνους και πήραμε και άλλους. Πήγαμε μετά από 15 μέρες ταξίδι, στην Κερύνεια όπου και μας πέρασαν καραντίνα, εγώ και ο καπετάνιος μείναμε στο καΐκι. Κάναμε δρομολόγια Κύπρος – Τσεσμές, παίρναμε από εκεί πρόσφυγες και τους πηγαίναμε στην Κύπρο. Μία φορά θυμάμαι ότι μάζεψα 4 – 5 Χιώτες ναυαγούς, είχαν σωθεί λίγοι που πρόλαβαν και σκαρφάλωσαν στο άλμπουρο του καϊκιού, οι άλλοι κοντά στους 100 δυστυχώς πνίγηκαν. Ταξιδεύαμε με μία ανεμότρατα από την Πάτρα που την έλεγαν «Άγιος Δημήτριος» και μετά την ονομάσαμε «Αριστέα». Ήμουν στο καΐκι μαζί με Σαμιώτες, τον καπετάνιο Ιωάννη Σταμπιδάκη, τον Μιχάλη Προβατάρη, τον Μιχάλη Καλαϊτζάκη και τον Ιωάννη Καραμπίνη.

-Περιγράψτε μας τη δράση σας.

-Είχαμε δύο σημαίες, μία με πειρατική νεκροκεφαλή και μία εγγλέζικη. Εκτός από μεταφορές προσφύγων, πηγαίναμε και συνδέσμους σε Χίο και Λέσβο. Από τη Σμύρνη και το ελληνικό και αγγλικό προξενείο, προμηθευόμασταν πλαστές σφραγίδες των Γερμανών και φτιάχναμε έγγραφα ότι ταξιδεύαμε δήθεν με άδειά τους. Μεταφέραμε και υπηρεσιακά έγγραφα-αλληλογραφία μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων και της Σμύρνης όπου βρίσκονταν αντίστοιχες υπηρεσίες. Υπήρχαν καΐκια που μετέφεραν και Εβραίους πρόσφυγες, που επειδή δεν τους ήθελαν στην Κύπρο, η μεταφορά για κάθε έναν από αυτούς είχε αμοιβή δώδεκα χιλιάδες για το καΐκι που θα τους μετέφερε.

-Τί συνέβη μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών;

-Το 1943 είχαμε αποστολή δύο καΐκια στην Κω και βρεθήκαμε έξω από τον κάβο Κριό κοντά στην Κω και ήταν η στιγμή που έκαναν απόβαση οι Γερμανοί (3/10/1943), εμείς ήμασταν δύο καΐκια. Τα γερμανικά αεροπλάνα πολυβόλησαν το άλλο καΐκι και τέσσερις που τραυματίστηκαν, έπεσαν στη θάλασσα για να γλιτώσουν. Όταν το είδαμε κρυφτήκαμε και μας έριξαν μία ριπή, αλλά δεν χτυπήσαμε. Πήραμε τους τραυματίες και πήγαμε στο Μποντρούμ. Από εκεί από την υπηρεσία, μας είπαν να πάμε να μαζέψουμε το άλλο καΐκι. Πού να πλησιάσουμε όμως, αφού όλη νύχτα οι Γερμανοί έριχναν φωτοβολίδες και έκαναν τη νύχτα μέρα. Πάντως το καΐκι είχε φύγει, τα είχε καταφέρει ο μηχανικός που είχε μείνει μέσα.

-Τί είδατε όταν ξαναπήγατε στην περιοχή;

-Είδαμε τα ξημερώματα στις ακτές χιλιάδες Ιταλούς που ήθελαν να φύγουν, ποιόν να πρωτοπάρουμε. Μας γνέφανε να τους πάρουμε. Τελικά πήραμε 30 που ήρθαν κολυμπώντας σε μας. Τους πήγαμε στο Μποντρούμ. Είδαμε και κάτι βάρκες από την Καρδάμαινα που είχαν μέσα Ιταλούς. Να πούμε ότι εκείνη την περίοδο είχε συνθηκολογήσει η Ιταλία.

-Άλλα περιστατικά;

-Μία άλλη φορά είχαμε έναν Γερμανό αιχμάλωτο και πήραμε και 50 Ιταλούς από την Τουρκία – απέναντι από τη Ρόδο- για να τους πάμε στην Κύπρο. Ο ένας Γερμανός έκανε τον βεληγκέκα και διέταζε τους Ιταλούς, αν και είχαν αξιωματικούς, τους έδινε εντολές για το μοίρασμα των αγγαρειών και εμείς χασκογελούσαμε που τον άφηναν να κάνει κουμάντο.

Μία άλλη φορά μας φόρτωσαν ρουφιάνους που είχαν συλλάβει στην Ελλάδα οι αντιστασιακές οργανώσεις για να τους παραδώσουμε στις συμμαχικές αρχές.

Το καΐκι του Ν. Πυροβολικού μετά τον πόλεμο

-Μετά τον πόλεμο τί κάνατε;

-Μετά τον πόλεμο επέστρεψα στους Φούρνους εργάστηκα με το δικό μου καΐκι και μετά έφυγα για τη Λέρο, όπου είμαι μόνιμος κάτοικος εδώ και πολλές δεκαετίες.

Συνέντευξη: Nάσος Μπράτσος

 

Διαβάστε στο ert.gr

Δευτέρα 27 Μάρτη: Φούρνοι – Κύπρος με βάρκα: Η προσφυγική οδύσσεια του Παντελή Αμοργιανού

Τρίτη 28 Μάρτη: Αγαθονήσι: To αποκούμπι των Ελλήνων προσφύγων στο Β΄ Παγκόσμο Πόλεμο

Τετάρτη 29 Μάρτη: Λειψοί: Ειρηνική γωνιά του Αιγαίου στα χρόνια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Πέμπτη 30 Μάρτη: Kάρπαθος: Απελευθερώθηκε με επανάσταση τo 1944 και φιλοξένησε ‘Ελληνες πρόσφυγες

Παρασκευή 31 Μάρτη: Το προσφυγικό ταξίδι της Αγγελικής Μπαστούνα το Μάρτιο του 1943

Σάββατο 1 Απρίλη: Τάσος Χήρας: Οι Λειψοί στην περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Κυριακή 2 Απρίλη: Πρόσφυγας ενός έτους το 1942: Ο Γιώργος Τουρβάς από την Ικαρία στο Λίβανο

Δευτέρα 3 Απρίλη: Γιάννης Φουντούλης: Πρόσφυγας στο Souq El Gharb του Λιβάνου το 1941- 1945

Τρίτη 4 Απρίλη: Η Πάτμος θα τιμήσει τους ήρωές της

Τετάρτη 5 Απρίλη: Άννα Ρακατζή – Λεφέ: Η προσφυγική διαδρομή του 1942 – 1945 σε Τουρκία – Συρία – Μ.Ανατολή

Πέμπτη 6 Απρίλη: Ο Γιάννης Ταμβακλής και το «Οδοιπορικό στη Μέση Ανατολή 1941-1945»

Παρασκευή 7 Απρίλη: «Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι· όλοι» – Ο Γιάννης Μακριδάκης στο ert.gr

Σάββατο 8 Απρίλη: Αντώνης Βεζυρόπουλος ο «κοντραμπατζής» της Αντίστασης στο Νότιο Αιγαίο

 

Όλες οι προηγούμενες αναρτήσεις του αφιερώματος, συγκεντρωτικά στο τέλος της ανάρτησης: Aναγνώριση της ερευνητικής δουλειάς του ert.gr

Open post

Βασικό εισόδημα για όλους δοκιμάζει ο Καναδάς

Βασικό εισόδημα για όλους δοκιμάζει ο Καναδάς

Περίπου 2500 άνθρωποι στο Οντάριο του Καναδά πρόκειται να συμμετάσχουν σε ένα μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό πείραμα της καναδικής κυβέρνησης, η οποία ερευνά την πιθανή αποτελεσματικότητα της παροχής ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος στους κατοίκους της.

Στο πλαίσιο του πειράματος, οι 2500 συμμετέχοντες θα εισπράττουν κάθε μήνα περίπου 920 ευρώ, χωρίς να δημιουργείται για τους ίδιους η οποιαδήποτε υποχρέωση. Στόχος του πειράματος είναι να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της χορήγησης ενός ανάλογου ποσού, το οποίο για τον Καναδά αντιστοιχεί στα ¾ του χαρακτηριζόμενου ως χαμηλού εισοδήματος, στο σύνολο του καναδικού πληθυσμού που διαβιεί σε συνθήκες φτώχειας.

