Open post

Ανάμεσα στους ουρανοξύστες, τα «αστικά χωριά» της Κίνας

Ανάμεσα στους ουρανοξύστες, τα «αστικά χωριά» της Κίνας

Urban Village, σημαίνει Αστικό Χωριό. Ή καλύτερα, «χωριό μέσα στην πόλη». Το Μπαϊσιζού είναι ένα από τα τελευταία «αστικά χωριά» της πόλης Σενζέν. Μέρος του σχεδιάζεται να κατεδαφιστεί για να ανοίξει ο δρόμος για νέες κατοικίες, εμπορικά κέντρα και ξενοδοχεία. Αλλά στο χωριό ζουν 150.000 άνθρωποι, μετανάστες οι περισσότεροι. Και έχουν φτιάξει τη ζωή τους εκεί. Δίνοντάς του ζωντάνια, παρά τα προβλήματα. Και αποτελώντας «μυελό των οστών» για την ανάπτυξη μιας πόλης, που τώρα πια δεν τους χρειάζεται και τόσο.

της Μάχης Μαργαρίτη

Αν και τα «χωριά» συχνά έχουν δεκάδες χιλιάδες κατοίκους, κράτησαν τον τίτλο λόγω της οικειότητας που φέρνει η διατήρηση των παραδόσεων και η ύπαρξη μικρών οικογενειακών επιχειρήσεων.

Στο Μπαϊσιζού, όπως και σε όλα τα αστικά χωριά, κεντρικός πολεοδομικός σχεδιασμός δεν υπάρχει. Επικρατεί η «αρχιτεκτονική της χειραψίας». Δηλαδή, κτίρια που είναι τόσο κοντά μεταξύ τους, ώστε οι γείτονες μπορούν να ανταλλάζουν χειραψίες μέσα από τα παράθυρα. Όσο έρχεται κι άλλος κόσμος για να ζήσει εκεί, τα κτίρια μεγαλώνουν προς τα επάνω, και τα δωμάτια χωρίζονται σε όλο και μικρότερα τμήματα. Όσο πιο πολλοί οι ένοικοι, εξάλλου, τόσο περισσότερα τα έσοδα για τους ιδιοκτήτες.

Δωρεάν κουρέματα στους δρόμους του Μπαϊσιζού

Καταφύγιο για τους μετανάστες

Η Σενζέν είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μητροπόλεις της νοτιοανατολικής Κίνας. Σίλικον Βάλεϊ της Κίνας την αποκαλούν. Οι τουριστικοί οδηγοί θα ανέφεραν τα «ευπαρουσίαστα» μέρη της. Αλλά αναπόσπαστο κομμάτι της είναι και τα «αστικά χωριά» της. Το μεγαλύτερο από αυτά, το Μπαϊσιζού αποτελείται από πέντε μικρότερα χωριά. Θύλακας υποδοχής επί δεκαετίες οικονομικών μεταναστών και μεταναστών που συνέβαλαν στη ραγδαία οικονομική ανάπτυξη της Σενζέν.

Εδώ έρχονται εσωτερικοί μετανάστες -οι περισσότεροι εργάτες και πρόσφατοι απόφοιτοι πανεπιστημίων- για να βρουν ένα οικονομικό μέρος να μείνουν. Κάτοικοί τους είναι κυρίως άνθρωποι φτωχοί. Και περαστικοί. Υπερπληθυσμός, φτωχές υποδομές, υψηλή εγκληματικότητα. Από τη μία. Γιατί τα χωριά αυτά είναι από τις πιο ζωντανές περιοχές των πόλεων, και καταφύγιο για αυτούς που φτάνουν στα αστικά κέντρα.

Στο Μπαϊσιζού υπάρχει μια ισχυρή αίσθηση κοινότητας. Τη μέρα, πεζοί ανακατεύονται με αυτοκίνητα και ποδήλατα. Παιδιά μετατρέπουν σε παιδική χαρά κάθε γωνιά που βρίσκουν. Τη νύχτα, πλήθη κόσμου είναι έξω στους δρόμους. Γυναίκες μαζεύονται για να κάνουν τη μπουγάδα τους έξω από κοιτώνες χτισμένους την εποχή του Μάο. Στα σοκάκια στήνονται τραπέζια μπιλιάρδου, και αυτοσχέδιες προβολές ταινιών γίνονται δίπλα σε άδεια κτίρια μαρκαρισμένα προς κατεδάφιση με κόκκινη μπογιά.

Τα παιδιά των μεταναστών παρακολουθούν μαθήματα σε ένα σχολείο στο χωριό. Αν δεν υπήρχε, δε θα μπορούσαν να γραφτούν στα δημόσια σχολεία της πόλης, επειδή δεν έχουν τις προϋποθέσεις.

Τα χαμηλά ενοίκια και η ζωντάνια στον αέρα του Μπαϊσιζού το έχουν κάνει πόλο έλξης για ξένους νέους επιχειρηματίες. Σχεδιαστήρια, καταστήματα, ζυθοποιίες, χώρους για χρήστες τεχνολογίας, όλα τα συναντά κανείς στο χωριό.

Υγρά σοκάκια καταλήγουν σε λεωφόρους φρενώδους εμπορικής δραστηριότητας. Μανάβηδες, μάστορες, χειροπράκτες, έμποροι επίπλων, χαρτομάντες, σχολεία, μικρά ξενοδοχεία, υπαίθρια μπιλιαρδάδικα, κοινόχρηστα πλυντήρια, κομμωτήρια με πλήρη περιποίηση για τέσσερα δολάρια.

«Για τους νέους, αυτό είναι ένα συναρπαστικό μέρος», έλεγε πρόσφατα στους New York Times η Μέρι Αν Ο΄Ντόνελ, που ζει 20 χρόνια εκεί και είναι συνιδρύτρια του «Χειραψία 302». Μια συλλογικότητα, οι CZC Special Forces, χρησιμοποιεί την τέχνη του δρόμου για να κάνει τα μέσα ενημέρωσης να δουν πέρα από τα στερεότυπα, και να κατανοήσουν τις κοινωνικές αξίες που ανθίζουν σε αυτά τα μέρη, κάτι παραπάνω από γειτονιές με χαμηλό εισόδημα.

Το «πείραμα της Σενζέν»

Πριν από 60 χρόνια, η γη από πέντε χωριά του Μπαϊσιζού κολεκτιβοποιήθηκε, και δημιουργήθηκε μια αγροτική κοινότητα. Στο τέλος της δεκαετίας του ’70 το Πεκίνο έβαλε σε εφαρμογή σχέδιο για να μετατρέψει τη Σενζέν στην πρώτη Ειδική Οικονομική Ζώνη της χώρας -ένα «πείραμα» εφαρμογής φιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών, γράφει στο Foreign Policy η συγγραφέας Έλι Μακίνον, που ζει 20 χρόνια στη Σενζέν.

Με την αστικοποίηση, «οι χωρικοί πήραν χρήματα, αλλά έχασαν τη βάση της ζωής τους, την αγροτική απασχόληση και έμειναν μετέωροι σε μια ‘θάλασσα’ από κατασκευές. Από τη στιγμή, όμως, που κράτησαν τίτλους ιδιοκτησίας, κράτησαν και μια θέση εντός του καπιταλιστικού πειράματος». Καθώς έφταναν κύματα μεταναστών  για να δουλέψουν στην «έκρηξη» της κατασκευής, οι χωρικοί-νυν ιδιοκτήτες, άρχισαν να χτίζουν κτίρια που έφταναν τόσο ψηλά όσο οι ένοικοι μπορούσαν να ανεβούν. Και να τα χωρίζουν σε όλο και μικρότερα δωμάτια, όλο και πιο κοντά μεταξύ τους. Δημιουργήθηκε έτσι στην πόλη μια «στεγαστική ραχοκοκαλιά», που χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξή της.

Αλλά, ταυτόχρονα, τα χωριά άρχισαν να περικυκλώνονται από ουρανοξύστες, συγκροτήματα κατοικιών και εμπορικά κέντρα.

Περιφραγμένο εργοτάξιο στο Μπαϊσιζού

Από «μοχλός», εμπόδιο

Σταδιακά, η Σενζέν μετατράπηκε σε «μεγα-πόλη» του κινεζικού Νότου. Από 300.000 κατοίκους το 1979, έφτασε να αριθμεί 18 εκατομμύρια σήμερα. Έγινε ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα αστικά κέντρα στην ιστορία. Ουρανοξύστες, εμπορικά κέντρα, πολυτελή ξενοδοχεία, ακριβές κατοικίες έφτιαξαν το νέο σκηνικό. Οι τιμές των ακινήτων εκτοξεύτηκαν.

Πολλά «αστικά χωριά», τοποθετημένα στο κέντρο της, ξαφνικά έγιναν «φιλέτα». Και «ξαφνικά» άρχισε η κεντρική συζήτηση για τη βρωμιά και τα προβλήματά τους. «Καθώς η πόλη -και η χώρα- θέλουν γρήγορο εκσυγχρονισμό, χωριά όπως το Μπαϊσιζού μοιάζουν με παραφωνία σε όσους σχεδιάζουν την ανάπλαση. Στα μάτια των κυβερνητικών αξιωματούχων, φαντάζουν βρώμικα και οπισθοδρομικά», έγραφε το άρθρο των New York Times. Στα μάτια και πολλών άλλων, το χωριό ήταν φιλέτο προς εμπορική εκμετάλλευση. Τα «σχέδια ανάπλασης» της περιοχής πρωτοεμφανίστηκαν το 2005. Το 2014, άρχισαν να μαρκάρονται τμήματά της.

Τον περασμένο χρόνο, ένας τοίχος υψώθηκε στον κεντρικό δρόμο του χωριού, κρύβοντας την προς κατεδάφιση περιοχή, προσπαθώντας να απομακρύνει τους πεζούς από τα μαγαζιά που πεισματικά έχουν μείνει ανοιχτά. Τους τελευταίους μήνες, κτίρια στη βιομηχανική ζώνη του Μπαϊσιζού κατεδαφίζονται.

«Η τοπική κυβέρνηση έβγαλε το Μπαϊσιζού στο σφυρί για ανάπλαση, και μια εταιρία από το Χονγκ-Κονγκ σχεδιάζει να το αντικαταστήσει με 59,2 εκατομμύρια τετραγωνικά πόδια από ψηλά κτίρια, εμπορικά κέντρα, ξενοδοχεία και έναν ουρανοξύστη-νέο «έμβλημα» της περιοχής», γράφει η Έλι Μακίνον.

Η πόλη, και η ψυχή της

«Οι πυκνοί, μπερδεμένοι λαβύρινθοι του Μπαϊσιζού σύντομα θα υποκύψουν στον μοντερνισμό. Αλλά χωρίς αυτούς, η κινεζική μητρόπολη ίσως δε θα είχε δημιουργηθεί ποτέ.»