Η αρμόδια υπουργός, Δρ. Χέλενα Γιάτσεκ, σχολίασε σχετικά: «Η κυβέρνηση πιστεύει ότι αν οι πολίτες αισθάνονται την ασφάλεια πως οι βασικές τους ανάγκες καλύπτονται, θα συνεισφέρουν στην κοινωνία. Και αυτό είναι το νόημα της πιλοτικής εφαρμογής, να δει ποιες αλλαγές συμπεριφοράς θα υπάρξουν. Μπορεί μια τέτοια ασφάλεια να δώσει σε κάποιον την δυνατότητα και την επιθυμία να ασχοληθεί με την παιδεία του, την εκπαίδευσή του, να μη χρειάζεται επείγουσα ιατρική βοήθεια όταν θα έχει απαλλαγεί από το συνεχές του άγχος;».

Το πρόγραμμα, για το οποίο η καναδική κυβέρνηση έχει προϋπολογίσει 25 εκατομμύρια δολάρια σε βάθος 3 χρόνων, είναι μία αντίδραση της καναδικής κυβέρνησης στις διάφορες αλλαγές στη φύση της αγοράς εργασίας, όπως την μερική απασχόληση και την αμοιβή με βάση το φόρτο εργασίας, έναντι του χρόνου.

Συγχρόνως, μέρος του σχεδιασμού αποσκοπεί στην εξάλειψη του ελλείμματος πρόνοιας που προκύπτει για τους δικαιούχους επιδομάτων όταν βρουν εργασία, καθώς παρόμοιες εξελίξεις συνεπάγονται την ανάκληση όχι μόνο οικονομικών, αλλά και ιατροφαρμακευτικών και στεγαστικών προνομίων.

Επιπλέον, η καναδική κυβέρνηση ευελπιστεί πως αν το πείραμα έχει επιτυχία, η γενική του εφαρμογή θα μπορέσει να αντικαταστήσει τον δαιδαλώδη λαβύρινθο των κριτηρίων για την απονομή προνομίων, τα οποία έχουν φτάσει τα 812!

Ασφαλώς, το σχέδιο είναι αμφιλεγόμενο, και έχει βρει αντίσταση τόσο εντός της κυβέρνησης όσο και στην καναδική αντιπολίτευση, παρ’ότι η συζήτηση για παρόμοια προγράμματα έχουν στο παρελθόν προταθεί ακόμη και από τον Αμερικανό πρόεδρο Νίξον την δεκαετία του 1970.

Προσφάτως, παρόμοια πειράματα εξελίσσονται στη Φινλανδία, την Ολλανδία, και την Καλιφόρνια. Στην Ελβετία οργανώθηκε δημοψήφισμα για την οργάνωση παρόμοιου πειράματος, το οποίο, όμως, απέρριψε την σχετική πρόταση.

Πηγή: WORLD ECONOMIC FORUM
Φωτογραφεία: AP Photo/Julio Cortez

Open post

Λιοντάρια και αφρικανικές σταφίδες: Τα ευτράπελα της ελληνικής προσφυγιάς του Β’ Παγκ. Πολέμου

Λιοντάρια και αφρικανικές σταφίδες: Τα ευτράπελα της ελληνικής προσφυγιάς του Β’ Παγκ. Πολέμου

Στις σαφώς τραγικές συνθήκες όλων των προσφυγικών ρευμάτων, δε λείπουν και κάποια «μικρά» περιστατικά που μετά τον επαναπατρισμό, μένουν σαν αστείες στιγμές. Τα περιστατικά που μεταφέρουμε μας τα διηγήθηκαν Έλληνες πρόσφυγες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τα στοιχεία των πρωταγωνιστών είναι στη διάθεσή μας, αλλά κρίνουμε σκόπιμο επειδή κάποιοι όσων αναφέρονται στις διηγήσεις, δε βρίσκονται στη ζωή, να μην τα δημοσιοποιήσουμε. Άλλωστε πρόκειται για ιστορίες μου μας διηγήθηκαν στο παρασκήνιο «κανονικών» συνεντεύξεων, εν είδη ευτράπελων και σαν τέτοια τα μεταφέρουμε κι εμείς, αν και στον χρόνο εξέλιξής τους είχαν σαφώς δυσάρεστες συνέπειες. Ο χρόνος όμως τα απαλύνει όλα.

Περιστατικό νο 1

To προσφυγικό στρατόπεδο βρίσκονταν σε αφρικανική χώρα, στα όρια της ζούγκλας, από την οποία το χώριζε ένας ποταμός, στις όχθες του οποίου, πήγαιναν να πιούν νερό τα ζώα της ζούγκλας και από την αντίπερα όχθη τα έβλεπαν οι πρόσφυγες. Ένα μικρό προσφυγόπουλο ζητούσε επίμονα από ένα λίγο μεγαλύτερό του να πάνε μαζί στην απέναντι πλευρά, «να δουν τα ζώα από κοντά», επιλογή που βέβαια εγκυμονούσε κινδύνους.

Τελικά η αποκοτιά έγινε και εκεί που βρίσκονταν από την πλευρά της ζούγκλας, άκουσαν κλαδιά να σπάνε από πατημασιές ζώων και τρόμαξαν αφού νόμισαν ότι ήταν σαρκοβόρα και κατά πάσα πιθανότητα λιοντάρια. Ο πιο μικρός κάθισε κατάχαμα κα παρά τις προτροπές του μεγαλύτερου να φύγουν είχε κοκαλώσει από το φόβο του. Ο μεγαλύτερος όταν είδε ότι παρά τα εκκλήσεις του αποτέλεσμα δεν υπήρχε, έφυγε φοβούμενος μήπως κατασπαραχτεί και αυτός. Στο προσφυγικό στρατόπεδο ο πιο μικρός δεν φαίνονταν και όλοι πίστευαν ότι είχε χαθεί στη ζούγκλα και τον πενθούσαν, είχαν μάλιστα ρωτήσει τον μεγαλύτερο μήπως ήταν μαζί, αλλά αυτός απάντησε ότι δεν τον είχε δει καθόλου, φοβούμενος μήπως του έριχναν ευθύνες που δέχτηκε να τον περάσει «απέναντι» και ακολούθως τον παράτησε.

Την άλλη μέρα το πρωί ο εξαφανισθείς ήταν στις πλάτες ενός αφρικανού που τον έφερνε σώο και αβλαβή, αφού τον είχε βρει μία φυλή που έμενε σε ένα χωριό εκεί κοντά και τον περιμάζεψε, τον κράτησε τη νύχτα για να είναι ασφαλής από πιθανές επιθέσεις σαρκοβόρων και ακολούθως τον «επέστρεψε». Οι ιθαγενείς εργάζονταν στο προσφυγικό στρατόπεδο αλλά δεν διανυκτέρευαν σε αυτό, πήγαιναν στο χωριό τους.

Ο μικρός είπε την αλήθεια και τότε ο μεγαλύτερος συνοδός του έφαγε το ξύλο της χρονιάς του και μάλιστα όχι μόνο μία φορά και γιατί τον παράτησε και γιατί είπε ψέματα. Όπου βρισκόταν και όπου στεκόταν τον έδερναν όλοι, ακόμα και στο προσφυγικό σχολείο οι δάσκαλοί του και οι συμμαθητές του.

Έφαγε τόσο ξύλο που το έσκασε και μέχρι να ξεθυμάνει η οργή στο προσφυγικό στρατόπεδο των Ελλήνων, πήγε και έμεινε τρία μερόνυχτα στο χωριό των αφρικανών, όπου τουλάχιστον δεν έτρωγε ξύλο!!!

Περιστατικό νο 2

Σε μία αφρικανική χώρα, ένας εκ των Ελλήνων προσφύγων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, είπε σε κάτι άλλους ότι είχε ανακαλύψει ένα φούρνο που έφτιαχνε και σταφιδόψωμα, που όμως οι σταφίδες τους δεν ήταν τόσο γλυκιές, όσο αυτές στην πατρίδα. Ελλείψει άλλων όμως τις έτρωγε αφού ήταν οι μόνες διαθέσιμες εντός πάντα του σταφιδόψωμου.

Οι άλλοι που το άκουσαν τον ρώτησαν πού είναι ο φούρνος να πάνε να δοκιμάσουν και αυτοί. Πήγαν λοιπόν ζήτησαν σταφιδόψωμο, αλλά ο φούρναρης ήταν κατηγορηματικός ότι δεν φτιάχνει. Τότε ένας από την παρέα, διαπίστωσε ότι στο μέσα δωμάτιο του φούρνου, στις ζύμες πήγαιναν και κάθονταν μύγες που κολλούσαν και δεν μπορούσαν να φύγουν και το ψωμί έμπαινε στο φούρνο μαζί με αυτές.

Έτσι εξηγήθηκε γιατί οι «σταφίδες» δεν ήταν τόσο γλυκιές όσο αυτές της πατρίδας!!