«Αν η Σενζέν χάσει τα προσβάσιμα ενοίκιά της, θα σπάσει όλη η αλυσίδα», λέει 44χρονος αρχιτέκτονας Ντουάν Πενγκ που μελετά τα αστικά χωριά. «Κάθε πόλη χρειάζεται ένα μέρος όπου οι άνθρωποι μπορούν να έχουν τον χρόνο να τακτοποιηθούν και να ριζώσουν. Η Σενζέν είναι ένα χωνευτήρι μεταναστών. Όλοι χρειάζονται ένα μέρος όπου μπορούν να επιβιώσουν, να ενσωματωθούν και να ανθίσουν.»

Οι κάτοικοί της περιμένουν. Δεν είναι σίγουροι ότι τα σχέδια θα υλοποιηθούν. Μέχρι τότε, δε φεύγουν, λένε. Δεν έχουν άλλωστε και πού να πάνε. Τα ενοίκια έξω από το «καταφύγιο» του Μπαϊσιζού είναι τουλάχιστον τρεις φορές υψηλότερα.

«Οι πολιτικές ποτέ δε σχεδιάζονται για να ωφελήσουν τις κατώτερες τάξεις», λέει στους New York Times ο 32 χρόνων Λαν Τζιανγκ, που έχει ένα μικρό κατάστημα επιδιόρθωσης υπολογιστών.

«Όταν πρωτοπερπάτησα στο Μπαϊσιζού, γύρισα πίσω στην παιδική μου ηλικία. Οι μικροί δρόμοι και τα σοκάκια, η ανθρωπιά του μέρους», θυμάται ο Ντουάν. Και εξηγεί στην Έλι Μακίνον ότι, «στη διάρκεια προηγούμενων αναπλάσεων αστικών χωριών, ασχολήθηκαν με τα συμφέροντα του κατασκευαστή, της κυβέρνησης, των αρχικών κατοίκων. Αλλά κανείς δεν ασχολήθηκε με τα συμφέροντα των ενοικιαστών. Και, με έναν τρόπο, αυτοί οι ενοικιαστές είναι οι αληθινοί ιδιοκτήτες των χωριών αυτών».

Ο Ντουάν θέλει να ακουστούν οι φωνές των κατοίκων. Πιστεύει ότι μπορούν να βάλουν «φρένο» στα σχέδια. Όπως συνέβη νωρίτερα το καλοκαίρι, όταν ντόπιοι σχεδιαστές, αρχιτέκτονες και καλλιτέχνες αντιτάχθηκαν στα σχέδια ανάπλασης ενός άλλου αστικού χωριού της Σενζέν, του Χουμπέι. Οι αντιδράσεις ματαίωσαν τα σχέδια επέμβασης στο ιστορικό κέντρο του.

Γι΄αυτό, τα απογεύματα των Σαββάτων, ο Ντουάν περπατά στη γειτονιά και φωτογραφίζει κατοίκους να κρατούν έναν μικρό μαυροπίνακα. Με κιμωλία γράφουν πάνω του δυο λέξεις: «buchai», δηλαδή, «μην κατεδαφίσετε». Δε δέχονται όλοι να φωτογραφηθούν. Αλλά κάποιοι είναι πρόθυμοι και για περισσότερα. Σε μια βόλτα, συναντά τον Γου, 31 χρόνων, προγραμματιστή. Μαζί με τη γυναίκα και το παιδί τους, γυρίζουν από την αγορά. Ο Γου συνοδεύει την οικογένειά του στο σπίτι τους. Πιάνει έναν δεύτερο μαυροπίνακα, και έρχεται να βοηθήσει τον Ντουάν. Να υπερασπιστεί το σπίτι του. Και τα σπίτια των άλλων.

 

πηγές: European Press Agency, Untapped Cities, New York Times, Foreign Policy

φωτογραφίες: ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

 

 

 

 

 

Powered by WPeMatico

Open post

H oυγγρική «ραψωδία»

H oυγγρική «ραψωδία»

Του Πολυδεύκη Παπαδόπουλου

Αμηχανία δημιουργεί στις Βρυξέλλες, καθώς και άλλες κοινοτικές πρωτεύουσες, το δημοψήφισμα στην Ουγγαρία σχετικά με την αποδοχή ή μη της μετεγκατάστασης των προσφύγων. Το αποτέλεσμά του μπορεί να ανατρέψει πλήρως και οριστικά το σύστημα κατανομής προσφύγων που έχουν αποφασίσει τα κράτη-μέλη της ΕΕ, μετά από πρόταση της Κομισιόν και το οποίο ήδη εφαρμόζεται περιορισμένα και με πολλά εμπόδια.

Πέραν τούτου, το δημοψήφισμα της Ουγγαρίας μπορεί να οδηγήσει τη χώρα σε ευρύτερη απόκλιση από την ΕΕ και η τάση αυτή να επηρεάσει και τα υπόλοιπα 3 κράτη μέλη του Bίζεγκραν (Πολωνία, Τσεχία, Σλοβακία), τα οποία παρουσιάζουν ορισμένες ομοιότητες.

«Θέλετε η Ευρωπαϊκή Ένωση να θεσπίσει την υποχρεωτική μετεγκατάσταση των μη-ουγγρικής καταγωγής πολιτών στην Ουγγαρία, χωρίς την έγκριση του Κοινοβουλίου της Ουγγαρίας;» είναι το ερώτημα στο οποίο καλούνται να απαντήσουν οι πολίτες της και το οποίο κάθε άλλο παρά ουδέτερο μπορεί να χαρακτηριστεί. Πάντως, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις το ΟΧΙ θα επικρατήσει με άνεση και οι Ούγγροι ψηφοφόροι θα έρθουν να  επικυρώσουν αυτό που κάνει η κυβέρνησή τους εδώ και ένα χρόνο· δηλαδή να πολεμά με κάθε μέσο το έκτακτο σχήμα μετεγκατάστασης προσφύγων που υιοθέτησε η ΕΕ στη Σύνοδο Κορυφής του περσινού Οκτώβριου, αλλά και να τοποθετεί φράκτες και στρατό στα σύνορα της Ουγγαρίας. Να σημειωθεί ότι οι συμφωνίες σε επίπεδο ΕΕ πρόβλεπαν την μετεγκατάσταση περίπου 1300 προσφύγων στην Ουγγαρία, από τους οποίους δεν έχει πάρει, βέβαια, κανέναν.   

Παρ΄ όλα αυτά, η Kομισιόν συνεχίζει τις προσπάθειες για κοινή διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, προτείνοντας έναν μόνιμο μηχανισμό ποσοστώσεων στην κατανομή των αιτούντων άσυλο, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Κανονισμού του Δουβλίνου. Σ΄ αυτό το πλαίσιο και σε μια προσπάθεια να σχετικοποιήσει το πολύ πιθανό «OXI» των Ούγγρων, η Επιτροπή φαίνεται να θέτει ως προτεραιότητα τη μη αμφισβήτηση της υπάρχουσας νομοθεσίας. «Τα κράτη-μέλη έχουν τη νομική υποχρέωση της εφαρμογής των αποφάσεων που ελήφθησαν», επανέλαβε ο αρμόδιος Επίτροπος για τα θέματα της Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος, ενώ κύκλοι της Επιτροπής υπογραμμίζουν ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος μπορεί να αφορά μόνο μελλοντική νομοθεσία.

Ωστόσο, το ενδεχόμενο «ΟΧΙ» των Ούγγρων θα αποτελέσει πλήγμα για τη νομιμοποίηση των πολιτικών της ΕΕ, καθώς και για την ενότητα των μελών της. Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, είχε εκφράσει τις ανησυχίες του για κάτι τέτοιο, προειδοποιώντας ήδη από το καλοκαίρι πως «εάν καθιερωθούν τα δημοψηφίσματα για κάθε απόφαση του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι σε κίνδυνο». Και να σημειωθεί ότι το εν λόγω δημοψήφισμα είναι το 3ο  που διοργανώνεται μέσα στο χρόνο σε κράτος-μέλος με θέμα τις ευρωπαϊκές πολιτικές. Έχει προηγηθεί αυτό της Βρετανίας, που κατέληξε στο Brexit, αλλά ακόμη ένα στην Ολλανδία, με το οποίο οι πολίτες της απέρριψαν την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας της ΕΕ με την Ουκρανία.

Ποιά Ευρώπη θέλουμε;

Ενδεικτικά για το πώς αντιμετωπίζει η κυβέρνηση του Ορμπαν την κατάσταση στο προσφυγικό, αλλά και τη λειτουργία της ΕΕ,  είναι τα όσα έχει αναφέρει ο ίδιος για τη διοργάνωση του δημοψηφίσματος. «Αυτό το δημοψήφισμα αφορά τι είδους Ευρώπη θα έχουμε στο μέλλον. Θέλουμε να επιτραπεί στα θεσμικά όργανα της ΕΕ να σφετεριστούν εξουσίες που δεν τους έχουν δοθεί από τις ιδρυτικές συνθήκες; Δίνοντας στους ανθρώπους φωνή σε ένα τόσο σημαντικό θέμα -το δικαίωμα να αποφασίσουν ποιος μπορεί να ζει στη χώρα του- η Ουγγαρία θέλει να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα προς την ΕΕ, το οποίο ελπίζουμε ότι θα βοηθήσει την ΕΕ να διορθώσει την πορεία της» έχει πει σε έναν από τους λόγους του.

«Έχουμε το δικαίωμα να επιλέγουμε με ποιους ζούμε” γράφει ένα από τα συνθήματα της καμπάνιας του “ΟΧΙ”, η οποία μιμείται σε πολλά σημεία εκείνη του Brexit λίγους μήνες νωρίτερα. Τα καραβάνια εισβολέων- προσφύγων που φιγουράραν τότε στις αφίσες του βρετανικού κόμματος της Ανεξαρτησίας εμφανίζονται σήμερα στα πόστερ και τα φυλλάδια υπέρ του ΟΧΙ στην Ουγγαρία, με την πατρωνία του δυνάμεων που στηρίζουν την κυβέρνηση. Ο δε Βίκτορ Όρμπαν, ενώ πριν ένα περίπου χρόνο εθεωρείτο ότι βρισκόταν στο περιθώριο της ευρωπαϊκής πολιτικής, σήμερα έχει γίνει άτυπα ο ηγέτης της ομάδας των χωρών του Βίσεγκραντ, που φιλοδοξεί να αλλάξει την ευρωπαϊκή πολιτική για τη μετανάστευση και όχι μόνον.