Περιστατικό νο 3

Ο βαρκάρης πήρε μία οικογένεια για να την περάσει στην Τουρκία και η αμοιβή του ήταν τα δύο γουρούνια που είχε στην κατοχή της η οικογένεια που επέλεξε το δρόμο της προσφυγιάς. Πράγματι το ταξίδι ξεκίνησε νύχτα και ο βαρκάρης τους άφησε σε κάποια ακτή και έφυγε. Όταν οι πρόσφυγες είδαν κάποιο από μακριά, του φώναξαν «γκελ μπουρντά», αφού πίστευαν ότι ήταν στην Τουρκία. Προς έκπληξή τους, άκουσαν απάντηση στα ελληνικά και πληροφορήθηκαν ότι ο αφιλότιμος βαρκάρης δεν τους αποβίβασε στην Τουρκία, αλλά σε άλλο σημείο του νησιού τους.

Όταν βρήκαν το βαρκάρη του ζήτησαν να τους επιστρέψει τα δύο γουρούνια και αυτός τους απάντησε ότι ψόφησαν και τα δύο!! To περιστατικό αυτό συνδέεται με το πρώτο, αφού η οικογένεια που εξαπατήθηκε και τελικά κατάφερε να διαφύγει, είχε ως ένα από τα μέλη της και τον μικρό που περιμάζεψαν οι αφρικανοί στην πρώτη ιστορία που αναφέραμε.

Περιστατικό νο 4

Η μεταφορά του περιστατικού, έγινε από παιδί που γεννήθηκε σε προσφυγικό στρατόπεδο στην Παλαιστίνη. Ο πατέρας του ήταν κυνηγημένος ΕΑΜίτης από τη Σάμο, που αν και πυροβολήθηκε σε ενέδρα, κατάφερε να επιζήσει και ακολούθως πέρασε στα Τουρκικά παράλια. Στο προσφυγικό στρατόπεδο των πηγών του Μωυσέως γεννήθηκε ο γιός του, τον οποίο λόγω του κύματος ενθουσιασμού που δημιουργούσε η επέλαση του κόκκινου στρατού σε βάρος των ναζί, από το Στάλινγκραντ και μετά, αποφάσισε να τον βαφτίσει Στάλιν.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, οι πολιτικές εξελίξεις δεν ευνοούσαν την «κυκλοφορία» ενός παιδιού με το συγκεκριμένο όνομα. Έτσι μετά από συνεχείς πιέσεις της χωροφυλακής, ο πατέρας για να μην έχει προβλήματα και το παιδί και ο ίδιος, που είχε την επίβλεψή του, αναγκάστηκε να το μετονομάσει σε «Στυλιανό». Ο Στυλιανός – Στάλιν, είναι σήμερα ένας επιτυχημένος επαγγελματίας στο νομό.

Σχετικές αναρτήσεις:

05/01/2017 Θαλάσσιοι δρόμοι της ελληνικής προσφυγιάς στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (β’ μέρος – Nότιο Αιγαίο)

06/01/2017 Το προσφυγικό ταξίδι των Νισύριων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

07/01/2017 Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο – Μαχητής στη Μ. Ανατολή: Η ιστορία του Ν. Κωσταρά

08/01/2017 Η ιστορία του Κ. Μαντουδάκη: Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

09/01/2017 Τήλος: Το νησί της διαχρονικής αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

10/01/2017 «Τα σύρματα» και η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση στη Μέση Ανατολή

11/01/2017 Κάλυμνος: Η προσφυγιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οδηγός αλληλεγγύης στο σήμερα

12/01/2017 Γιάννης Νικολαΐδης – «Τσάλαχα»: Πρόσφυγας στην Τουρκία το 1942

13/01/2017 Τριαντάφυλλος Φωκιανός: Το μικρό προσφυγόπουλο που έγινε σηματωρός στα αντιτορπιλικά

14/01/2017 Καστελλόριζο: Ο δρόμος της προσφυγιάς και η τραγωδία της επιστροφής

15/01/2017 O Καστελλοριζιός πρόσφυγας και διασωθείς ναυαγός Βαγγέλης Χατζηγιαννάκης μιλάει στο ert.gr

Open post

«Τα σύρματα» και η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση στη Μέση Ανατολή

«Τα σύρματα» και η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση στη Μέση Ανατολή

Σημαντικό ρόλο στη μαζικοποίηση και συγκρότηση του ελληνικού στρατού στη Μέση Ανατολή, έπαιξε μεγάλος αριθμός προσφύγων πολέμου.

Περνώντας από τα κατεχόμενα από Ιταλούς και Γερμανούς ελληνικά νησιά στην Τουρκία και ακολούθως προς τη Μ. Ανατολή, στελέχωσαν τις ένοπλες δυνάμεις.

Η συνθηκολόγηση της Ελλάδας σήμανε τη διαφυγή μέρους των ενόπλων δυνάμεών της προς την Αίγυπτο και σημαντικού μέρους του στόλου, που έφυγε συντεταγμένα και όχι σκόρπια, μετά από απόφαση του συνόλου των υπηρετούντων ότι δεν θα παραδοθούν και δεν θα παραδώσουν τα πλοία.

Παράλληλα με τη γέννηση των αντιστασιακών οργανώσεων στην κατεχόμενη Ελλάδα, στους κόλπους του ελληνικού στρατού της Μέσης Ανατολής, ιδρύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 1941 η αντιφασιστική στρατιωτική οργάνωση – ΑΣΟ, με πρωτεργάτες πρόσφυγες που είχαν ενταχθεί στο στρατό μετά τη διαφυγή τους.

Γιάννης Σαλλάς

Εκ των κορυφαίων ηγετικών στελεχών ήταν ο Ικαριώτης κομμουνιστής και πρόσφυγας πολέμου Γιάννης Σαλλάς, αργότερα επικεφαλής του «Κεντρικού Γραφείου Αντιφασιστικών Οργανώσεων Μέσης Ανατολής». Με την κατάρρευση – συνθηκολόγηση της Ελλάδας, υπήρξε δραπέτης όντας κρατούμενος από το μεταξικό καθεστώς, όταν το 1936 επιχείρησε να πάει στην Ισπανία για να πολεμήσει στο πλευρό των δημοκρατικών στον ισπανικό εμφύλιο. Το 1949 ενταγμένος στο ΔΣΕ, προδόθηκε στη Σάμο, συνελήφθη αλλά αντί να οδηγηθεί σε στρατοδικείο, δολοφονήθηκε καθ’ οδόν.

Γρήγορα η ΑΣΟ, που έγινε και ΑΟΝ, ΑΟΑ (αντιφασιστική οργάνωση ναυτικού με ίδρυση το Δεκέμβρη του 1941 και το 1942 η αντιφασιστική οργάνωση αεροπορίας) αγκάλιασε το μεγαλύτερο μέρος, κοντά στο 90% των Ελλήνων στρατευμένων. Η ΑΣΟ εξέδιδε σε χιλιάδες αντίτυπα την πολυγραφημένη εφημερίδα «Αντιφασίστας», σε συνεργαία με Έλληνες Αιγυπτιώτες. Συμμετείχε επίσης στη διαδήλωση της Πρωτομαγιάς του 1942 στο Τελ Αβίβ.

Tιμητικά δόθηκε το όνομα του Γ. Σαλλά στο ταχυδρομείο Ευδήλου Ικαρίας

Θα πρέπει να συνεκτιμήσουμε ότι προηγήθηκε η δεκαετία του Μεσοπολέμου με τη γιγάντωση των καθεστώτων Χίτλερ και Μουσολίνι, τη δικτατορία Μεταξά και φυσικά την κατοχή σε βάρος της Ελλάδας, αλλά και τον ενθουσιασμό που δημιουργούσε η νικηφόρα έκβαση του πολέμου στο μέτωπο της τότε ΕΣΣΔ, για να αντιληφθούμε τους μαζικούς όρους που δημιουργούσε και το όνομα και η απήχηση της ΑΣΟ.

Η ορατή πια νίκη της συμμαχικής πλευράς, που ήταν θέμα χρόνου να επισημοποιηθεί και τυπικά, οδηγούσε τα μυαλά όλων στην μετακατοχική περίοδο.

Στην Ελλάδα η οποία είχε μπει στον πόλεμο με το καθεστώς της δικτατορίας Μεταξά, είχαν διαμορφωθεί δύο καταστάσεις. Από τη μία ένα μαζικό αντιστασιακό κίνημα που εκφράστηκε με τη λεγόμενη «κυβέρνηση του βουνού» την Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης – ΠΕΕΑ και από την άλλη παλιοί Έλληνες πολιτικοί που είχαν διαφύγει στη Μέση Ανατολή, είχαν σχηματίσει την «εξόριστη ελληνική κυβέρνηση», ή «κυβέρνηση του Καΐρου», όπως την έλεγαν άλλοι, που είχε τη στήριξη των Εγγλέζων.

Μέσα στον ελληνικό στρατό, μεγάλο μέρος του οποίου προήλθε από πρόσφυγες πολέμου που ήταν σε στρατεύσιμη ηλικία και διαφεύγοντας από την κατεχόμενη Ελλάδα, στρατολογήθηκαν, στήριζε την ΠΕΕΑ.

Έτσι ανησυχώντας για τις μελλοντικές εξελίξεις, επιτροπή τους πραγματοποίησε συνάντηση με την «άλλη» πλευρά, ώστε να κάνει γνωστή την πρόθεσή της να συζητηθούν σε πνεύμα εθνικής ενότητας (και με βασικό κορμό μίας μελλοντικής κυβέρνησης την ΠΕΕΑ, αλλά όχι μόνο αυτήν), οι εξελίξεις. Ήταν 13 Μαρτίου 1944 και την επιτροπή αποτελούσαν 13 Έλληνες αξιωματικοί (της Επιτροπής Εθνικής Ενότητας Ενόπλων Δυνάμεων Μέσης Ανατολής, με επικεφαλής τον ταγματάρχη Μ. Κλαδάκη) που επισκέφτηκαν στο Κάιρο τον Εμμ. Τσουδερό, τραπεζίτη και πρωθυπουργό της ελληνικής κυβέρνησης.

Το γεγονός και λόγω της μαζικότητας της ΑΣΟ ανησύχησε τους προσκείμενους στην αγγλική σφαίρα επιρροής, που το μετέφεραν στους Εγγλέζους.

Αφίσα των ΕΛΤΑ με αφορμή την έκδοση της συλλογής γραμματοσήμων «Γ. Σαλλάς».

Μάλιστα το ψήφισμα της επιτροπής έγραφε σε ένα σημείο του «Το παρόν δεν αποτελεί μόνον έκκληση των ενόπλων δυνάμεων προς υμάς, αλλά συγχρόνως και χωρισμόν των ευθυνών από τυχόν ασύμφορον ενέργειάν σας».

Η στάση των Εγγλέζων, που ήδη είχαν πλάνα για την μεταπολεμική πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα, ήταν να καταπνίξουν οποιαδήποτε κίνηση δεν συμβάδιζε με αυτά. Έτσι επέβαλλαν καθεστώς κλοιού – πολιορκίας γύρω από τους χώρους στρατοπέδευσης των ελληνικών δυνάμεων για να διακοπεί ο ανεφοδιασμός τους και να πιεστούν από την πείνα. Υπήρξε μάλιστα προσωπική παρακολούθησε του Ουίνστον Τσόρτσιλ που όλα αυτά τα έδινε ως κατευθύνσεις με τηλεγράφημά του προς τον Εγγλέζο πρεσβευτή Λήπερ.

Ακολούθως συνέλαβαν περίπου 15.000 Έλληνες στρατευμένους σύμφωνα με την πιο μετριοπαθή εκτίμηση, γιατί άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό σε 20.000, επί συνολικής δύναμης των ελληνικών δυνάμεων της Μ. Ανατολής περίπου 30.000 (υπήρξαν και αρκετοί που πρόλαβαν και διέφυγαν τη σύλληψη) και τους έκλεισαν σε στρατόπεδα αιχμαλώτων, με άθλιες συνθήκες διαβίωσης, όπου δεν έλειψαν και οι βασανισμοί αρκετών εξ αυτών. Οι πρώτες συλλήψεις ήταν των μελών της Επιτροπής Εθνικής Ενότητας Ενόπλων Δυνάμεων Μέσης Ανατολής και άλλων 280 στρατιωτών. Ο εγκλεισμός τους στο φρουραρχείο, οδήγησε σε εξέγερση του ελληνικού στρατού που κατέλαβε το φρουραρχείο και απελευθέρωσε τους συλληφθέντες, το οποίο ακολούθως περικύκλωσαν τεθωρακισμένα των Εγγλέζων.

Ονόμασαν «εξέγερση» και «κίνημα» τα γεγονότα αυτά, με σκοπό να παρουσιάσουν ως ταραχοποιούς τους Έλληνες στρατευμένους, τους οποίους λίγες ημέρες πριν υμνούσαν για τον ηρωισμό τους. Στην ιστορία τα στρατόπεδα αυτά, έμειναν με το όνομα «τα σύρματα», ακριβώς επειδή ήταν σε έρημες περιοχές, περιφραγμένες με σύρματα.

Από τη μανία των Εγγλέζων δεν γλίτωσαν ούτε ο Έλληνες ναυτεργάτες που με σύνθημα «όλα τα πλοία εν κινήσει», συμμετείχαν ενεργά σε νηοπομπές, αποβάσεις και κάθε είδους επιχειρήσεις, με βαρύ φόρο αίματος από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς και τους τορπιλισμούς από υποβρύχια. Συνελήφθησαν στελέχη της Ομοσπονδίας Ελληνικών Ναυτεργατικών Οργανώσεων (ΟΕΝΟ).

Δείγμα γραφής των προθέσεών τους είχαν δώσει οι Εγγλέζοι διαλύοντας με διάφορα προσχήματα τον Ιούλιο του 1943 μία ολόκληρη ελληνική ταξιαρχία.

Μεταπολεμικά στη συμφωνία της Βάρκιζας μπήκε ο όρος της καταδίκης της «εξέγερσης» του στρατού στη Μέση Ανατολή, που η εαμική πλευρά, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών εκείνης της περιόδου, υποχρεώθηκε να υπογράψει, συνεπώς και να καταδικάσει, παρά τη διαφωνία της με το χαρακτηρισμό αυτό. Στην πραγματικότητα «τα σύρματα» ήταν ο προάγγελος των Δεκεμβριανών του 1944.

Χρήσιμα βιβλία:
-Γιάννης Μακριδάκης, Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι, όλοι – Χιώτες πρόσφυγες και στρατιώτες στη Μέση Ανατολή: Αφηγήσεις 1941-1946 (εκδ. Κ.Χ.Μ., Πελινναίο 2006 και Εστία 2010).

-Γιάννης Σαλλάς (1909 – 1949) -Τιμητική έκδοση από πατριώτες και φίλους, Από το βιβλίο αυτό χρησμοποιήθηκαν οι φωτο που βλέπετε στην ανάρτηση

-Γιάννης Σαλλάς – Νίκου Χρηστάκου -έκδοση «Νέας Ικαρίας» Αθήνα 2005

Επιμέλεια αφιερώματος: Νάσος Μπράτσος

 

Διαβάστε στο ert.gr:

11 Ιανουαρίου 2017: Κάλυμνος: Η προσφυγιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου οδηγός αλληλεγγύης στο σήμερα

12 Ιανουαρίου 2017: Γιάννης Νικολαΐδης – «Τσάλαχα»: Πρόσφυγας στην Τουρκία το 1942  

13 Ιανουαρίου 2017: Τριαντάφυλλος Φωκιανός: Το μικρό προσφυγόπουλο που έγινε σηματωρός στα αντιτορπιλικά

14 Ιανουαρίου 2017: Καστελλόριζο: Ο δρόμος της προσφυγιάς και η τραγωδία της επιστροφής

15 Ιανουαρίου 2017: O Καστελλοριζιός πρόσφυγας και διασωθείς ναυαγός Βαγγέλης Χατζηγιαννάκης μιλάει στο ert.gr

16 Ιανουαρίου 2017: Λιοντάρια και αφρικανικές σταφίδες: Τα ευτράπελα της ελληνικής προσφυγιάς του Β’ Παγκ. Πολέμου

 

Σχετικές αναρτήσεις:

05/01/2017″ Θαλάσσιοι δρόμοι της ελληνικής προσφυγιάς στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (β’ μέρος – Nότιο Αιγαίο)

06/01/2017: Το προσφυγικό ταξίδι των Νισύριων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο

07/01/2017: Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο – Μαχητής στη Μ. Ανατολή: Η ιστορία του Ν. Κωσταρά

08/01/2017: Η ιστορία του Κ. Μαντουδάκη: Πρόσφυγας πολέμου από τη Νίσυρο στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

09/01/2017:Τήλος: Το νησί της διαχρονικής αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

 

Open post

Ούτε ένα tweet για τον θάνατο

Ούτε ένα tweet για τον θάνατο

Της Λένας Αργύρη – Ανταποκρίτρια της ΕΡΤ στην Ουάσιγκτον
Στο άκουσμα της είδησης της νέας αιματοχυσίας στη Φλόριντα, κανείς δεν μόρφασε. Ήμασταν μια δημοσιογραφική ομάδα εν αναμονή ενημέρωσης και σε κανέναν δεν έκανε εντύπωση ότι ένας τύπος σε ένα αεροδρόμιο, άρχισε να πυροβολεί αδιακρίτως, σκοτώνοντας πέντε και τραυματίζοντας άλλους εννιά.