Η κατάσταση με τα σύνορα και τους πρόσφυγες στην Ουγγαρία

Οι φράχτες με αγκαθωτό συρματόπλεγμα, οι ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις και μια σειρά από φυλάκια σφραγίζουν από τον περσινό χειμώνα τα σύνορα της Ουγγαρίας με τη Σερβία και την Κροατία, αφήνοντας σε ελάχιστους πρόσφυγές ή μετανάστες τα περιθώρια να τα διαπερνούν χωρίς έλεγχο. Επίσης, από τον Αύγουστο του 2015, η ουγγρική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει τη Σερβία «ασφαλή τρίτη χώρα», με αποτέλεσμα να απορρίπτει τις αιτήσεις για άσυλο όλων των προσφύγων που εισέρχονταν από εκεί. Από τις περίπου 200.000 αιτήσεις που υποβλήθηκαν μέσα στο 2015 εγκρίθηκαν μόλις οι 264. Ακόμη, από τον περσινό Σεπτέμβριο, η Βουδαπέστη έκανε ένα βήμα παραπάνω, ποινικοποιώντας την παράνομη είσοδο στη χώρα. Το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες να συλλαμβάνονται και να οδηγούνται στα δικαστήρια. Σε περίπου 5.000 από αυτούς απαγγέλθηκαν, μάλιστα,  κατηγορίες για πρόκληση ζημιών στους συνοριακούς φράχτες…

Και καθώς η μεν επαναπροώθηση στις γειτονικές χώρες δεν είναι δυνατή, η δε Ουγγαρία δεν διαθέτει κέντρα υποδοχής παρά μόνο κέντρα κράτησης, πολλοί πρόσφυγες και ασφαλώς και μετανάστες καταλήγουν αναγκαστικά στους δρόμους, αντιμέτωποι με το αδίκημα ότι δεν έχουν νόμιμη στέγη.

Όλα αυτά οδήγησαν πριν μερικές εβδομάδες τον Υπουργό Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Γιαν Ασελμπορν, να ζητήσει την αποπομπή της Ουγγαρίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επίσης, η Διεθνής Αμνηστία έχει καταγγείλει επανειλημμένα τη χρήση «πλαστικών σφαιρών, δακρυγόνων και βομβίδων κρότου λάμψης» από τις συνοριακές φρουρές της χώρας. «Η Ουγγαρία μεταμορφώνεται ουσιαστικά σε μια ελεύθερη ζώνη από πρόσφυγες με εξόφθαλμες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των διεθνών της υποχρεώσεων» έχει δηλώσει ο υπεύθυνος της Διεθνούς Αμνηστίας για την ΚΑ Ευρώπη, Τζον Νταλχούισεν.

Το δημοψήφισμα και η «πολιτισμική αντεπανάσταση»

Στις 24 Φεβρουαρίου, ο Όρμπαν ανήγγειλε ότι η κυβέρνησή του θα διεξήγαγε Το δημοψήφισμα για το αν οι Ούγγροι θα αποδεχθούν ή όχι το ευρωπαϊκό σχέδιο μετεγκατάστασης των προσφύγων αναγγέλθηκε από τον Ορμπαν στις 24 του περασμένου Φερβουαρίου. Η πρόταση εγκρίθηκε σχεδόν αμέσως τόσο από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας όσο και από το κοινοβούλιο της, με τις ψήφους του κυβερνώντος κόμματος Φιντέζ, του ακροδεξιού Τζόμπικ και βουλευτών των Χριστιανοδημοκρατών που συνεργάζονται με την πλειοψηφία.

Όπως προαναφέρεται, το ερώτημα του δημοψηφίσματος είναι εντελώς προσαρμοσμένο στις επιλογές της κυβέρνησης, καθώς ενδεχόμενη θετική απάντηση θα συνεπαγόταν τη defacto κατάργηση της ουγγρικής εθνικής κυριαρχίας.  ΄Eτσι, όλες οι δημοσκοπήσεις έδειξαν μεγάλο προβάδισμα στο «ΟΧΙ», που ξεκίνησε από 62%, εκτοξεύτηκε στο 85% και αργότερα σταθεροποιήθηκε στο επίπεδο του 75%. Όμως, το στοίχημα για τον Όρμπαν είναι να κινητοποιήσει τα 8 εκατομμύρια Ούγγρων ψηφοφόρων για να ψηφίσουν, καθώς το δημοψήφισμα θα κριθεί άκυρο αν η συμμετοχή δεν ξεπεράσει το 50%. Ετσι, το μποϋκοτάζ αποτελεί, ουσιαστικά, το μόνο χαρτί που έχει στα χέρια της η κατακερματισμένη Κεντροαριστερή αντιπολίτευση και τα κοινωνικά κινήματα που αντιτίθενται στην πολιτική Όρμπαν. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πρόθεση συμμετοχής 55%-60%.

Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν, πάντως, ότι για τον Όρμπαν, η αντιμεταναστευτική πολιτική είναι περισσότερο ένα μέσο παρά ο σκοπός. «Περιμένουμε το τέλος μιας εποχής, μιας ολόκληρης αντίληψης και ιδεολογίας. Θα μπορούσαμε να την πούμε εποχή της ‘φιλελεύθερης σύγχυσης’. Είναι αυτή η εποχή που φτάνει στο τέλος της», τόνιζε πέρυσι σε ομιλία του. Και φέτος, πριν λίγες εβδομάδες, συναντώντας στην Πολωνία τον ηγέτη της πολωνικής Δεξιάς Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, ξεδίπλωσε ακόμη περισσότερο το όραμά του για την αναγέννηση της Γηραιάς Ηπείρου και πως την εννοεί. «Είμαστε ένα ιστορικό πολιτισμικό κίνημα και σήμερα υπάρχουν πραγματικά οι δυνατότητες για μια πολιτισμική αντεπανάσταση» δήλωνε στη Βαρσοβία, σε έναν συνομιλητή και σε ακροατήριο  που βρίσκονται πολύ κοντά στις θέσεις του.

Powered by WPeMatico

Open post

Η σφαγή των Ιταλών στην Κω από τους ναζί το 1943

Η σφαγή των Ιταλών στην Κω από τους ναζί το 1943

Ήταν ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα πολέμου και αμέσως μετά την εξόντωση των Ιταλών στην Κεφαλονιά από τους Γερμανούς, το δεύτερο κατά σειρά σημασίας και μεγέθους. Αναφερόμαστε στις εκτελέσεις Ιταλών στο νησί της Κω, μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας. Για το θέμα αυτό μας μίλησε ο Ιωάννης Δ. Τρικοίλης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής, ενώ ευχαριστούμε και το Δήμο της Κω που μας εξυπηρέτησε στην έρευνα αυτή.

εκτελεσθέντες Ιταλοί

-Ποια ήταν η συμπεριφορά των Ιταλών προς τους κατοίκους της Κω και της Δωδεκανήσου γενικότερα;

-Η συμπεριφορά των Ιταλών προς το ελληνικό πληθυσμό είναι γεγονός ότι υπήρξε σαφώς καλύτερη από αυτή των Τούρκων αφού αναφερόμαστε σε ευρωπαϊκό προηγμένο λαό και βεβαίως χριστιανικό λαό, που αυτόματα δημιουργεί θετικά αντανακλαστικά και υψηλές προσδοκίες στους κατοίκους των νησιών της Δωδεκανήσου.  Είναι αληθές ότι από το 1912 και μέχρι την έλευση του πρώτου κυβερνήτη Mario Lago το 1923 υπήρξε στρατιωτική κατοχή κατά την οποία τα νησιά δεν ένιωσαν καταπίεση από ενέργειες επιβολής ή αυταρχικές συμπεριφορές από τους στρατιωτικούς Ιταλούς διοικητές.

Friedrich-Wilhelm Müller ο επικεφαλής της σφαγής

Ο Mario Lago ως πρώτος κυβερνήτης  1923- 1936 όντας γερουσιαστής και μορφωμένος προσπάθησε με αρκετά έξυπνο τρόπο (διαμέσου μεγάλων έργων υποδομών, νέων τεχνικών και τεχνολογιών  στις κατασκευές και στις καλλιέργειες) να δημιουργήσει ένα αίσθημα στους κατοίκους ότι θα αλλάξει η οικονομική κατάσταση τους προσφέροντας τους τη δυνατότητα να αποκτήσουν εάν θέλουν την ιταλική υπηκοότητα και να έχουν πρόσβαση σε διάφορες θέσεις στο Δημόσιο και παράλληλα τη δυνατότητα σπουδών σε ορισμένα Ιταλικά πανεπιστήμια Ρώμης, Πίζας.  Μάλιστα μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1933 η ιταλική διοίκηση προέβη σε δημιουργία της καινούργιας πόλης της Κω με μοντέρνες υποδομές και κτίρια που θα στεγάζονταν όλες οι κρατικές υπηρεσίες.

Παράλληλα έδωσε δάνεια χαμηλότοκα και σε ορισμένες περιπτώσεις άτοκα για κατασκευή κατοικιών, γεγονός που είχε θετική απήχηση στην πλειονότητα των φτωχών κατοίκων (περίπτωση λαϊκών κατοικιών).  Στον τομέα της παιδείας ένα μέρος των χρημάτων για τη λειτουργία των σχολειών είχε προέλευση από τα ιταλικά ταμεία που βεβαίως είχαν πόρους από το ιταλικό κράτος, αλλά και από μια σχετικά ήπια φορολογία των νησιωτών.

Το 1936 στη θέση του μετριοπαθούς Mario Lago έρχεται ο τετράρχης του φασισμού Cesare Maria De Vecchi, άνθρωπος αυταρχικός, σκληρός και σε πολλές περιπτώσεις βάναυσος απέναντι στους νησιώτες που τόλμησαν να oρθρώσουν το ανάστημά τους όταν αυτός επιχείρησε να επιβάλλει ολοκληρωτικά την ιταλική γλώσσα στα σχολεία και να ελέγξει πλήρως την λειτουργία της εκκλησίας. Πολλές υπήρξαν  οι αντιδράσεις των νησιωτών, ιδιαίτερα των Καλύμνιων διανοούμενων, αλλά και του απλού λαού όταν δημιουργήθηκε το εκκλησιαστικό ζήτημα.

Είναι γνωστός ο «πετροπόλεμος» του γυναικείου πληθυσμού της Καλύμνου εναντίων των Ιταλών κατακτητών που ήθελαν να δημιουργήσουν μια νέα κατάσταση στα θρησκευτικά πράγματα (που δεν άρμοζε στις θρησκευτικές παραδόσεις του νησιού των σφουγγαράδων).

-Υπήρχε στο νησί αντιστασιακή δραστηριότητα και αν ναι ποια;

-Στο νησί της Κω δεν μπορούμε να πούμε ότι υπήρξε οργανωμένη αντιστασιακή δράση όμως δεν ήταν λίγες οι φορές που οι κάτοικοι εξέφραζαν σχεδόν φανερά την αντίθεση τους με ορισμένες πρακτικές της ιταλικής διοίκησης κυρίως σε ζητήματα θρησκείας και εκπαίδευσης.