Κάποιος στάθηκε στο ότι ο δράστης είχε το όπλο κρυμμένο μέσα στην βαλίτσα. Ένας άλλος σχολίασε χωρίς συναισθηματισμούς «πάλι καλά που ήταν μόνο πέντε οι νεκροί». Και αυτό ήταν. Πήγαμε παρακάτω, για να μην χάνουμε και τον χρόνο μας.

Αυτή την ανεκτικότητα μας απέναντι στον μαζικό θάνατο, δεν μπορώ να την συνηθίσω. Πόσο μάλλον να την κατανοήσω. Δεν ξέρω αν έχουμε γίνει χοντρόπετσοι από το τόσο θανατικό που έχει πέσει γύρω μας. Αν απλώς αδιαφορούμε για λόγους αυτοπροστασίας ή μάθαμε να ζούμε με αυτό, εξοικειωθήκαμε μαζί του. Υποθέτω ότι για κάθε έναν, ισχύει κάτι διαφορετικό. Η διαπίστωση όμως ότι οι μαζικές δολοφονίες είναι μέρος της καθημερινής ειδησεογραφίας, δηλαδή της ίδιας της ζωής και «τι να κάνουμε τώρα;» για εμένα είναι σχετικά καινούργια.

Δεν είναι και πολύ φυσιολογικό ο άλλος να ανοίγει πυρ σε ένα αεροδρόμιο, σχεδόν δίπλα μας, και εμάς να μην μας νοιάζει, ούτε καν για τα δημοσιογραφικά προσχήματα. Να βάλουμε ένα tweet, κάτι τέλος πάντων. Και δεν μέμφομαι τους άλλους, πρωτίστως επικρίνω τον εαυτό μου που παρόλο που είμαι twitter addict έκρινα χωρίς ενοχές ότι δεν είναι είδηση για tweet. Όταν ηχεί στο κινητό μου ο τρομαχτικός ήχος του breaking news, βαριέμαι πια να κοιτάξω. Σαν να υποψιάζομαι τι θα διαβάσω. Και ακόμη χειρότερα; Δεν τον βρίσκω πια τόσο τρομαχτικό αυτό τον ήχο. Σαν να παρά είναι γνώριμος τελευταία.

Όταν βόμβες σκάνε παντού, φορτηγά και νταλίκες παρασύρουν κόσμο σε χριστουγεννιάτικες αγορές και θερινά θέρετρα και οχτάχρονα ανατινάζονται, μάλλον η συλλογική αναισθησία δεν θα πρέπει να με εκπλήσσει. Παλαιότερα τα πράγματα δεν ήταν έτσι, παρόλο που ο δημοσιογραφικός κυνισμός ήταν πάντα εδώ. Σχόλια όπως «αν είναι να γίνει κάτι κακό ας μην γίνει πάνω στο δελτίο» ή σε περιόδους ειδησεογραφικής ανομβρίας άντε να γίνει κάτι να έχουμε πρώτο θέμα  ήταν πολύ συνηθισμένα. Και όλοι σιωπηλά γνωρίζαμε ότι αυτό το κάτι, στην δημοσιογραφική γλώσσα δεν μπορεί να είναι καλό. Όμως όταν το κακό ερχόταν, διέκρινες μια θλίψη, ένα σοκ. Κάτι ανθρώπινο. Το ότι τίποτα πια δεν μας σοκάρει, είναι μια νέα πραγματικότητα.

Η απόσταση ασφαλείας που μαθαίνεις ότι πρέπει να τηρείς από τα γεγονότα ως δημοσιογράφος, ξαφνικά έχει γίνει αδικαιολόγητα μεγάλη. Και ως δημοσιογράφοι έχουμε αλλάξει νομίζω, αλλά και ως πολίτες. Η ανάρτηση στο Facebook ενός εκ των θυμάτων της επίθεσης στο νυχτερινό κέντρο της Κωνσταντινούπολης, θα μπορούσε να είναι ενδεικτική της νέας συλλογικής ανοσίας. Το χειρότερο που μπορεί να μου συμβεί στην Τουρκία είναι να σκοτωθώ σε κάποια έκρηξη έλεγε το μακάβριο ποστ λίγες ώρες πριν την επίθεση, σε μια σατανική σύμπτωση ζωής και θανάτου.

Η αίσθηση ότι πουθενά πια δεν είμαστε ασφαλείς προκαλεί μια συνεχή ψυχική κόπωση. Έπρεπε να πάω ένα επαγγελματικό ταξίδι στην Νέα Υόρκη, το παιδί μου εκδρομή σε δημοφιλή προορισμό, η μητέρα μου να με επισκεφτεί από την Ελλάδα. Έπιασα τον εαυτό μου να σκέφτεται με ανησυχία «πολλά μαζεμένα ταξίδια, δεν μου αρέσει αυτό». Τέτοιες άσκοπες άλλα επώδυνες σκέψεις, δεν έκανα ποτέ παλαιότερα.

Το γεγονός ότι δεν θεωρούμε πια τελείως απίθανο, κάποια στιγμή να εκραγεί δίπλα μας μια βόμβα, σε συνδυασμό με το ότι δεν μας εκπλήσσει να ανοίγει ο άλλος πυρ, εκεί που κάτω από φυσιολογικές συνθήκες θα έπρεπε να περιμένουμε να πάρουμε την βαλίτσα μας για να επιστρέψουμε στα σπίτια μιας, δείχνει μια αρρωστημένη προσαρμοστικότητα. Μια παραίτηση απέναντι σε κάτι που δεν μπορούμε να αλλάξουμε ατομικά «άρα ας μάθουμε να ζούμε με αυτό«. Αναρωτιέμαι μήπως τελικά μάθαμε πράγματι να ζούμε με αυτό, όπως μας παρότρυνε το καλοκαίρι ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας μετά τον παραλογισμό στην Νίκαια. Μήπως τελικά αποδεχθήκαμε ότι αυτό είναι το «νέο φυσιολογικό» όπως είχε πει τότε.

Και σε αυτό το νέο φυσιολογικό που βιώνουμε εσχάτως, υπάρχει και μια άλλη δημοσιογραφική διάσταση. Και αυτή σχετικά πρωτοεμφανιζόμενη και ηθικά ανορθόδοξη. Αν ο μακελάρης αποδειχθεί ότι ήταν με κάποιον τρόπο ISIS, τότε η είδηση μπορεί και να έχει την «τύχη» να παίξει ψηλά. Αν όμως ήταν απλώς ένας ψυχωτικός που άκουγε φωνές, τότε η συλλογική ασφάλεια δεν υπονομεύεται, ο τρόμος δεν πουλάει το ίδιο. Άρα η είδηση δεν έχει και πολλές ελπίδες δημοσιογραφικής επιβίωσης. Ούτε καν για ένα tweet μπορεί να μην αξίζει.

 

Open post

Ας αποφασίσει η Γερμανία: Θέλει την Ενωμένη Ευρώπη ή το ΔΝΤ;

Ας αποφασίσει η Γερμανία: Θέλει την Ενωμένη Ευρώπη ή το ΔΝΤ;

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Ο Αλέξης Τσίπρας επισκέπτεται το Βερολίνο σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή και είναι βέβαιο ότι θα επιδιώξει μια κατευναστική παρέμβαση της Γερμανίδας καγκελαρίου ώστε να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί λόγω των απαιτήσεων του ΔΝΤ από τη μια και την άκαμπτη στάση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε από την άλλη.