Ζήτημα θρησκείας: η προσπάθεια των Ιταλών να αποκόψουν την εκκλησία της Δωδεκανήσου από το Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως.

Ζήτημα εκπαίδευσης: η επιβολή της ιταλικής γλώσσας ως κύριας γλώσσας στα σχολεία και η σχεδόν κατάργηση της ελληνικής στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

-Μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας και μέχρι τις παρεμβάσεις των Γερμανών, ποια ήταν η στάση των Ιταλών στο νησί;

Από την 8η Σεπτεμβρίου 1943 ημέρα κατά την οποία ο Βασιλείας Vittorio Emmanouele ο Γ’ και ο στρατάρχης Pietro Badoglio κατέληξαν σε μυστική συνθηκολόγηση με τους συμμάχους δεν υπάρχουν μαρτυρίες ή γεγονότα που να μας βεβαιώνουν ότι υπήρξε κάποια αλλαγή στη στάση της ιταλικής διοίκησης έναντι των κατοίκων της Κω  βεβαίως υπήρξε ένα κλίμα έντασης και αβεβαιότητας αφού ο φόβος για αντίδραση των Γερμανών ήταν διάχυτος στις τάξεις της ιταλικής φρουράς του νησιού.

Σε κάποιες μάλιστα περιπτώσεις έχουμε μαρτυρίες κατοίκων της Κω που είχαν κάποια σχέση με Ιταλούς υπαλλήλους αλλά και χαμηλόβαθμους Ιταλούς αξιωματικούς ότι ο φόβος αντιποίνων από πλευρά των εξαγριωμένων Γερμανών έκαναν τους Ιταλούς να αποκτήσουν ένα ηπιότερο προσωπείο απέναντι στους κατοίκους.

Οι Γερμανοί αμέσως μετά την συνθηκολόγηση των Ιταλών έθεσαν σε εφαρμογή την επιχείρηση για τον αφοπλισμό της ιταλικής φρουράς στα Δωδεκάνησα μάλιστα σε αυτήν την επιχείρηση έδωσαν ειρωνικά την κωδική ονομασία «ΑΞΩΝ».  Στη Ρόδο με αστραπιαία κίνηση ο έμπειρος υποστράτηγος Ulrich Kleemann με τη μεραρχία εφόδου «ΡΟΔΟΣ» κατάφερε μέσα σε λίγες ώρες να αιχμαλωτίσει αμαχητί τον κύριο όγκο της μεραρχίας «REGINA» που έδρευε στη Ρόδο, ένα σύνολο ανδρών όλων των κλάδων που αριθμούσε γύρω στις 40.000.  Ο επόμενος στόχος ήταν η Κως και η Λέρος.

Friedrich-Wilhelm Müller

Η Κως έπρεπε να καταληφθεί πρώτη γιατί διέθετε αεροδρόμιο και οι υπερασπιστές της Ιταλοί ήταν γύρω στις 4.000 και οι Βρετανοί 1.600, αριθμός που σίγουρα ήταν μικρότερος από αυτόν της Ναυτικής βάσης της Λέρου.  Οι Γερμανοί άρχισαν να βομβαρδίζουν από την επομένη της συνθηκολόγησης των Ιταλών όλους τους στρατιωτικούς στόχους της Κω, παράλληλα δε με προκηρύξεις ενημέρωναν τους Ιταλούς ότι σε περίπτωση συνεργασίας αυτοί θα θεωρηθούν σύντροφοι και σύμμαχοι, σε περίπτωση που παραδοθούν θα θεωρηθούν αιχμάλωτοι πολέμου και η μεταχείριση τους θα είναι η προβλεπόμενη από τις προβλεπόμενες συνθήκες.

Friedrich-Wilhelm Müller

Σε περίπτωση ένοπλης αντίστασης αυτόματα θα καταδικαστούν για έσχατη προδοσία με ό,τι αυτό συνεπάγεται.  Η συντριπτική πλειοψηφία των Ιταλών αξιωματικών πλην ελαχίστων πεπεισμένοι ότι η παρουσία των Βρετανών από τη μια αλλά και η πτώση της γερμανικής στρατιωτικής ισχύος από την άλλη καθιστούσε δύσκολο το εγχείρημα των Γερμανών να καταλάβουν τα νησιά. Eτσι λοιπόν αγνόησαν τα τελεσίγραφα των Γερμανών και ετοιμάσθηκαν για μια θανάσιμη μέχρις εσχάτων μάχη.

Ψάχνοντας στον τόπο των εκτελέσεων

Οι  Ιταλοί παραμονή της γερμανικής επίθεσης (που έλαβε την ονομασία ICEBERG – πολική άρκτος) διέθεταν στην Κω γύρω στις 4000 άνδρες υπό την διοίκηση του συνταγματάρχη Felice Leggio.  Στην Κω η βρετανική δύναμη αριθμούσε γύρω στους 1600 άνδρες και μια υπολογίσιμη δύναμη αεροσκαφών με έδρα το αεροδρόμιο της Αντιμάχειας, αλλά σε συνθήκες ανάγκης και στους αεροδιαδρόμους στην περιοχή Τιγκάκι και στη περιοχή Λάμπη πλησίον της πόλης της Κω.

-Πως ξεκίνησαν τα γεγονότα;

-Στις 3 Οκτωβρίου 1943 οι Γερμανοί με απόλυτο αιφνιδιασμό έκαναν απόβαση ταυτόχρονα σε τρία σημεία της Κω. Ο κύριος όγκος των Γερμανών αποβιβάστηκε στην βόρια παραλιακή περιοχή ανάμεσα Μαρμάρι και Τιγκάκι, υπό την διοίκηση του ταγματάρχη Silvester von Saldern.  Ένα άλλο τμήμα αποβιβάστηκε στη νότια περιοχή του νησιού στην περιοχή Αγιος Ζαχαρίας υπό τις διαταγές του λοχαγού Philip Aschof.

αντικείμενα εκτελεσθέντων

Το τρίτο τμήμα αποτελούσε ένας λόχος αμφίβιων καταδρομέων της μεραρχίας Brandenburg και αποβιβάστηκε στην νότια πλευρά της Κω κοντά στη Κέφαλο μαζί με ένα λόχο αλεξιπτωτιστών της ίδιας μεραρχίας που έπεσε μεταξύ Κεφάλου και αεροδρομίου της Αντιμάχειας.

Αυτοί οι δύο λόχοι υπό την διοίκηση του λοχαγού Αρμιν Κουλμαν  και του υπολοχαγού Οsatz είχαν ως κύριο στόχο την κατάληψη του αεροδρομίου.   Οι Γερμανοί έχοντας κυριαρχήσει αεροπορικά στις προηγούμενες μέρες της απόβασης με αστραπιαίες κινήσεις κατάφεραν να καταλάβουν ολόκληρο το νησί της Κω μέσα σε μια ημέρα, αιχμαλωτίζοντας 3145 Ιταλούς και 1388 Βρετανούς.

Ο Γερμανός διοικητής όλων των δυνάμεων της απόβασης αντιστράτηγος Φρίντριχ Μύλλερ όρισε έκτακτο στρατοδικείο μεταξύ 5-6 Οκτωβρίου στο ιταλικό στρατόπεδο της περιοχής Λινοποτίου.  Εκεί δικαστής υπήρξε ο σκληρός λοχαγός των καταδρομέων Άρμιν Κούλμαν ο οποίος με συνοπτικές διαδικασίες απήλλαξε όσους Ιταλούς αξιωματικούς παρέμειναν κατά τη διάρκεια της μάχης αδρανείς και αποδεδειγμένα πιστοί στην φασιστική και ναζιστική συμμαχία και όσους άλλους αξιωματικούς υπηρετούσαν σε μονάδες υγειονομικού.

Οι υπόλοιποι 103 αξιωματικοί με το πρόσχημα ότι θα οδηγηθούν στην παραλία κοντά στην αλυκή για να τους παραλάβει πλοίο που θα τους μεταφέρει στον Πειραιά και από εκεί σε άλλους χώρους αιχμαλωσίας εκτελέστηκαν  κατά ομάδες και θάφτηκαν σε ομαδικούς τάφους που ήδη είχαν ανοιχθεί στην περιοχή Τσιφλίκα δίπλα στην αλυκή.

Οι εκτελέσεις παρέμειναν μυστικές για όλους του υπόλοιπους Ιταλούς αιχμαλώτους, υπήρξαν όμως κάποιοι Ιταλοί αξιωματικοί και καθολικοί ιερείς στους οποίους εκμυστηρεύθηκαν μετά από λίγο οι συνεργάτες των Γερμανών, ένας από αυτούς ήταν ο Ιταλός υπολοχαγός Aielo.  Θα πρέπει να σημειωθεί ότι υπήρξαν και κάποιοι, ελάχιστοι βέβαια, Κωοι που είδαν το φρικιαστικό αυτό έγκλημα των Γερμανών αλλά υπό τον φόβο της τιμωρίας παρέμειναν σιωπηλοί.

-Μετά τις εκτελέσεις ποια ήταν η καθημερινότητα στο νησί μέχρι και τη λήξη του πολέμου;

-Μετά την εκτέλεση των Ιταλών και την επικράτηση των Γερμανών στην Κω επικρατεί ένα κλίμα φόβου και ανασφάλειας παρ’ όλο που οι Γερμανοί έμειναν ουδέτεροι και ουσιαστικά αδιάφοροι για την διοικητική οργάνωση του νησιού.  Στην ουσία επέτρεψαν στο ιταλικό διοικητικό προσωπικό να συνεχίσει το έργο του, ενώ αυτοί είχαν μόνο την στρατιωτική κατοχή.  Την περίοδο των 19 μηνών παρουσίας των Γερμανών στην Κω έχουμε τα πρώτα θύματα της σκληρότητας τους απέναντι σ’ εκείνους που πίστευαν ότι συνεργάζονταν με τους Άγγλους.

Με την κατηγορία ότι εντοπίσθηκε αγγλικό υλικό στην κατοχή τους εκτελέστηκαν με απαγχονισμό οι γεωργοκτηνοτρόφοι Ηλίας Καπιρης, Θεόκριτος Κώστογλου, Γεώργιος Ζουμπουλικος, Ανεζούλα Πατάκου και Σταματία Περρή.

-Υπήρξαν προσπάθειες απόδοσης δικαιοσύνης και τιμωρίας των ενόχων για εγκλήματα πολέμου και ποια ήταν η τύχη τους;

-Μετά το τέλος του πολέμου είναι γεγονός ότι υπήρξαν προσπάθειες για την απόδοση ευθυνών στις βαρβαρότητες των Γερμανών εναντίων των Ιταλών.  Για τους εκτελεσθέντες νησιώτες ούτε λόγος να γίνεται.  Ο στρατηγός Μύλερ υπήρξε διοικητής  των γερμανικών δυνάμεων που κατέλαβαν την Κω και την Λέρο και έκανε πράξη την «ΟΔΗΓΙΑ» του Χίτλερ σχετικά με την μεταχείριση των Ιταλών που θα αντιστέκονταν με τα όπλα εναντίον των πρώην συμμάχων τους.  Ο στρατηγός Μύλερ το 1947 καταδικάσθηκε σε θάνατο από το στρατοδικείο των Αθηνών, η καταδίκη του όμως δεν αφορούσε στην εκτέλεση των Ιταλών αξιωματικών, αλλά για τις δολοφονίες των αμάχων στην Κρήτη της οποίας υπήρξε φρούραρχος για ένα μεγάλο διάστημα.

Η μοίρα των Ιταλών αιχμαλώτων υπήρξε τραγική αναμφισβήτητα, και παραδόξως κανένας Γερμανός δεν διώχθηκε ποινικά για αυτή τη δολοφονία αφού νομικίστικα οι εκτελέσεις ήταν καλυμμένες από το γεγονός ότι η κυβέρνηση Μπαντόλιο δεν είχε κηρύξει πόλεμο κατά της Γερμανίας την 8η Σεπτεμβρίου με  αποτέλεσμα αυτοί οι Ιταλοί αξιωματικοί να θεωρηθούν προδότες των συμμάχων τους και να εκτελεσθούν.

εκτελεσθέντες Ιταλοί

– Στο νησί υπάρχει μνημείο από τον Δήμο και έχουν γίνει και εκδηλώσεις με παρουσία απογόνων των θυμάτων. Ο αντίκτυπος των γεγονότων αλλά και οι κατοπινές εκδηλώσεις μνήμης στην Ιταλία ποιος μπορούμε να πούμε ότι είναι;

-Οι κάτοικοι της Κω και ο Δήμος της Κω παρότι οι Ιταλοί αξιωματικοί υπήρξαν κατακτητές, περιέβαλε την μνήμη τους με σεβασμό.  Δημιούργησε μνημείο μαρμάρινο όπου αναγράφονται όλα τα ονόματα των εκτελεσθέντων Ιταλών αξιωματικών στο χώρο του καθολικού νεκροταφείου.  Τα τελευταία χρόνια σε συνεργασία με το κομιτάτο των Ιταλών πεσόντων στο Αιγαίο γίνονται λαμπρές εκδηλώσεις μνήμης παρουσία των Ιταλικών Αρχών αλλά και πλήθους συγγενών των εκτελεσθέντων.

Ο Πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας Giorgio Napolitano είχε προγραμματίσει την επίσκεψη του στην Κω στην 70η επέτειο της εκτέλεσης όμως πολιτικοί λόγοι της τελευταίας στιγμής (πτώση της κυβέρνησης Berlusconi) δεν του επέτρεψαν να παραστεί στις εκδηλώσεις μνήμης. Ωστόσο έστειλε δια αντιπροσώπου του μια πλακέτα που ευχαριστεί τον Κωακό λαό για τον σεβασμό και την συμπάθεια του προς τους Ιταλούς πεσόντες.  Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί τεράστια δημοσιότητα στο γεγονός των Ιταλών αξιωματικών της Κω.  Σε αυτές τις προσπάθειες πρωτεργάτης είναι ο συνταγματάρχης εν αποστρατεία Pietro Giovanni Liuzzi και βέβαια όλοι οι συγγενείς των θυμάτων.

Το  2015 με  πρωτοβουλίες  του κ. Liuzzi και του στρατιωτικού ακόλουθου της ιταλικής πρεσβείας στην Αθήνα έγινε προσπάθεια εντοπισμού και ανασκαφής στην  περιοχή όπου έγιναν οι εκτελέσεις για τον εντοπισμό των υπολοίπων τριών ομαδικών τάφων και την εύρεση των λειψάνων περίπου 30 αξιωματικών που δεν είχαν εντοπισθεί στις πρώτες έρευνες στις οποίες είχε γίνει η εκταφή των 64 σορών, λίγα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου.

Δυστυχώς δεν κατέστη δυνατό να εντοπισθούν οι υπολειπόμενοι ομαδικοί τάφοι όμως εντοπίσθηκε μεγάλος αριθμός προσωπικών αντικειμένων από τους ήδη ανοιγμένους τάφους.

Συγκεκριμένα βρέθηκαν χρυσά γυαλιά, χρυσά μενταγιόν και φυλακτά, μια χρυσή πένα, κουμπιά, διακριτικά βαθμού και ειδικοτήτων, λίγα οστά και το συγκλονιστικότερο όλων δεκαεπτά κάλυκες από τις χαριστικές βολές των Γερμανών εκτελεστών.  Τα αντικείμενα αυτά κατόπιν απόφασης του κομιτάτου των Ιταλών πεσόντων εκτίθενται στο μουσείο νεώτερης ιστορίας της Κω.

Φωτο: αρχείο Ιωάννη Τρικοίλη

Φωτογραφίες Ιταλών εκτελεσθέντων: αρχείο Pietro Giovanni Liuzzi

Συνέντευξη: Nάσος Μπράτσος

 

Powered by WPeMatico

Open post

Κωσταντής Σταυρόπουλος: «Βαλκάνια εξπρές»

Κωσταντής Σταυρόπουλος: «Βαλκάνια εξπρές»

ΕΝΑΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ, ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ
Επιμέλεια: Μαρία Σφυρόερα

Όλα άρχισαν με μια προσωπική ασήμαντη ιστορία. Ήταν καλοκαίρι του 2013. Με δύο φίλους σε ένα road-trip μέσα και γύρω απ’ τα Βαλκάνια. Ένα βράδυ, έχουμε χαθεί στους δρόμους της Βουδαπέστης. Εγώ κάθομαι στο πίσω κάθισμα και οι άλλοι δύο μπροστά προσπαθούν να βγάλουν άκρη με το GPS στο κινητό του ενός. Η φωνή που ακούμε μας είχε συστηθεί ως «Κώστας» όταν το είχαμε προγραμματίσει στην αρχή του ταξιδιού. Έκτοτε σε κάθε λάθος του, η οργή μας είχε αποδέκτη με όνομα. Και καθώς μέχρι να βρούμε το σωστό δρόμο βρίζουμε ό,τι έχει και δεν έχει ο καημένος ο «Κωστάκης», μου έχει ήδη καρφωθεί η ιδέα. Τι θα συνέβαινε αν όντως υπήρχε ένας τύπος εκεί μέσα που ακούει όλα αυτά για τη μητέρα, την οικογένεια και το σπίτι του και δεν μπορεί να μας απαντήσει; Κι αν υπήρχε, σίγουρα δε θα είχε χωθεί εκεί με τη θέλησή του.

Έτσι γεννήθηκε ο πρώτος ήρωας του βιβλίου. Η αποδοχή της ιδέας απ’ την παρέα ήταν καταλυτική για τη συνέχεια. Μέχρι να τελειώσουμε το ποτό είχα σκιτσάρει στο μυαλό μου και την ηρωίδα που πολύ αργότερα πήρε την τελική της μορφή. Μια Ελληνίδα, βιολίστρια σε ένα όχι και τόσο καλής φήμης ξενοδοχείο στην παραλιακή, βιοπορίζεται παίζοντας μουσική για τους περιστασιακούς και αδιάφορους θαμώνες. Η απώλεια του αγαπημένου της συντρόφου πριν χρόνια, αφήνει ανεκπλήρωτο ένα ταξίδι στις γειτονικές μας χώρες. Εκείνη, από μια εσωτερική παρόρμηση καλείται τώρα να το πραγματοποιήσει μόνη.

Στο πέρασμα του χρόνου μπήκε και ο τρίτος βασικός ήρωας. Ένας Εσθονός ζιγκολό κατηφορίζει με τη μοτοσικλέτα του προς το Νότο, αναζητώντας λίγη απ’ τη ζεστασιά του, κάτω απ’ τον καλοκαιρινό ήλιο. Από δύο αφετηρίες και με αντίθετες πορείες αρχίζει μια ταυτόχρονη περιπλάνηση.

Το Βαλκάνια Εξπρές είναι το σύμπλεγμα των ιστοριών τριών διαφορετικών ανθρώπων, όσο αφορά τους χαρακτήρες τους, τα βιώματα και τη στάση ζωής τους. Αυτές οι τρεις ιστορίες ακουμπούν πάνω σε ένα ψηφιδωτό μικρότερων ιστοριών από άλλους χαρακτήρες, οι οποίοι μοιάζουν δευτερεύοντες, αλλά στην πραγματικότητα είναι αναπόσπαστα κομμάτια της ιστορίας. Το βιβλίο θα προσπαθήσει να αποκωδικοποιήσει με χιούμορ αλλά όχι υπεροψία, μια σκληρή πραγματικότητα λαών και μεμονωμένων ανθρώπων. Χωρίς την παραμικρή προσπάθεια διδακτισμού, να γίνει ένας φόρος τιμής στον άνθρωπο και τη μαγεία των ελαττωμάτων και των ιδιαιτεροτήτων του.

Ένα φωτογραφικό λεύκωμα από ένα ταξίδι μέσα σε χώρες που κάποτε έμοιαζαν περισσότερο φιλόξενες απ’ όσο δείχνουν τώρα. Χώρες που είναι πολύ πιο κοντά μας απ’ ότι θα ήθελαν να πιστεύουν πολλοί. Γιατί ο κοντινός βοράς μπορεί να μας προσγειώσει στην πραγματικότητα, τραβώντας τα μάτια μας απ’ τη μαγεία της Ανατολής ή τα χρήματα και τη ματαιοδοξία της Δύσης. Και να έρθουμε αντιμέτωποι με τον καθρέπτη μας. Τα Βαλκάνια.

Κωσταντής Σταυρόπουλος

Το μυθιστόρημα του Κωσταντή Σταυρόπουλου Βαλκάνια Εξπρές κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κριτική (σελ.: 176, τιμή: 9,00 €).

Σχεδιασμός / Εικονογράφηση εξωφύλλου: Γιώργος Σκαραφίγκας, The Brood

Αποσπάσματα από το βιβλίο:

Θα μπορούσε να βλέπει. Να είναι ένας κρυφός παρατηρητής της ζωής που κυλά χωρίς εκείνον. Της ζωής των ανυποψίαστων ανθρώπων που όπως κι εκείνος θα τη σπαταλούσαν αποδώ και αποκεί, κλεισμένοι μέσα σε σπίτια είτε, χειρότερα ακόμα, μέσα στον ίδιο τους τον εαυτό. Ζώντας μια ζωή για την πάρτη τους και τους στόχους που τους έβαζε ο περίγυρος, προτού καλά καλά μπορέσουν να αρθρώσουν τις πρώτες τους κουβέντες. Αν μπορούσε να γυρίσει πίσω, δεν θα έμενε λεπτό μονάχος. Δεν θα έκανε – ή θα έκανε πολύ περισσότερα πράγματα.