Είναι προφανές ότι το ελληνικό ζήτημα έχει μπλεχτεί στην εσωτερική πολιτική κατάσταση της Γερμανίας, όπου διεξάγονται εκλογές τον επόμενο Σεπτέμβριο.
Κάθε παραχώρηση προς την Ελλάδα εκλαμβάνεται ως υποχώρηση, η οποία θα έχει σημαντικό πολιτικό κόστος στα μάτια μιας κοινής γνώμης η οποία γαλουχήθηκε τα τελευταία χρόνια με το αφήγημα των «τεμπέληδων Ελλήνων -και άλλων Νοτίων» και της «οικονομικής υπεροχής των Γερμανών».
Υπό αυτό το πρίσμα είναι δύσκολο να φανταστεί κάποιος ότι η Γερμανίδα καγκελάριος -ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι το ήθελε- θα είχε τα περιθώρια να αδειάσει τον κ. Σόιμπλε και να δεχθεί το ΔΝΤ ως απλό παρατηρητή και σύμβουλο στο ελληνικό πρόγραμμα, έτσι ώστε να μην χρειαστεί η λήψη των σκληρών μέτρων.
Πρόκειται, όμως, για θέμα ουσίας και όχι μόνο πολιτικής τακτικής, καθώς η προσήλωση της Γερμανίας στο σκληρό οικονομικό δόγμα συνδέεται με συγκεκριμένες επιλογές ως προς το μέλλον της ευρωζώνης.
Τα γεγονότα υποδεικνύουν ότι η επιμονή του κ. Σόιμπλε δεν οφείλεται μόνο σε προεκλογικούς λόγους, αλλά και στο ότι στο βάθος πιστεύει ότι θα ήταν καλύτερο η Ελλάδα να αποχωρήσει από το ευρώ, ως ένα πρώτο βήμα για μια νέα νομισματική ένωση, με λιγότερες και πιο ομοιογενείς οικονομίες -εκείνες του πλεονασματικού Βορρά.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι εάν η άποψη αυτή αποτελεί κεντρική πολιτική επιλογή της γερμανικής κυβέρνησης και εάν την ασπάζεται και η καγκελάριος η οποία υποδέχεται σήμερα τον Έλληνα πρωθυπουργό.
Η εμμονή της Γερμανίας να ωθεί την Ελλάδα στο αδιέξοδο, δείχνει ότι η προτεραιότητα του Βερολίνου δεν είναι η επαναφορά της χώρας μας στην κανονικότητα ώστε να είναι σε θέση να συμμετέχει και εκείνη ισότιμα σε ένα κοινό οικονομικό χώρο, αλλά η μετατροπή της ευρωζώνης σε μια ζώνη οικονομικού και πολιτικού καταναγκασμού των αδύναμων κρίκων, υπό την αιγίδα του ΔΝΤ.
Πρέπει λοιπόν και η γερμανική πολιτική ηγεσία να ξεκαθαρίσει τι ακριβώς θέλει από την ευρωζώνη και εφόσον πιστεύει σε ένα κοινό ευρωπαϊκό μέλλον, έχει την ευθύνη να εξηγήσει στους δικούς της πολίτες της τι πρέπει να γίνει για να επιτευχθεί ο στόχος.
Διότι η αλήθεια είναι ότι χωρίς την υποστήριξη της Γερμανίας δεν μπορεί να υπάρξει Ενωμένη Ευρώπη.

Open post

Τα συν και τα πλην των αποφάσεων για το χρέος και το πλεόνασμα

Τα συν και τα πλην των αποφάσεων για το χρέος και το πλεόνασμα

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Η απόφαση του Eurogroup σχετικά με τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το ελληνικό χρέος, δείχνει ότι η Ευρωζώνη για πολλοστή φορά, δίνει μια προσωρινή λύση και παραπέμπει την ουσιαστική αντιμετώπιση του ζητήματος σε επόμενο χρόνο, στα μέσα του 2018.
Τα συγκεκριμένα μέτρα που αποφασίστηκαν είναι τα πιο «γενναιόδωρα» που θα μπορούσαν να ληφθούν στο βραχυχρόνιο πλαίσιο και, παρόλο που ασφαλώς δεν λύνουν το ζήτημα του ελληνικού χρέους, βελτιώνουν σημαντικά την εικόνα και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να βελτιωθούν οι συνθήκες ρευστότητας στην ελληνική αγορά, μέσω της ένταξης στην ποσοτική χαλάρωση, να αρθούν σταδιακά τα capital controls και η χώρα να επανέλθει στις αγορές μέσα στο 2017, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν θα ανατραπούν οι συνθήκες στο εσωτερικό ή στο διεθνές περιβάλλον.
Είναι επομένως ένας παράγοντας που θα συμβάλει στη σταθεροποίηση του οικονομικού περιβάλλοντος και στην επαναφορά της οικονομίας σε τροχιά ανάπτυξης.

Οι οριστικές αποφάσεις για το χρέος, όμως, αναβάλλονται λόγω των αντιρρήσεων της γερμανικής κυβέρνησης, η οποία δεν θέλει να κάνει παραχωρήσεις απέναντι στην Ελλάδα, φοβούμενη το πολιτικό κόστος που θα εισπράξει εν όψει των εθνικών εκλογών το φθινόπωρο του 2017.
Όμως, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, από την πλευρά, του επιμένει ότι εάν δεν προσδιοριστούν από τώρα τα μεσοπρόθεσμα μέτρα, το χρέος δεν καθίσταται «βιώσιμο» και ως εκ τούτου ο κρατικός προϋπολογισμός της Ελλάδας θα πρέπει να εξοικονομεί ετησίως πλεόνασμα που αντιστοιχεί στο 3,5% του ΑΕΠ προτού υπολογιστούν οι δαπάνες για τόκους, σε κάθε περίπτωση δηλαδή περισσότερα από 6 δισ. ευρώ.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί μεγάλη πίεση στην ελληνική οικονομία, αφού σημαίνει ότι θα υπάρχει η απαίτηση για υψηλή φορολογία και περιορισμένες δαπάνες και μετά το μετά το 2018 που λήγει το τρέχον πρόγραμμα.

Εάν μάλιστα, υπάρξει ένας «κόφτης Νο2», όπως συζητείται, ο οποίος θα ενεργοποιείται αυτόματα, μειώνοντας τη δαπάνη για τις συντάξεις ή το αφορολόγητο ποσό σε περίπτωση που ο στόχος για το πλεόνασμα δεν επιτυγχάνεται, η οικονομική πολιτική θα παραμείνει υπό πίεση και έλεγχο δημιουργώντας και τις ανάλογες πολιτικές παρενέργειες.

Στην πραγματικότητα, η όλη συζήτηση για τα πλεονάσματα και το χρέος είναι σε κάποιο βαθμό και ολίγον θεωρητική, αφού στα μέσα του 2018 όλα τα δεδομένα θα επενεξεταστούν καθώς τη στιγμή εκείνη θα συζητηθούν τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, τα οποία θα αλλάξουν ριζικά την εικόνα και ενδεχομένως θα αφήσουν ένα περιθώριο για για να ξανασυζητηθεί και το ζήτημα των πρωτογενών πλεονασμάτων.

Η απόφαση του Eurogroup προσδιορίζει από τώρα ότι τα μεσοπρόθεσμα μέτρα που είναι και τα ουσιαστικά θα συζητηθούν στα μέσα του 2018 με βάση την Ανάλυση Βιωσιμότητας Χρέους (Debt Sustainability Analysis – DSA) που θα πραγματοποιήσει τη στιγμή εκείνη το ΔΝΤ.
Αυτό σημαίνει ότι η Ευρωζώνη δεσμεύεται πολιτικά να υιοθετήσει τις απαιτήσεις του ΔΝΤ και πιθανότατα να προχωρήσει σε δραστική αναδιάρθρωση του χρέους, αλλά το 2018 και όχι από τώρα και τούτο για να μη βρεθεί σε δύσκολη θέση η σημερινή γερμανική κυβέρνηση.
Έτσι, η δέσμευση για υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα παραμένει, δημιουργώντας πίεση στην ελληνική κυβέρνηση και αφήνοντας να αιωρείται ένας παράγων αβεβαιότητας για τις δημοσιονομικές συνθήκες στη χώρα μας μετά το 2018.
Εκτός και εάν κάτι αλλάξει μέχρι τον επόμενο Ιανουάριο που θα ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις στο Eurogroup.

Τα βραχυχρόνια μέτρα αφορούν στην μικρή επιμήκυνση (από τα 28 στα 32,5 έτη) για ένα μέρος των δανείων που πήρε η Ελλάδα το 2012 από τον EFSF για το PSI, τα οποία αποτελούν ένα μέρος του συνολικού χρέους, καθώς και τη μετατροπή των δανείων σε σταθερό επιτόκιο, από κυμαινόμενο που είναι σήμερα, κάτι που θα ελαφρύνει σημαντικά την αποπληρωμή όταν τα επιτόκια ανέβουν διεθνώς, όπως αναμένεται να συμβεί. Επίσης ακυρώνεται η αρχική πρόβλεψη για προσαύξηση των επιτοκίων στα δάνεια αυτά κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα μεσοπρόθεσμα μέτρα που θα συζητηθούν το 2018 αφορούν στην επιμήκυνση του συνόλου των δανείων και της περιόδου χάριτος για την πληρωμή τόκων και κεφαλαίου.

Τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το ελληνικό χρέος που αποφασίστηκαν στο Eurogroup δεν λύνουν το ζήτημα, αλλά δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας για να σταθεροποιηθεί.