Κάτι τέτοιες ώρες της μέρας, η μοναξιά σε ξεγυμνώνει και σε φέρνει αντιμέτωπο με σκέψεις που η βιασύνη της καθημερινότητας σου επιτρέπει να αποφύγεις. Ο Άαμπελ δεν ήταν καλός στο ζύγι. Όσα κι αν ήταν τα κατά των επιλογών του όλα αυτά τα χρόνια, πάντα συνήθιζε να βάζει κάποια πλασματικά υπέρ για να επέλθει η ισορροπία. Ήταν και φορές σαν κι αυτή όμως, που λύγιζε, αδυνατώντας να δώσει τα ελαφρυντικά που χρειαζόταν η συνείδησή του.

Δεν είχε βάλει τη ζωή της στον αυτόματο πιλότο. Όχι. Αυτό θα σήμαινε προγραμματισμό διαδρομής. Και κάποιον τελικό προορισμό. Τίποτα απ’ τα δύο δεν συνέβαινε τώρα. Απλά συνυπήρχε με το περιβάλλον γύρω της. Χωρίς να προσπαθεί να το αλλάξει, να το καθορίσει ή να επιλέξει τις προβολές του πάνω της.
Μονάχα να το νιώσει.
Να γίνει ένα με αυτό.
Ένας λευκός καμβάς, μια άγραφη μπομπίνα.
Ένα φύλλο έκθεσης με ελεύθερο θέμα.
Θα άφηνε τα πινέλα, τις κάμερες και τα μολύβια να ασελγήσουν πάνω της.
Θα έδινε χώρο και εαυτό σε οτιδήποτε ασήμαντο.
Παραδομένη στο τυχαίο και στο ασήμαντο.
Με καμία ελπίδα, ούτε προσμονή.
Ένας θεατής που δεν ενδιαφέρεται για την ταινία.
Μονάχα να είναι τα ποπ κορν του αλμυρά και η κόκα κόλα κρύα.

Ο Κωσταντής Σταυρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα. Έχει ζήσει στη Βεγγάζη της Λιβύης και τα τελευταία χρόνια ζει στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα όπου διδάσκει μαθηματικά στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το Βαλκάνια εξπρές είναι το τρίτο του μυθιστόρημα. Στις εκδόσεις Κριτική κυκλοφορεί επίσης το δεύτερο βιβλίο του, Ο χορός των λέμινγκς. Το πρώτο του μυθιστόρημα, Αναζητώντας μια Νάπολη στο Βερολίνο, κυκλοφόρησε το 2012 στις εκδόσεις Γαβριηλίδης.


Σημείωμα του Γ. Ι. Μπαμπασάκη για το

Βαλκάνια εξπρές:

Τόποι: Ελλάδα, Λιθουανία, Εσθονία, Πολωνία, Σερβία, Ουγγαρία.
Μουσικές: Iron Maiden, AC/DC, Rolling Stones (το αριστούργημα «Wild Horses»), Μπρέγκοβιτς.
Καταστάσεις: Μοτοσυκλέτα, δυστύχημα, φυγή, απώλεια, περιπέτεια, εγκλωβισμός, δρόμοι, σύνορα, χώρες, πορνεία, θλίψη, περιπλοκές, υπόγειος κόσμος, ημίκοσμος, κόσμος, ταχύτητα, δόσιμο, δέσιμο, χάσιμο, σύγκρουση, συμφιλίωση, λύτρωση.
Στιλ: Σκληρός ρεαλισμός, επιστημονική φαντασία, νουάρ, road novel, μεταλλική πρόζα στους απόηχους του Don DeLillo, προσωπική ματιά, δυνατοί διάλογοι, φωτογραφικός ρεαλισμός, υπόγεια τρυφερότητα που κάποια στιγμή αναδύεται κρίσιμα και λυτρωτικά στην επιφάνεια.
Διεθνές δυναμικό δράμα δρόμου και καταστάσεων, μεθυστικό μυθιστόρημα νηφάλιας ανατομίας της σύγχρονης κοινωνικής ζωής στα Βαλκάνια, ύστερα από τις αναστατώσεις των δύο τελευταίων δεκαετιών. Ο Κωσταντής Σταυρόπουλος μας δείχνει πώς να αντιλαμβανόμαστε τους κραδασμούς των καιρών.

 

Powered by WPeMatico

Open post

Τελικά, εμπιστευόμαστε το ελληνικό σχολείο;

Τελικά, εμπιστευόμαστε το ελληνικό σχολείο;

Οι αλλαγές σε δημοτικά και γυμνάσια (λιγότερη ύλη, μεγαλύτερα διαλείμματα, διαφορετική φιλοσοφία στα Θρησκευτικά και περιορισμός των μαθημάτων στις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις) έχουν πυροδοτήσει σφοδρές αντιδράσεις από κόμματα, Εκκλησία (για τα Θρησκευτικά) και εκπαιδευτικούς. Γιατί το σχολείο και η εκπαίδευση αφορούν όλη την κοινωνία καθώς αυτά τη διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό. Αλλά πόσο εμπιστευόμαστε το σχολείο; Και πώς νιώθουμε για αυτό; Στη μεγάλη διαδικτυακή έρευνα του «Generation What?», νέοι ηλικίας 18-34 ετών, από 13 χώρες της Ευρώπης απαντούν περί σχολείου. Εμείς επικεντρωθήκαμε στις απαντήσεις των Ελλήνων.

Της Τζένης Χαραλαμπίδου 

Στη διαδικτυακή πλατφόρμα του «Generation What?» (μια παραγωγή των France Télévisions, Upian και Yami 2, σε συνεργασία με την EBU καθώς και με 18 ευρωπαϊκούς ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς), Έλληνες ηλικίας 18-34 ετών, δίνουν άκρως ενδιαφέρουσες απαντήσεις σχετικά με την Εκπαίδευση. Τα στατιστικά στοιχεία που πηγάζουν από τις απαντήσεις τους στοιχειοθετούν και ένα κομμάτι από το κοινωνικό πορτρέτο των Ελλήνων της νέας γενιάς.

Στην πρόταση «Το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα δίνει ευκαιρίες σε όλους», η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων δηλώνει ότι δεν συμφωνεί (ή ότι διαφωνεί απολύτως).

 

Στην πρόταση «Το εκπαιδευτικό σύστημα σε προετοιμάζει επαρκώς για την αγορά εργασίας», η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων δηλώνει ότι διαφωνεί απολύτως (ή δεν συμφωνεί).

 

Στην ερώτηση «Ποιος θα έπρεπε να χρηματοδοτεί την ανώτατη εκπαίδευση και την πρακτική άσκηση;», η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων απαντά «Η Πολιτεία» ενώ ένα μεγάλο ποσοστό αυτών απαντά «Οι εταιρείες».

 

Στην πρόταση «Το εκπαιδευτικό σύστημα επιβραβεύει τους άξιους», η μεγάλη πλειοψηφία των συμμετεχόντων δηλώνει ότι δεν συμφωνεί.

Σημαντικό πάντως είναι και το ποσοστό όσων δηλώνουν ότι συμφωνούν εν μέρει. 

 

Και στην (κρίσιμη) ερώτηση «Εμπιστεύεσαι το σχολείο;» , οι απαντήσεις είναι κάπου στη μέση: ούτε απόλυτα, ούτε καθόλου (με το καθόλου πάντως να υπερτερεί κατά πολύ του απόλυτα).

 

Στην ερώτηση «Πώς νιώθεις/ένιωθες στο σχολείο;» οι περισσότεροι των συμμετεχόντων δείχνουν ότι μάλλον θετικά συναισθήματα έχουν (όπως δηλώνουν…).

Powered by WPeMatico

Open post

Κάτι συμβαίνει στη Βρετανία -και ο χρόνος θα δείξει τι

Κάτι συμβαίνει στη Βρετανία -και ο χρόνος θα δείξει τι

«Κάτι ξεχωριστό συμβαίνει στην πολιτική», είπε πρόσφατα ο Κεν Λόουτς. Το καλοκαίρι του 2015 θα το θυμούνται ως τη στιγμή που κάτι εντελώς απρόσμενο συνέβη στη βρετανική πολιτική σκηνή, υπερθεμάτιζαν οι συντάκτες του άρθρου του βρετανικού Guardian με τίτλο «Ο Σεισμός Κόρμπιν». Το Κόμμα των Εργατικών, ένα πολιτικό κόμμα 115 χρόνων, μετασχηματίστηκε σε τρεις μήνες. Αυτή «είναι η ιστορία άπειρων νέων επαναστατών και βετεράνων αριστερών, που εδώ και καιρό είχαν παραιτηθεί σε καριέρες στην ‘πολιτική ερημιά’, και ξαφνικά συνειδητοποίησαν εκστατικοί πως είχαν μια ευκαιρία να κεφαλαιοποιήσουν συσσωρευμένη απογοήτευση χρόνων για την κατεύθυνση που είχε πάρει το κόμμα. Είναι η ιστορία της παρακμής των Νέων Εργατικών.» Και είναι η ιστορία του πώς ένας «αουτσάιντερ του συστήματος» πολεμήθηκε, για να βγει μπροστά πιο δυνατός. Με ένα γιγαντωμένο κόμμα, του οποίου κανείς δε γνωρίζει ακόμη τη δυναμική. Τους νέους, «παλιούς» Εργατικούς.

της Μάχης Μαργαρίτη

Στις 24 Σεπτεμβρίου, ο Τζέρεμι Κόρμπιν πέτυχε μια μεγάλη νίκη. Εκλέχτηκε -ξανά- για δεύτερη φορά σε έναν χρόνο, ηγέτης του Εργατικού Κόμματος, με ποσοστό μεγαλύτερο από το προηγούμενο, παρά το «πραξικόπημα», όπως χαρακτηρίστηκε, εναντίον του από βουλευτές του κόμματός του.

Ο Κόρμπιν πήρε το 61,8% των ψήφων, έναντι 38,2% του αντιπάλου του Όουεν Σμιθ. Την προηγούμενη φορά είχε κερδίσει το 59,5% των ψήφων. Επικράτησε σε όλες τις κατηγορίες -στα μέλη με 59%, στους εγγεγραμμένους υποστηρικτές με 70% και στα συνδικάτα με 60%. Τις επόμενες ώρες μετά την επανεκλογή Κόρμπιν, άλλοι 15.000 άνθρωποι γράφτηκαν στο κόμμα. Τον Μάιο του 2015, τα μέλη των Εργατικών ήταν 201.293. Σήμερα είναι πάνω από 500.000.