Open post

Οι Ιταλοί άρχισαν την αντίστροφη μέτρηση της ευρωζώνης (Άρθρο)

Οι Ιταλοί άρχισαν την αντίστροφη μέτρηση της ευρωζώνης (Άρθρο)

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Παρά τις ψύχραιμες δηλώσεις των υπουργών Οικονομικών για το ιταλικό δημοψήφισμα η αλήθεια είναι ότι η ευρωζώνη έχει μπει σε μια τροχιά διαρκούς αμφισβήτησης του οικονομικού μοντέλου της.

Χαρακτηρισμοί όπως «αντιευρωπαϊσμός» και «λαϊκισμός» χρησιμοποιούνται για τους πολιτικούς φορείς που εκφράζουν την αμφισβήτηση σε κάθε χώρα, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι πρόκειται κατά ένα μεγάλο μέρος για πολίτες που δεν περνούν καλά και το δείχνουν κάθε φορά που βρίσκονται μπροστά στην κάλπη.

Οι Ιταλοί δεν είπαν «όχι» στην Ευρώπη, αλλά στη συγκεκριμένη εκδοχή της Ευρώπης, η οποία καθορίζεται κατά βάση από τις επιλογές και τα συμφέροντα της Γερμανίας, σε βάρος, πολλές φορές, των υπολοίπων.

Μπορεί ένα μέρος του γερμανικού κατεστημένου να αποδίδει αυτήν την ανισορροπία σε μια αντικειμενική υπεροχή της οικονομίας της χώρας, αλλά η αλήθεια είναι ότι αυτή οφείλεται στην αρχιτεκτονική του ευρώ και τους συσχετισμούς που έχουν διαμορφωθεί, οι οποίοι γίνονται όλο και πιο ετεροβαρείς.

Το αποτέλεσμα είναι ότι στις περισσότερες χώρες καταγράφεται αντίδραση.

Οι μεν Νότιοι διαμαρτύρονται για τα αδιέξοδα στα οποία οδηγούνται λόγω των πολιτικών που επιβάλλουν οι Βόρειοι, ενώ οι τελευταίοι διαμαρτύρονται γιατί πληρώνουν τα σπασμένα των Νοτίων.

Το κύμα αντίδρασης μεγαλώνει και ενισχύει τις δυνάμεις που εκφράζουν τη διαμαρτυρία, που λένε «όχι» στο σύστημα.

Είναι αλήθεια ότι πολλοί από τους πολιτικούς φορείς που επωφελούνται από την αρνητική ψήφο, περιορίζονται κατά κύριο λόγο στη διαμαρτυρία και δεν διατυπώνουν συγκεκριμένη εναλλακτική πολιτική πρόταση.

Το γεγονός, όμως, ότι η αντίδραση διαρκώς επεκτείνεται, δείχνει ότι το σύστημα έχει πρόβλημα βαθύ.

Το Brexit, η ψήφος στον Τραμπ, η άνοδος της Μαρίν Λεπέν, η ψήφος των Ιταλών έχουν αρκετές διαφορές, αλλά και πολλά κοινά σημεία.

Μια συνισταμένη είναι ότι σε όλες τις περιπτώσεις εκφράζεται μια αντίδραση των πολιτών στο κυρίαρχο πολιτικό αφήγημα, το οποίο επιβάλλεται ως μονόδρομος από τις δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης και των αγορών και από τις εθνικές ελίτ.

Στην περίπτωση των Ιταλών, το «όχι» στο δημοψήφισμα ασφαλώς συνδέεται με την οικονομική κατάσταση της χώρας και την πολιτική κατάσταση της ευρωζώνης, πέρα από τις όποιες εσωτερικές πολιτικές διεργασίες οι οποίες έπαιξαν και αυτές το ρόλο τους.

Το ευρώ αποδεικνύεται μεγάλο βαρίδι για την ιταλική οικονομία η οποία έχασε το δυναμισμό της από τη στιγμή που συνδέθηκε με το κοινό νόμισμα, ενώ η κατάσταση επιδεινώθηκε στη διάρκεια της κρίσης, κυρίως λόγω των συνταγών που εφαρμόστηκαν με βάση το γερμανικό δόγμα της λεγόμενης «λιτότητας».

Όταν ο Ματέο Ρέντσι, λίγες μόνο εβδομάδες πριν το δημοψήφισμα αποφάσισε να αποστασιοποιηθεί από το γερμανικό δόγμα, ήταν αργά, γιατί προηγουμένως είχε ταυτιστεί με την υλοποίηση των άκαμπτων πολιτικών της ευρωζώνης.

Επομένως, είναι αμφίβολο ότι η πίεση που εισέπραξε ο κ. Ρέντσι θα εκτονωθεί με κυβερνήσεις υπηρεσιακές, από τη στιγμή που οι πολίτες είναι βαθιά δυσαρεστημένοι με την πορεία της χώρας.

Αργά ή γρήγορα η κάλπη θα στηθεί και πάλι και μάλιστα κοντά σε κρίσιμες εκλογές σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Γαλλία αλλά και η Γερμανία.

Εάν η δυναμική που έχει ήδη καταγραφεί συνεχιστεί στην ίδια κατεύθυνση είναι πολύ πιθανό ότι μέσα στο 2017 θα τεθούν υπό αναθεώρηση πολλά πράγματα που θεωρούνται δεδομένα, ανάμεσα σε αυτά και το ίδιο το ευρώ.

Στην πραγματικότητα, έχει αρχίσει μια αντίστροφη μέτρηση για την ευρωζώνη, η οποία θα τελειώσει είτε με βαθιές μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα ικανοποιήσουν τους πολίτες, είτε με το ξήλωμά της.

Open post

Γιατί το οικονομικό κατεστημένο ξαφνικά αισιοδοξεί (Άρθρο)

Γιατί το οικονομικό κατεστημένο ξαφνικά αισιοδοξεί (Άρθρο)

Του Γιώργου Χ. Παπαγεωργίου

Πληθαίνουν οι αναλύσεις φορέων και οργανισμών οι οποίοι κατά παράδοση είναι συντηρητικοί στις προβλέψεις τους, αλλά το τελευταίο διάστημα επισημαίνουν τα σημάδια ανάκαμψης της οικονομίας.
Τις τελευταίες ημέρες, τόσο ο ΣΕΒ, όσο και η Alpha Bank, στις εκτιμήσεις τους αναφέρονται στη θετική εξέλιξη βασικών οικονομικών δεικτών, οι οποίοι προοιωνίζονται βελτίωση των ρυθμών ανάπτυξης για το επόμενο διάστημα.

Φαίνεται ότι η στροφή της κυβέρνηση στον οικονομικό ρεαλισμό έχει δημιουργήσει θετικές προσδοκίες σε ένα κομμάτι της αγοράς, το οποίο μέχρι πρόσφατα ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικό. Την ίδια στιγμή, όμως, οι εκπρόσωποι των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κινούνται σε διαφορετικό μήκος κύματος, καθώς συμφωνούν και εκείνοι ότι το εθνικό εισόδημα (ΑΕΠ) θα αρχίσει να αναπτύσσεται , αλλά βλέπουν ότι δεν θα επωφεληθούν όλοι και η κατάσταση θα παραμείνει δύσκολη για τις μικρές επιχειρηματικές μονάδες.

Ο ΣΕΒ στο τελευταίο εβδομαδιαίο δελτίο του, δίνει έμφαση στη θετική εξέλιξη ορισμένων βασικών δεικτών κατά το τρίτο τρίμηνο του έτους, όπως η αύξηση της μεταποίησης χωρίς τα πετρελαιοειδή (+4,3% έναντι +2,7% το Α’ 6μηνο του 2016), η άνοδος των εξαγωγών πλην καυσίμων (+8,9% έναντι +3,1% το Α’ 6μηνο του 2016) και των λιανικών πωλήσεων (+3,8% έναντι -2,2% το Α’ 6μηνο του 2016), με την επισήμανση ότι «ενισχύονται οι ενδείξεις ότι η οικονομία επανέρχεται σταδιακά σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης».

Η αισιοδοξία του ΣΕΒ

Πηγή: ΣΕΒ, Εβδομαδιαίο δελτίο – 1/12/2016

Ο ΣΕΒ υπογραμμίζει ότι τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν αισιοδοξία, παρά το γεγονός ότι η αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,8% στο ίδιο διάστημα οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στο ότι η βάση σύγκρισης, ήτοι το τρίτο τρίμηνο του 2015, ήταν πολύ χαμηλή λόγω της μεγάλης πτώσης που είχε σημειωθεί τότε ύστερα από τα capital control.

Αλλά και η Alpha Bank από την πλευρά της, με την ευκαιρία της ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων της μια ημέρα νωρίτερα είχε επισημάνει ότι η επάνοδος της οικονομίας στην ανάκαμψη επιβεβαιώνεται, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην αύξηση του ΑΕΠ το Γ’ τρίμηνο, αλλά και στην αύξηση της απασχόλησης και των επενδύσεων κυρίως μηχανολογικού εξοπλισμού και κατασκευών, στην ικανοποιητική επίδοση των εξαγωγών.
Προειδοποιούσε, βέβαια, ότι εάν καθυστερήσει η υλοποίηση των σχεδίων για επάνοδο της Ελλάδας στις αγορές η οποία περνά από το κλείσιμο αξιολόγησης και την ένταξη στο QE, τότε μπορεί η επενδυτική εμπιστοσύνη να υπονομευτεί και η αναπτυξιακή προοπτική να φαλκιδευθεί.
Είναι σαφές το μήνυμα ότι ο κυβερνητικός σχεδιασμός αντιμετωπίζεται θετικά.
Η Alpha Bank, μάλιστα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην υποχώρηση των αποδόσεων (επιτοκίων) των 10 ετών κρατικών ομόλογων, την οποία αποδίδει στις «προσδοκίες της αγοράς ότι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις της δεύτερης αξιολογήσεως».

Από την άλλη πλευρά, χαρακτηριστικές είναι οι διαπιστώσεις της ΓΣΕΒΕΕ, η οποία εκπροσωπεί κατά κύριο λόγο μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην τελευταία της ανακοίνωση για τον προϋπολογισμό του 2017 διατυπώνει επιφυλάξεις «σχετικά με τη δυνατότητα της ελληνικής οικονομίας να εισέλθει σε ένα βιώισμο και στέρεο διάδρομο ανάπτυξης, ενόσω η ασκούμενη οικονομική πολιτική παραμένει υφεσιακή». Υπογραμμίζει, επίσης, ότι «ενώ η επταετής υφεσιακή πορεία της χώρας φαίνεται να αντιστρέφεται τη νέα χρονιά, αμφίβολες παραμένου οι δυνατότητες διάχυσης του πλεονάσματος ευημερίας στο σύνολο της οικονομίας και τις ελληνικές επιχειρήσεις».

Είναι φανερό δηλαδή ότι η εικόνα της οικονομίας και οι προοπτικές της διαβάζονται διαφορετικά από τους εκπροσώπους των μεγάλων και ισχυρών επιχειρήσεων οι οποίες βλέπουν την προοπτική διαμόρφωσης ενός περιβάλλοντος που θα τις ευνοήσει, ενώ αντίθετα οι «μικροί» βλέπουν ότι και την επόμενη θα παραμείνουν υπό πίεση.

Open post

«Μαθήματα» τζαζ από το πολυεθνικό σχήμα της Γερμανίδας πιανίστριας-συνθέτριας Julia Hulsmann

«Μαθήματα» τζαζ από το πολυεθνικό σχήμα της Γερμανίδας πιανίστριας-συνθέτριας Julia Hulsmann

Ο Κουρτ Βάιλ έπεσε στα δίχτυα της σύγχρονης τζαζ και είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να συμβεί στην υπέροχη, κλασική, αγαπημένη και διάσημη μουσική του, σήμερα! Το μουσικό ύφος που η Julia Hulsmann, με το έμπειρο και δεμένο τρίο της, έχει αναπτύξει εδώ και χρόνια στη γερμανική και την ευρωπαϊκή γενικότερα σκηνή της σύγχρονης τζαζ και του αυτοσχεδιασμού, ισορροπεί ανάμεσα στο οικείο και το μυστηριώδες.

Του Δημήτρη Τρίκα

Ο ρυθμός, η αίσθηση της αρμονίας και η εκφραστική της αποκαλύπτουν μια βαθιά επίγνωση του τζαζ ιδιώματος αλλά η στοχαστικότητα και η δυναμική εσωτερικότητα που τη χαρακτηρίζουν, την οδηγούν σε πιο ιμπρεσιονιστικούς και αφηρημένους δρόμους και την κάνουν γόνιμο παράδειγμα του σύγχρονου αυτοσχεδιασμού.

Η σχετικά πρόσφατη είσοδός της στη δισκογραφική οικογένεια της ECM την οδήγησε στη συνεργασία με τον δημιουργικότερο τρομπετίστα που διαθέτει, αυτή τη στιγμή που μιλάμε, η ευρωπαϊκή σκηνή της τζαζ, τον σπουδαίο Tom Arthurs. Στο «A Clear Midnight – Kurt Weill and America», όπως ήταν φυσικό, προστέθηκε και η φαινομενικά επίπεδη αλλά γοητευτικά απόκοσμη ερμηνεία του Theo Bleckmann και το αποτέλεσμα επιβεβαίωσε τη δυναμική της σύγχρονης τζαζ.

To εναρκτήριο τραγούδι του δίσκου είναι φυσικά το διάσημο και πολυτραγουδισμένο «Mack the Knife». Εδώ, όμως, ακούγεται σαν αργόσυρτο πένθιμο εμβατήριο αφού η Hulsmann είναι προφανές ότι δεν έλκεται από τη γοητεία του μαχαιριού, αλλά μιλάει για τη θλίψη του θανάτου. Η καυτή σαν πάγος φωνή του Bleckmann είναι το ιδανικό εργαλείο για μια τέτοια ερμηνεία.

Το «Alabama Song» ξεκινάει με έναν ντελικάτο, λυρικό αυτοσχεδιασμό για να εμφανίσει στη συνέχεια μια σύντομη, ευφυή, γλυκιά και ευθεία αναφορά στην εμβληματική μελωδία του Weil και να επιστρέψει γρήγορα στη δημιουργική του εσωστρέφεια και τη δική του μελωδική γραμμή, μετατρέποντας το πασίγνωστο τραγούδι σε πρωτότυπη μουσική σύνθεση που δεν έχει ανάγκη τον στίχο και τη φωνή.

Στο «September Song» το κουαρτέτο και ο Bleckmann πετυχαίνουν μια από τις καλύτερες εκτελέσεις που έχουν γίνει ποτέ και δίνουν μάθημα απόλυτης οικειοποίησης ενός κλασικού υλικού και μετατροπής του σε κάτι εντελώς καινούργιο και απολύτως δικό τους. Το τελικό άκουσμα είναι σαν το μαγικό και απόκοσμο κάλεσμα ενός ξωτικού στο οποίο δεν μπορείς να αντισταθείς.

Εννιά τραγούδια του Kurt Weill ξεδιπλώνονται με τον ίδιο δημιουργικό, ευφάνταστο, πρωτότυπο και ενιαίο υφολογικά τρόπο και συγκροτούν μία από τις πιο ενδιαφέρουσες και έμπλεες νοήματος μουσικές προτάσεις στο είδος τους.

Η Julia Hulsmann, με τον πιο hot τρομπετίστα της ευρωπαϊκής σκηνής της τζαζ, αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, τον Tom Arthurs και τον βοκαλίστα Theo Bleckmann, που ακούγεται σαν να βγήκε από το γκόθικ μυθιστορηματικό ύφος μιας ‘Εμιλυ Μπροντέ, στηρίζονται στην πιο συμπαγή, σίγουρη και ακριβή παρουσία του έμπειρου Marc Muellbauer στο κοντραμπάσο και του ευφυούς και δημιουργικού ντράμερ Heinrich Kobberling και επιτελούν το θαύμα!

Τα τρία ποιήματα, τέλος, του «θεϊκού» Αμερικανού προγόνου της νεωτερικότητας, Walt Whitman, που με μοναδικό τρόπο μελοποιεί, η Γερμανίδα πιανίστρια και συνθέτρια, σαν μονόχορδο χαρωπό παιδικό τραγούδι που κρύβει καλά τον υπόγειο, εγγενή φόβο της ύπαρξης, συμπληρώνουν ιδανικά το υπέροχο μουσικό μπουκέτο του «A Clear Midnight» με τον χαρακτηριστικό υπότιτλο «Kurt Weill and America».

Όποιος θα ήθελε μια ακόμα αναγνωρίσιμη επανεκτέλεση των διάσημων και αγαπημένων τραγουδιών των Weil και Brecht, του πιο επιδραστικού γερμανικού ντουέτου του 20ού αιώνα, καλά θα κάνει να αγνοήσει τη δουλειά αυτή. Όποιος αναζητάει τις δυνατές συγκινήσεις της φαντασίας και του συναισθήματος, θα τον λατρέψει.

Τόσο απλά και τόσο σύνθετα…

Posts navigation

1 2 3 4 5 6 7 8
Scroll to top