Το «κοινοβουλευτικό πραξικόπημα»

Το βράδυ της 27ης Ιουνίου, μέσα στη βουλή, ο ένας μετά τον άλλον, βουλευτές σηκώνονταν και ζητούσαν την παραίτηση Κόρμπιν. Την ίδια ώρα, στην πλατεία μπροστά στη βουλή, χιλιάδες άνθρωποι συνέρρεαν σε μια διαδήλωση υπέρ του Κόρμπιν. «Αν θέλουν να αλλάξουν την ηγεσία των Εργατικών, θα πρέπει να το κάνουν μέσα από δημοκρατικές εκλογές», έλεγε ο ίδιος την επόμενη μέρα.

Ξημερώματα 28ης Ιουνίου ο Κόρμπιν έχασε επίσημα την εμπιστοσύνη των βουλευτών του. «Αυτή η Κοινοβουλευτική Ομάδα δεν έχει εμπιστοσύνη στον Τζέρεμι Κόρμπιν ως ηγέτη του Εργατικού Κόμματος στη βουλή». Αυτό έλεγε η ανακοίνωση.

Η μεγάλη πλειοψηφία των βουλευτών, 176 έναντι 40, ψήφισαν κατά του Κόρμπιν. Κάποιος άλλος στη θέση του είναι πιθανό να είχε παραιτηθεί. Αλλά με μία ανακοίνωσή του 20 λεπτά μετά, ο Κόρμπιν ανακοίνωσε ότι δε θα πρόδιδε τους υποστηρικτές του παραιτούμενος. Δεν τον επηρέασε η απώλεια εμπιστοσύνης της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, επειδή, πολύ απλά, ποτέ δεν την είχε. Καθώς η εχθρότητα εναντίον του μεγάλωνε τους τελευταίους μήνες, η ομάδα του περίμενε μια απόπειρα πραξικοπήματος.

Υποστηρικτές των Εργατικών περιμένουν στην ουρά για να ακούσουν την τελευταία ομιλία του Τζέρεμι Κόρμπιν πριν από τις εσωκομματικές εκλογές, στο Λονδίνο, τον περασμένο Αύγουστο

Το χρονικό μιας «προαναγγελθείσας» μάχης

Όταν τον Σεπτέμβριο του 2015 ο Κόρμπιν ανέλαβε, τον είχε ψηφίσει το 6% των βουλευτών, και το 59,5% των μελών. Ο ίδιος προσπάθησε να κρατήσει ισορροπίες. Η πρώτη του σκιώδης κυβέρνηση περιλάμβανε μόλις τρεις υποστηρικτές του. Οι υπόλοιποι, σχεδόν όλοι, τον θεωρούσαν «μη εκλέξιμο», ανίκανο για μια αποτελεσματική αντιπολίτευση, σχολίαζε τον περασμένο Ιούνιο το περιοδικό New Statesman. Δέχτηκαν, όμως, να συνεργαστούν, για να «αλλάξουν τα πράγματα από μέσα» και να μαλακώσουν τις απόψεις του Κόρμπιν. Κάτι που δεν αποδείχτηκε τόσο εύκολο. Αντί να υιοθετήσει ένα «πραγματιστικό ήπιο αριστερό» πρόγραμμα, ο Κόρμπιν συνέχισε να στηρίζει θέσεις όπως τον πυρηνικό αφοπλισμό και την επιστροφή των νησιών Φώκλαντ στην Αργεντινή. Δεν υποστήριξε την επέμβαση στη Συρία στη βουλή, και άφησε «ελεύθερη ψήφο».

Αλλά η καθοριστική στιγμή για τις κινήσεις των πολέμιων του ήταν το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου για την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τον κατηγόρησαν ότι δε στήριξε με ενθουσιασμό την παραμονή, ενθαρρύνοντας την έξοδο, και «κάποιοι υποψιάζονται ακόμη και ότι ο Κόρμπιν ψήφισε υπέρ του Brexit στην ιδιωτικότητα του κλειστού παραβάν».

«Στην ελίτ της Βρετανίας είχε απομείνει ένα καλοκαίρι για να προσπαθήσει να διατηρήσει τον έλεγχο, οποιοδήποτε έλεγχο, στο Εργατικό Κόμμα». Ο γνωστός δημοσιογράφος Πολ Μέισον έγραφε τότε στο περιοδικό Jacobin, «το μόνο πράγμα που μπορούν πραγματικά να κάνουν για να το εμποδίσουν, είναι να προκαλέσουν εμφύλιο πόλεμο μέσα στο κόμμα». Αν δεν κερδίσουν, «το Κόμμα θα γίνει ριζικά διαφορετικό από αυτό που ήταν στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του».

Ένας «συστηματικός» πόλεμος

Τα τρία τέταρτα των ρεπορτάζ και των άρθρων των εφημερίδων για τον Τζέρεμι Κόρμπιν, αποτυγχάνουν να μεταφέρουν σωστά τις ιδέες του, σύμφωνα με έρευνα του London School of Economics, που δημοσίευε τον περασμένο Ιούλιο ο Independent.

Ακαδημαϊκοί στο LSE ανέλυσαν το περιεχόμενο οκτώ εθνικών εφημερίδων μεταξύ 1 Σεπτεμβρίου και 1 Νοεμβρίου 2015, όταν ο Κόρμπιν είχε πρωτοεκλεγεί. Τα 3/4 είτε διαστρέβλωναν είτε αποτύχαιναν να μεταφέρουν τις πραγματικές του θέσεις. Στο 52% των άρθρων για τον ηγέτη των Εργατικών, οι δικές του θέσεις δε συμπεριλαμβάνονταν, ενώ σε ένα 22% ήταν «παρούσες αλλά τοποθετημένες εκτός περιεχομένου» ή διαστρεβλωμένες με άλλον τρόπο. Μόλις στο 15% των 812 άρθρων που αναλύθηκαν, οι απόψεις του Κόρμπιν ήταν παρούσες -αλλά αμφισβητούνταν- και μόλις στο 11% ήταν παρούσες χωρίς διαστρέβλωση.

«Η ανάλυσή μας δείχνει ότι ο Κόρμπιν απονομιμοποιήθηκε απόλυτα ως πολιτικός παράγοντας από τη στιγμή που έγινε εξέχων υποψήφιος, και ακόμη περισσότερο αφότου εκλέχτηκε ηγέτης του κόμματος», σημειώνει ο Μπαρτ Κάμερτς, επικεφαλής της έρευνας -ο οποίος συνυπέγραψε την επιστολή 100 ακαδημαϊκών, ανάμεσά τους και ο Νόαμ Τσόμσκι, υπέρ του Κόρμπιν.

Τι συνέβη εντός του κόμματος μετά την άρση εμπιστοσύνης στο πρόσωπό του και την προκήρυξη νέων εσωκομματικών εκλογών; Η Εθνική Εκτελεστική Επιτροπή αποφάσισε να επιβάλει ως όρο συμμετοχής να είναι κάποιος μέλος τουλάχιστον έξι μήνες για να ψηφίσει και ανέβασε το παράβολο ψήφου από τις 3 στις 25 λίρες για τους εγγεγραμμένους υποστηρικτές. Έγινε πρόταση ακόμη και να μη μπορεί ο Κόρμπιν να είναι αυτοδίκαια υποψήφιος. «Να ‘μαστε τώρα, λιγότερο από έναν χρόνο από τη σαρωτική νίκη του Τζέρεμι, και η ιεραρχία του κόμματος -μέσω των αποφάσεων της Εκτελεστικής Επιτροπής- επιχειρεί να ανατρέψει το αποτέλεσμα και να βάλει τα μέλη του κόμματος πίσω στο κουτί τους. Και το κάνουν ξεδιάντροπα», δήλωνε η βουλευτής του κόμματος Έμιλι Θόρνμπερι.

Ο Μάικλ Φόστερ, πρώην πράκτορας διασήμων και χρηματοδότης με 400.000 λίρες των Εργατικών, προσέφυγε τον Ιούλιο στο δικαστήριο για να μην επιτραπεί στον Κόρμπιν να είναι ξανά υποψήφιος.

Δημιουργήθηκε τo Labour Tomorrow, μια οργάνωση ενάντια στον Κόρμπιν. Χρηματοδότης, μεταξύ άλλων, ο πρώην σύμβουλος του Τόνι Μπλερ, επικεφαλής συμβουλευτικής εταιρίας σήμερα, Μπέντζαμιν Γουέγκ-Πρόσερ. Χρηματοδότες ακόμη, ένας μάνατζερ επιθετικών αμοιβαίων κεφαλαίων, ο Μάρτιν Τέιλορ και ο πρώην σύμβουλος του Γκόρντον Μπράουν ο Lord Myners. Από τον Ιούλιο, η οργάνωση έχει συγκεντρώσει 335.000 λίρες. Το Labour Tomorrow με τη σειρά του έχει δωρίσει 114.460 λίρες στο Saving Labour, άλλη ομάδα ενάντια στον Κόρμπιν.

Όταν ο Κόρμπιν βιντεοσκοπήθηκε καθισμένος στο πάτωμα τρένου ιδιοκτησίας Μπράνσον να λέει ότι κάθισε εκεί επειδή το τρένο ήταν γεμάτο και γι΄αυτό χρειάζεται δημόσια ιδιοκτησία των σιδηρόδρομων, η Virgin Trains έδωσε στη δημοσιότητα φωτογραφίες που δείχνουν τον Κόρμπιν να περνά ανάμεσα από καθίσματα που μοιάζουν κενά. Κίνηση που, κατά τον Guardian, παραβιάζει τις πολιτικές της ίδιας εταιρίας για τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών από τις κάμερες ασφαλείας στα τρένα της.

Υποστηρικτές του Τζέρεμι Κόρμπιν σε ομιλία του κατά του ρατσισμού τον περασμένο Αύγουστο

Τι φοβάται «το Γουεστμίνστερ»

Τον περασμένο Ιανουάριο, αναλυτική έρευνα του Guardian στη βάση του κόμματος έδειξε δύο πράγματα: τεράστια στήριξη στον Κόρμπιν, και στροφή στα αριστερά. Αλλά και θεαματική αύξηση ενδιαφέροντος στους νέους και τις «φοιτητουπόλεις». Επιπλέον, στο κόμμα επιστρέφουν μέλη που είχαν εγκαταλείψει τους Εργατικούς μετά την απόφασή τους να στηρίξουν την επέμβαση του 2003 στο Ιράκ. Τόσο τα μέλη που επιστρέφουν, όσο και τα νέα μέλη είναι αριστερών πεποιθήσεων, έγραφε η εφημερίδα.

Το Momentum, μια οργάνωση βάσης που δημιουργήθηκε τον περασμένο χρόνο για να στηρίξει τον Κόρμπιν, με ένα από τα κεντρικά του συνθήματα τη δημόσια ιδιοκτησία της βιομηχανίας, μεγαλώνει συνεχώς, και αριθμεί σήμερα πάνω από 100.000 μέλη. Ακόμη και μέλη της ομάδας Militant, παλιάς -και εκδιωγμένης- πτέρυγας του κόμματος, επανεμφανίζονται. «Νιώθεις παράξενα να βλέπεις κάποιες ακροαριστερές φιγούρες που είχε εκδιώξει ο Κίνοκ, να αναμιγνύονται τώρα στο Momentum, το δίκτυο στήριξης του Κόρμπιν που δημιουργήθηκε τον περασμένο χρόνο. Δεν είχαν πεθάνει, απλώς κοιμόντουσαν», γράφει ο πολιτικός συντάκτης του Independent Άντριου Γκράις, που κάλυψε το συνέδριο των Εργατικών το περασμένο Σαββατοκύριακο. Εκεί, ακόμη και ο Ντέρεκ Χάτον, το «πρόσωπο» της Militant και αντιπρόεδρος το ΄80 του δημοτικού Συμβουλίου του Λίβερπουλ, που πήγε για να δώσει ανταπόκριση για την Echo, και έχει κάνει αίτηση να μπει ξανά στο Κόμμα.

«Εδώ δεν πρόκειται για την Κοινοβουλευτική Ομάδα των Εργατικών εναντίον του Τζέρεμι Κόρμπιν. Εδώ πρόκειται για την Κοινοβουλευτική Ομάδα εναντίον των μελών. Πρόκειται για τους κατοίκους της φούσκας του Γουεστμίνστερ εναντίον των απλών αντρών και γυναικών που αποτελούν το κόμμα στη χώρα», έλεγε με άρθρο της τον Ιούνιο η βουλευτής των Εργατικών Ντάιαν Άμποτ.

Πολιτικοί των Εργατικών αρνούνται να βγουν από τη «ζώνη ασφαλείας» τους και να κατανοήσουν τι συμβαίνει παραέξω, λένε υποστηρικτές του Κόρμπιν. «Απλά πιστεύουν ότι έχουν δεχτεί εισβολή από ορδές ακροαριστερών ζόμπι. Τα μέλη υποβαθμίζονται σε οξύθυμα παιδιά -στη χειρότερη περίπτωση, σε μοχθηρά γεμάτα μίσος πλήθη», έγραφε ο Guardian τον περασμένο Αύγουστο.

Ο απείθαρχος «άνθρωπος με τη ντουντούκα»

«Αν η καρδιά σας είναι με τον Τζέρεμι Κόρμπιν, κάντε μεταμόσχευση», έλεγε τον Ιούλιο του 2015 ο Τόνι Μπλερ, δηλώνοντας την απέχθειά του στην ιδέα «να κερδίσουμε με μια απαρχαιωμένη αριστερή πλατφόρμα».

«Ποτέ δεν είχα στη ζωή μεγάλες προσωπικές φιλοδοξίες», έχει πει ο ίδιος ο Κόρμπιν, 66 χρόνων σήμερα, 33 χρόνια βουλευτής. Και αλήθεια, ποτέ δεν είχε καμία θέση στο κόμμα στο οποίο βρίσκεται από έφηβος. Μέχρι τη στιγμή που έβαλε υποψηφιότητα για την ηγεσία, θεωρούνταν ένας παλιομοδίτης αριστερός, «αντίθετος στις στρατιωτικές επεμβάσεις και τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού».

Βουλευτής εκλέχτηκε το 1983, τη μέρα που οι Εργατικοί υπέστησαν τη μεγαλύτερη ήττα τους απέναντι στη Μάργκαρετ Θάτσερ. Την ίδια μέρα, στη βουλή έμπαινε και ο Τόνι Μπλερ. Μια δεκαετία αργότερα, «γεννιούνταν» οι Νέοι Εργατικοί με ηγέτη τον Μπλερ, και αγκάλιαζαν την ελεύθερη αγορά-και-ό, τι-αυτό-σημαίνει. Ο Κόρμπιν και μια μικρή ομάδα σοσιαλιστών βουλευτών, γνωστοί ως «Campaign Group», παρέμειναν συστηματικά αντίθετοι στη μετάλλαξη του κόμματος, έγραφε τον περασμένο Μάιο το αμερικανικό περιοδικό New Yorker.

Τα 13 χρόνια που οι Εργατικοί ήταν στην εξουσία -τα δέκα υπό τον Μπλερ- ο Κόρμπιν ψήφισε ενάντια στην «κομματική γραμμή» 428 φορές -περισσότερες από οποιονδήποτε άλλον Εργατικό βουλευτή. Αλλά, καθώς πάντα υπήρχαν πλειοψηφίες, ο Κόρμπιν και η ομάδα του αγνοούνταν. Δεν απειλούσαν. Το 2010, οι Εργατικοί έχασαν την εξουσία. Το 2015, δεν την ανέκτησαν. Ο ηγέτης του κόμματος Μίλιμπαντ παραιτήθηκε.

Ο Κόρμπιν μπήκε στην κούρσα, με τα γραφεία στοιχημάτων να του δίνουν 100-1. Οι κανόνες εκλογής είχαν αλλάξει. Προσπαθώντας να «απαλλαγούν» από τα συνδικάτα, έδωσαν τη δυνατότητα να είναι κανείς υποψήφιος με 35 υπογραφές βουλευτών. Ο Κόρμπιν τις συγκέντρωσε. Άρχισε να συρρέει κόσμος στις ομιλίες του. Στις 12 Σεπτεμβρίου 2015 έγινε γνωστή η νίκη του. Μεγαλύτερο ποσοστό από οποιονδήποτε ηγέτη των Εργατικών. Από τους 230 βουλευτές, τον είχαν ψηφίσει μόλις 20. Μετά από έναν χρόνο αμφισβήτησης, τον απομάκρυναν από τη θέση. Στις 24 Σεπτεμβρίου 2016, ανακοινώθηκε η επανεκλογή του.

Οι ιδέες, και η πράξη

Δημιουργός ταινιών και χρονογράφος της ζωής της εργατικής τάξης, ο Κεν Λόουτς ετοίμασε ένα ωριαίο βίντεο για τον Κόρμπιν, στο οποίο μιλά με υποστηρικτές του στο Σέφιλντ και το Λονδίνο. «Μέσα σε έναν χρόνο, το Κόμμα των Εργατικών άλλαξε πέρα από κάθε αντίληψη. Είναι το μεγαλύτερο κόμμα στην Ευρώπη με πάνω από μισό εκατομμύριο μέλη, και έχει ένα όραμα για τη χώρα, με στροφή του πλούτου και της δύναμης στους απλούς ανθρώπους», έλεγε ο Λόουτς τον περασμένο Μάιο όταν παρουσίαζε τη νέα του ταινία, «I, Daniel Blake». «Πιστεύω ότι, για μια φορά, υπάρχει μια ηγεσία, του Κόρμπιν και ενός-δύο συμβούλων του, που κατανοούν τα συμφέροντα των ανθρώπων της εργατικής τάξης. Μιλάει ανοιχτά, αλλά το πρόβλημα είναι ότι το υπόλοιπο τμήμα του κόμματος στη βουλή τον θέλει εκτός».

Ο Κόρμπιν κατηγορήθηκε -και από υποστηρικτές του- ότι έκανε πίσω σε πολλά μέτωπα στην προσπάθεια να ισορροπήσει καταστάσεις. Και του ζητούν να προχωρήσει πιο αποφασιστικά από εδώ και πέρα. «Η δύναμη -και αδυναμία του- είναι ότι πάντα βλέπει το καλό στους ανθρώπους», λέει ο πιο στενός του συνεργάτης και βουλευτής Τζον Μακντόνελ.

«Δεν είμαι επιθετικός άνθρωπος», απαντά ο ίδιος στον δημοσιογράφο του Guardian Γκάρι Γιανζ. «Αυτό δε σημαίνει ότι δεν έχω ισχυρές πολιτικές θέσεις. Προφανώς έχω. Αλλά, δεν έχω τέτοια αντιμετώπιση, κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι βρίσκουν απογοητευτικό. Οι υποστηρικτές μου λένε ‘πρέπει να είσαι πιο σκληρός. Πρέπει να τους χτυπάς.’ Δεν είναι το στιλ μου. Έχω την άποψή μου. Προσπαθώ να ακούω πολύ, και να αντιπροσωπεύω αυτούς που δεν αισθάνονται να εκπροσωπούνται.»

Είναι αυτό που κάποιοι θα έλεγαν «αουτσάιντερ». Και άλλοι, πιο διορατικοί, «πλάσμα των καιρών» -και, κυρίως, της ιστορίας των Εργατικών. Ο Κόρμπιν θέλει να επανεθνικοποιήσει τους σιδηρόδρομους. Θέλει να δυναμώσει τα συνδικάτα. Θέλει ξανά το δημόσιο στους κατά βάση ιδιωτικοποιημένους τομείς της ενέργειας και της στέγης. Θέλει δωρεάν πανεπιστήμια. Τίποτα από αυτά δεν το «φωνάζει». Ίσως αυτό να είναι ένα από τα πλεονεκτήματά του στα μάτια του κόσμου. Θα κριθεί -όπως συμβαίνει πάντα στην πολιτική- όταν έρθει η ώρα να κάνει πράξη αυτά που λέει.

Πολλοί λένε ότι ο Κόρμπιν δεν είναι ηγέτης. Τι σημαίνει, όμως, ηγέτης; Ηγέτης, λέει ο συγγραφέας Ρόναν Μπένετ, «είναι αυτός που βρίσκεται στη σωστή πλευρά της ιστορίας για 30 χρόνια». Κυρίως, αν παραμείνει στη σωστή πλευρά της ιστορίας όταν φτάσει στην εξουσία. Ο δρόμος του Τζέρεμι Κόρμπιν, δε θα είναι εύκολος. Οι εσωκομματικοί του -και όχι μόνο- αντίπαλοι ανασυντάσσονται. Αλλά δίπλα τους μεγαλώνει μια γενιά που έχει γνωρίσει μόνο λιτότητα και πολέμους, και έχει μπροστά μόνο χρέη και εργασιακή ανασφάλεια. Τα τελευταία χρόνια, γίνεται πολλή κουβέντα για τις «εξελίξεις που θα έρθουν από τον ευρωπαϊκό Νότο». Ίσως θα πρέπει να κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά όσα συμβαίνουν στη Βρετανία. Και, με έναν άλλο τρόπο, και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

 

πηγές: Guardian, Independent, New Statesman, New Yorker

φωτογραφίες: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Powered by WPeMatico

Posts navigation

1 2 3 6 7 8 9
Scroll to top